Rối loạn giấc ngủ và các yếu tố liên quan ở thai phụ nguy cơ cao tiền sản giật trong ba tháng giữa thai kỳ tại Bệnh viện Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh

Sleep disorders and associated factors in pregnant women at high risk of preeclampsia during the second trimester at Hung Vuong hospital, Ho Chi Minh city

Tóm tắt

   Đặt vấn đề: Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của thai phụ, ảnh hưởng đến chức năng não bộ và sức khỏe toàn diện, nhưng thường bị giảm sút do các thay đổi sinh lý và tâm lý trong thai kỳ. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở thai phụ gia tăng theo từng tam cá nguyệt và liên quan đến các biến chứng như tiền sản giật, sinh non, và mổ lấy thai. Tiền sản giật, nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ và chu sinh, có thể liên quan đến chất lượng giấc ngủ kém, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi.
   Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 384 thai phụ có tuổi thai từ 15 tuần đến 27 tuần 6 ngày có nguy cơ cao tiền sản giật tại Bệnh viện Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 12/2023 đến tháng 6/2024. Nghiên cứu sử dụng thang đo chất lượng giấc ngủ Pittsburgh phiên bản tiếng Việt để đánh giá tình trạng rối loạn giấc ngủ của các thai phụ.
   Kết quả: Kết quả cho thấy điểm PSQI trung bình là 3,68 ± 2,28, với tỷ lệ rối loạn giấc ngủ (PSQI > 5) là 21,6% (KTC95%: 17,6 – 26,1). Chất lượng giấc ngủ của thai phụ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như trình độ học vấn 3 (OR = 3,85; KTC95%: 1,58 – 10,76); chỉ số BMI dưới 18,5 (OR = 7,17; KTC95%: 1,73 – 28,61), tình trạng lo lắng (OR = 2,62; KTC95%: 1,41 – 4,88), thời gian ngừng sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ (OR = 3,28; KTC95%: 1,71 – 6,33) và thời gian chợp mắt trước khi ngủ (OR = 1,09; KTC95%: 1,06 – 1,12).
   Kết luận: Những phát hiện này cho thấy cần có các can thiệp nhằm cải thiện thói quen sinh hoạt và hỗ trợ tâm lý cho thai phụ, đặc biệt trong nhóm có nguy cơ cao tiền sản giật, nhằm nâng cao chất lượng giấc ngủ và đảm bảo sức khỏe toàn diện trong thai kỳ.

Abstract

   Background: Sleep is a vital component of maternal health, contributing significantly to cognitive functioning, hormonal balance, and metabolic regulation during pregnancy. Physiological and psychological changes throughout gestation often compromise sleep quality, especially in high-risk pregnancies. Numerous studies have documented an increasing prevalence of sleep disturbances across trimesters, with potential associations with obstetric complications such as preeclampsia, preterm birth, and cesarean section. Preeclampsia, a leading cause of maternal and perinatal morbidity and mortality, has been linked to poor sleep quality, suggesting a possible bidirectional relationship that may exacerbate adverse maternal and fetal outcomes.
   Methods: A cross-sectional study was conducted among 384 pregnant women between 15 weeks and 27 weeks 6 days of gestation who were classified as high-risk for preeclampsia. The study was carried out at Hung Vuong Hospital, a tertiary obstetric center in Ho Chi Minh City, Vietnam, from December 2023 to June 2024. Sleep quality was assessed using the Vietnamese version of the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI).
   Results: The findings showed that the mean PSQI score was 3.68 ± 2.28, with a prevalence of sleep disorders (PSQI > 5) of 21.6% (95% CI: 17.6 – 26.1). Sleep quality among pregnant women was significantly associated with several factors, including higher educational level (OR = 3.85; 95% CI: 1.58 – 10.76), body mass index (BMI) below 18.5 (OR = 7.17; 95% CI: 1.73 – 28.61), presence of anxiety (OR = 2.62; 95% CI: 1.41 – 4.88). Using electronic devices within one hour before sleeping increased the risk (OR = 3.28; 95% CI: 1.71 – 6.33) and longer sleep latency (OR = 1.09; 95% CI: 1.06 – 1.12).
   Conclusion: These findings suggest the need for interventions to improve sleep habits and provide psychological support for pregnant women, especially those at high risk for preeclampsia, in order to enhance sleep quality and promote maternal well-being during pregnancy.

DOI: 10.59715/pntjmp.4.4.19