TIẾP CẬN THAM GIA TRONG QUẢN LÝ GIÁO DỤC PHẨM CHẤT TRÁCH NHIỆM CHO HỌC SINH TIỂU HỌC – MỘT HƯỚNG ĐI PHÙ HỢP TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
Tóm tắt
Trách nhiệm được xác định là một trong năm phẩm chất cốt lõi cần hình thành cho học sinh. Ở bậc tiểu học, giáo dục phẩm chất trách nhiệm có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là giai đoạn nền tảng hình thành nhân cách và thói quen ứng xử xã hội. Thực tiễn cho thấy, công tác quản lý giáo dục phẩm chất trách nhiệm tại các trường tiểu học đã đạt được những kết quả bước đầu thông qua hoạt động học tập, trải nghiệm và sinh hoạt tập thể. Tuy nhiên, cách thức quản lý vẫn còn nặng tính hành chính, áp đặt một chiều, thiếu cơ chế phát huy sự tham gia thực chất của học sinh, phụ huynh và cộng đồng, khiến hiệu quả giáo dục chưa bền vững. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của tiếp cận tham gia trong quản lý giáo dục phẩm chất trách nhiệm, bài báo chỉ ra vai trò cụ thể của từng lực lượng giáo dục – học sinh, giáo viên, nhà trường, gia đình và cộng đồng – trong việc triển khai tiếp cận tham gia, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp: xây dựng cơ chế dân chủ trong lớp học, phát triển hoạt động trải nghiệm gắn với cộng đồng, tăng cường phối hợp nhà trường – gia đình – xã hội, và hoàn thiện chính sách hỗ trợ từ cấp quản lý vĩ mô. Kết quả nghiên cứu khẳng định, quản lý giáo dục phẩm chất trách nhiệm theo tiếp cận tham gia không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả rèn luyện phẩm chất cho học sinh tiểu học, mà còn là điều kiện quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển con người toàn diện trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay.
