TÌM KIẾM Ý NGHĨA SỐNG Ở HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG: GỢI MỞ TỪ TÂM LÝ HỌC HIỆN SINH CHO THAM VẤN HỌC ĐƯỜNG

Tóm tắt

Bài viết phân tích ý nghĩa sống như một khái niệm trọng tâm của tâm lý học hiện sinh và vai trò của nó đối với sự phát triển tâm lý – xã hội của học sinh trung học phổ thông. Trên cơ sở tổng quan các nghiên cứu quốc tế, bài viết cho thấy sự hiện diện của ý nghĩa sống có tác dụng bảo vệ sức khỏe tâm thần, hỗ trợ điều chỉnh cảm xúc và góp phần định hình nhân cách; trong khi việc tìm kiếm ý nghĩa có thể mang tính thích nghi hoặc rủi ro tùy thuộc mức độ hiện diện. Các cơ chế trung gian như tự kiểm soát và hỗ trợ xã hội được xác định là những con đường quan trọng thông qua đó ý nghĩa sống tác động đến hành vi, thái độ học tập và kết quả học đường. Từ góc nhìn hiện sinh, bài viết đề xuất định hướng tham vấn học đường theo hướng coi học sinh là chủ thể kiến tạo ý nghĩa sống, nhấn mạnh việc nhận diện tự do, trách nhiệm, đối thoại giá trị, chuyển hóa khó khăn thành cơ hội và vận dụng một số mô hình quốc tế. Kết luận khẳng định tầm quan trọng của việc tích hợp nội dung về ý nghĩa sống vào tham vấn học đường và gợi mở định hướng nghiên cứu thực hành trong bối cảnh Việt Nam.