Tạp chí Khoa học - Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh

TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP LÀM LẠNH HỆ VI CƠ HỌC BẰNG LASER: MÔ TẢ CỔ ĐIỂN

Nguyễn Duy Vỹ — 2025-06-17

Phương pháp làm lạnh hệ nguyên tử, phân tử bằng cách sử dụng chùm tia laser (laser cooling) đã được biết đến trong nhiều năm qua trong lĩnh vực vật lí nguyên tử và phân tử nhiệt độ thấp. Chính nhờ quá trình tương tác với laser mà các nguyên tử, phân tử mất đi phần lớn năng lượng chuyển động của mình, từ đó bộc lộ ra nhiều tính chất vật lí quan trọng. Tương tự như vậy, một dao động tử điều hòa có khối lượng rất nhỏ cỡ picogram đến nanogram cũng có thể tương tác với laser và bị mất mát năng lượng (bị làm lạnh). Trong bài viết này, chúng tôi sẽ khái quát và tóm lược về lí thuyết làm lạnh các hệ vi cơ học bằng cách sử dụng một chùm tia laser bằng cách sử dụng phương pháp mô tả cổ điển. Quá trình chuyển động của dao động tử theo thời gian sẽ được mô tả bằng phương trình Duffing cho đến khi dao động đạt đến trạng thái cân bằng. Hệ thức thăng giáng-mất mát sau đó cho phép thu được năng lượng hiệu dụng của dao động tử, từ đó thu được sự giảm năng lượng tương ứng với quá trình làm lạnh thông qua tương tác với trường laser. Bài báo sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về phương pháp làm lạnh bằng laser cho các hệ vi-cơ học hướng đến ứng dụng trong các hệ đo lường siêu nhạy trong tương lai.

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MÔ HÌNH HỌC MÁY KẾT HỢP VỚI MÔ PHỎNG MONTE CARLO ĐỂ XÁC ĐỊNH BỀ DÀY VẬT LIỆU DỰA TRÊN KĨ THUẬT ĐO GAMMA TRUYỀN QUA

Trần Vũ Thiên Ân — 2025-06-17

Nghiên cứu này đề xuất cách tiếp cận mới sử dụng mô hình học máy để xác định bề dày vật liệu trong phép đo gamma truyền qua. Đầu tiên, tập dữ liệu tạo từ mô phỏng Monte Caro được sử dụng cho quá trình huấn luyện và tìm mô hình tối ưu. Sau đó, tỉ số R thực nghiệm ứng với các tấm nhôm, PMMA và sắt có bề dày khác nhau được dùng để đưa vào mô hình tối ưu để dự đoán bề dày. Bề dày của các tấm vật liệu tính từ các đường chuẩn tuyến tính xây dựng từ mô hình cũng được so sánh với các dự đoán từ mô hình học máy để đánh giá độ tin cậy của cách tiếp cận. Kết quả cho thấy độ lệch tương đối trung bình giữa giá trị tham chiếu với giá trị dự đoán từ mô hình học máy là dưới 2,0% và từ phương pháp đường chuẩn tuyến tính là dưới 3,5% cho 7/9 mẫu đo. Đây là cơ sở ban đầu để phát triển mô hình học máy trong quy trình dự đoán bề dày của các loại vật liệu khác nhau

MÔ HÌNH HỌC SÂU LONG SHORT-TERM MEMORY PHÁT HIỆN TẤN CÔNG DDOS

Phạm Trọng Huynh — 2025-06-17

Gần đây, các mối đe dọa tấn công Từ chối dịch vụ phân tán-Distributed Denial of Service (DDoS) đang trở nên phức tạp, tinh vi, gây ra thách thức cho các hệ thống bảo vệ thông thường. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu tấn công rất quan trọng, để bảo vệ và chống lại các mối đe dọa tấn công. Nghiên cứu đề xuất sử dụng mô hình dựa trên kĩ thuật Học sâu Mạng bộ nhớ Dài-Ngắn - Long Short-Term Memory (LSTM). Kĩ thuật LSTM này gồm một số thuật toán lựa chọn và trích xuất đặc trưng, được tự động cập nhật trong quá trình huấn luyện. Với số lượng dữ liệu nhỏ, LSTM vẫn hoạt động nhanh và chính xác. Nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm trên tập dữ liệu CICDDoS2019 và kết quả cho thấy mô hình đạt được các chỉ số hiệu suất như sau: Độ chính xác (Accuracy) đạt 93%, độ chuẩn xác (Precision) đạt 96%, độ phủ (Recall) đạt 93% và điểm F1 (F1 Score) là 94%. Mục tiêu của nghiên cứu, đưa ra được một mô hình có khả năng xử lí dữ liệu chuỗi và lưu trữ thông tin học được lâu dài. Có thể tích hợp mô hình vào các hệ thống giám sát và bảo mật mạng, cải thiện khả năng phát hiện phản ứng với các mối đe dọa tấn công mạng ngày càng phức tạp

CẢI TIẾN MÔ HÌNH DỊCH MÁY MẠNG NƠ-RON ANH-VIỆT SỬ DỤNG ĐỒ THỊ TRI THỨC

Lê Công Trí — 2025-06-17

Dịch máy là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực xử lí ngôn ngữ tự nhiên (XLNNTN), với mục tiêu tạo ra các bản dịch từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích có ý nghĩa tương đương. Tuy nhiên, các mô hình dịch máy mạng nơ-ron (Neural Machine Translation - NMT) hiện tại gặp khó khăn trong việc xử lí các thực thể, đặc biệt là với các ngôn ngữ thiếu nguồn tài nguyên chất lượng cao như tiếng Việt. Bài báo này đề xuất một phương pháp cải thiện khả năng của các mô hình NMT bằng cách tích hợp thông tin từ đồ thị tri thức (Knowledge Graph - KG) vào mô hình Transformer. Phương pháp này giúp mô hình học được biểu diễn của các thực thể trong quá trình huấn luyện, từ đó tăng cường khả năng dịch tự động khi gặp các thực thể và các yếu tố ngôn ngữ tương tự khác. Kết quả thực nghiệm cho thấy phương pháp đề xuất cải thiện đáng kể chất lượng dịch của mô hình Transformer, đặc biệt trong việc dịch các thực thể. Những kết quả này chứng minh hiệu quả của việc tích hợp đồ thị tri thức vào mô hình NMT và mở ra hướng phát triển mới cho nghiên cứu trong lĩnh vực này.

MÔ HÌNH CHÚ Ý NGỮ CẢNH ĐA TẦM NHÌN CẢI TIẾN CHO BÀI TOÁN TRẢ LỜI CÂU HỎI DỰA TRÊN HÌNH ẢNH BẰNG TIẾNG VIỆT

Bùi Anh Đài — 2025-06-17

Bài toán trả lời câu hỏi dựa trên hình ảnh là một bài toán tiêu biểu cho sự giao thoa giữa hai lĩnh vực thị giác máy tính (Computer Vision) và xử lí ngôn ngữ tự nhiên (Natural Language Processing). Bài toán này không chỉ có giá trị khoa học mà còn có giá trị to lớn trong thực tiễn cuộc sống. Việc tích hợp mô hình VQA vào các thiết bị di động có thể hỗ trợ người mù và người khiếm thị trong việc tiếp cận và hiểu nội dung hình ảnh. Phương pháp tiếp cận phổ biến hiện nay là rút trích đặc trưng từ từng vùng trong hình ảnh, giúp mô hình nắm bắt bối cảnh cục bộ. Tuy nhiên, phương pháp này thường bỏ qua bối cảnh toàn cục, ảnh hưởng đến khả năng tổng hợp thông tin và suy luận của mô hình. Các phương pháp hiện nay sử dụng Vision Transformer để rút trích đặc trưng toàn cục và cục bộ từ hình ảnh giúp cải thiện hiệu suất mô hình. Thêm vào đó, cơ chế chú ý đa phương thức (multimodal attention) cũng được áp dụng nhằm tối ưu hóa quá trình kết hợp thông tin giữa hình ảnh và câu hỏi, giúp mô hình có khả năng hiểu được ngữ cảnh và chú ý vào các đặc trưng quan trọng. Hiện nay, nhiều mô hình VQA được tối ưu cho dữ liệu tiếng Anh và một số mô hình được tối ưu cho ngôn ngữ tiếng Việt (ViVQA) đã được công bố. Bài báo này đề xuất một mô hình cải tiến từ mô hình Multi-vision Contextual Attention và đạt được độ chính xác là 62,41% so với mô hình gốc là 60% trên tập dữ liệu ViVQA.

KHẢO SÁT HIỆU QUẢ BẢO QUẢN TẾ BÀO HỒNG CẦU THỎ (Oryctolagus cuniculus) TRONG GLYCERIN 37% Ở NHIỆT ĐỘ 4oC VÀ -18oC IN VITRO

Nguyễn Thị Hồng Nhung — 2025-06-17

Nghiên cứu này nhằm khảo sát hiệu quả bảo quản tế bào hồng cầu thỏ (Oryctolagus cuniculus) trong glycerin 37% ở nhiệt độ 4oC và -18oC. Chúng tôi đã phân tích những thay đổi về hình thái và thể tích tế bào đóng gói (PCV) theo thời gian. Kết quả cho thấy tế bào hồng cầu lưu trữ ở -18oC duy trì sự ổn định hình thái tốt hơn, với hơn 90% tế bào bình thường trong hai tuần đầu tiên. Ngược lại, hồng cầu lưu trữ ở nhiệt độ 4oC thể hiện những thay đổi đáng kể hơn. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của nồng độ glycerin và nhiệt độ trong bảo quản tế bào hồng cầu thỏ, cung cấp thông tin cho các ứng dụng nghiên cứu.

CÔNG NGHỆ THỰC TẾ ẢO TĂNG CƯỜNG TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ KHOA HỌC “CHẤT VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA CHẤT”, MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN LỚP 7: MỘT NGHIÊN CỨU KHÁM PHÁ VỀ SỰ THAM GIA CỦA HỌC SINH

Thái Hoài Minh — 2025-06-17

Công nghệ thực tế ảo tăng cường là một trong những công cụ được ứng dụng rộng rãi trong dạy học môn Khoa học tự nhiên thời gian gần đây. Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường đối với sự tham gia của học sinh trong chủ đề khoa học “Chất và sự biến đổi của chất” thuộc chương trình môn Khoa học tự nhiên lớp 7. Nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau như nghiên cứu lí luận, điều tra bằng bảng hỏi, quan sát và thực nghiệm sư phạm (với 67 học sinh) đã được sử dụng phối hợp để thu thập các dữ liệu liên quan. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy tác động tích cực của công nghệ thực tế ảo tăng cường đối với sự tham gia của học sinh trong chủ đề học tập. Kết quả nghiên cứu góp phần củng cố cơ sở lí luận và thực tiễn về vai trò, lưu ý của việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo tăng cường trong dạy học môn Khoa học tự nhiên lớp 7 nói chung và chủ đề khoa học“Chất và sự biến đổi của chất” nói riêng.

THỰC TRẠNG THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG DỰ ÁN HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC MÔN KHOA HỌC LỚP 4 THEO PHƯƠNG THỨC TRẢI NGHIỆM TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NHÀ BÈ, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Lê Thị Thúy Quy — 2025-06-17

Sự thành công của việc áp dụng dự án học tập trong môn Khoa học phụ thuộc rất lớn vào năng lực thiết kế và triển khai của giáo viên (GV). Sử dụng phương pháp điều tra và thống kê toán học, bài viết này đánh giá thực trạng thiết kế và sử dụng dự án học tập trong dạy học môn Khoa học lớp 4 theo phương thức trải nghiệm tại một số trường tiểu học ở huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn GV đã nhận thức rõ tầm quan trọng của các dự án học tập và tích cực áp dụng chúng trong quá trình dạy học; tuy nhiên, GV vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc thiết kế và triển khai hiệu quả các dự án này. Các kết quả sẽ là cơ sở thực tiễn quan trọng cho các định hướng nâng cao hiệu quả của việc thiết kế và sử dụng dự án học tập trong dạy học môn Khoa học lớp 4 theo phương thức trải nghiệm

GIÁO DỤC NỘI DUNG CHỦ NGHĨA YÊU NƯỚC CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Linh Phong — 2025-06-17

Bài viết này khảo sát thực trạng giáo dục nội dung chủ nghĩa yêu nước cho sinh viên (SV) tại các trường đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM). Sử dụng bảng hỏi với 350 SV và phân tích các tài liệu liên quan, kết quả nghiên cứu cho thấy SV có nhận thức tốt về tầm quan trọng của chủ nghĩa yêu nước. Các hình thức giáo dục nội dung chủ nghĩa yêu nước hiệu quả nhất là thông qua sinh hoạt chính trị, tư tưởng và hoạt động phong trào. Bài viết chỉ ra những hạn chế trong nhận thức của một số SV về chủ nghĩa yêu nước, cũng như hiệu quả chưa cao của một số hình thức giáo dục; từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục nội dung chủ nghĩa yêu nước cho SV, bao gồm: đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy; tăng cường tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế; ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục; và tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

CHƯƠNG TRÌNH MÔN NGỮ VĂN 2018 VÀ VIỆC ĐỔI MỚI DẠY HỌC TIẾNG VIỆT Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Bùi Mạnh Hùng — 2025-06-17

Bài viết phân tích những đổi mới trong việc dạy học tiếng Việt trên cơ sở Chương trình (CT) môn Ngữ văn 2018, thể hiện trên các phương diện: nội dung kiến thức, cách phân bổ kiến thức, phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh (HS). Những đổi mới này được triển khai theo định hướng đổi mới mục tiêu giáo dục của CT môn Ngữ văn 2018; đồng thời dựa trên sự kế thừa nội dung kiến thức Tiếng Việt trong CT và SGK Ngữ văn 2006 và thực tiễn dạy học tiếng Việt ở trường phổ thông trong mấy thập niên gần đây. Bên cạnh đó, việc đổi mới dạy học tiếng Việt theo CT Ngữ văn 2018 cũng dựa trên các ý tưởng cơ bản của ngôn ngữ học chức năng hệ thống, một lí thuyết có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực giáo dục ngôn ngữ ở nhiều quốc gia, cũng như kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng CT, biên soạn SGK, tổ chức dạy học và đánh giá kết quả học tập của HS.

TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC HỌC TẬP TIẾNG TRUNG QUỐC VÀ GỢI Ý NGHIÊN CỨU CHO NGƯỜI HỌC VIỆT NAM

Lưu Hớn Vũ — 2025-06-17

Trên cơ sở dữ liệu CNKI của Trung Quốc, bài viết nghiên cứu về chiến lược học tập (CLHT) tiếng Trung Quốc tại Trung Quốc từ bốn phương diện: (1) Xu thế phát triển, (2) Đối tượng nghiên cứu, (3) Phương pháp nghiên cứu, (4) Nội dung nghiên cứu. Bài viết cho thấy các nghiên cứu về CLHT tiếng Trung Quốc đã trải qua ba giai đoạn, là: giai đoạn sơ khởi (1998-2010), giai đoạn phồn thịnh (2011-2021), và giai đoạn thoái trào (2022-2023). Đối tượng nghiên cứu đa dạng cả về quốc gia, trình độ tiếng Trung Quốc lẫn bậc học của người học. Phương pháp nghiên cứu đa dạng, song chủ yếu sử dụng phương pháp định lượng; nội dung nghiên cứu đa dạng, không chỉ quan tâm đến chiến lược học tập tổng thể, mà còn quan tâm đến CLHT kiến thức và kĩ năng. Từ đó, rút ra một số gợi ý cho nghiên cứu trường hợp của người học Việt Nam.

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ CHUẨN BỊ NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Thị Trường Hân — 2025-06-17

Nghiên cứu nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự chuẩn bị nghề nghiệp (CBNN) của sinh viên (SV) đang tham gia kì thực tập ở địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM). Từ 300 phiếu trả lời hợp lệ, nhóm tác giả tiến hành xử lí số liệu với các thông số thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích nhân tố khẳng định CFA và phân tích mô hình tuyến tính SEM. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự ảnh hưởng tích cực của tính cách chủ động, sự tự tin vào quyết định nghề nghiệp và hiệu quả của kì thực tập đến sự CBNN của SV. Kết quả này cũng gợi ý cho các trường đại học và doanh nghiệp hợp tác chặt chẽ để phát triển chương trình thực tập phù hợp, không chỉ cung cấp kĩ năng làm việc thực tế mà còn tăng cường sự tự tin của SV.

MỘT VÀI GỢI Ý HỖ TRỢ GIÁO VIÊN TỔ CHỨC DẠY HỌC NỘI DUNG TIẾP NHẬN VÀ TẠO LẬP CÂU TRONG NGỮ CẢNH (ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CỦA CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG NGỮ VĂN 2018)

Tăng Thị Tuyết Mai — 2025-06-17

Thông qua kết quả khảo sát tình hình dạy học nội dung tiếp nhận và tạo lập câu trong Chương trình giáo dục phổ thông Ngữ văn 2018, bài viết chỉ ra ba yếu tố tác động đến giờ học là: học sinh, nội dung dạy học, cách thức tổ chức các hoạt động dạy học. Dựa trên cơ sở đó, bài viết đưa ra những gợi ý cụ thể nhằm giúp giáo viên giải quyết khó khăn trong việc tổ chức dạy học nội dung tiếp nhận và tạo lập câu trong ngữ cảnh (đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông Ngữ văn 2018). Đó là hệ thống câu hỏi giúp giáo viên xác định các nội dung dạy học trọng tâm, quy trình tổ chức các hoạt động dạy học nội dung này và hệ thống bài tập hướng vào hoạt động giao tiếp. Hệ thống bài tập tiếp nhận và tạo lập câu trong ngữ cảnh được phân chia dựa trên các mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng (gắn liền với các mức độ nhận thức được gợi ý trong Chương trình giáo dục phổ thông Ngữ văn 2018).

BƯỚC ĐẦU TIẾP NHẬN THE BUDDHA AND HIS DHAMMA CỦA DR.B.R. AMBEDKAR TỪ GÓC NHÌN VĂN HỌC

Nguyễn Thành Trung — 2025-06-17

Với những đóng góp lớn về lí luận và thực tiễn hoạt động chính trị xã hội cho cách mạng Ấn Độ thế kỉ XX, B. R. Ambedkar được nghiên cứu chủ yếu từ góc độ tiểu sử và tư tưởng, đặc biệt là công trình The Buddha and His Dhamma. Bài viết này vận dụng phương pháp phê bình tiểu sử, tiếp nhận văn học và văn hóa lịch sử để tiếp nhận công trình trên từ góc độ văn học. Kết quả nghiên cứu cho thấy The Buddha and His Dhamma thể hiện rõ góc nhìn đặc biệt từ giai cấp Dalit, những quan điểm mới về Phật giáo cũng như khuynh hướng chính trị xã hội hóa tôn giáo phổ biến vào giữa thế kỉ XX của Ambedkar. Bài viết này là cơ sở để tiếp tục giới thiệu và nghiên cứu trước tác của Ambedkar ở Việt Nam, đặc biệt là bộ ba tác phẩm về Phật giáo

Ý THỨC DÂN TỘC TRONG VĂN HỌC YÊU NƯỚC NAM BỘ NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

Nguyễn Kim Châu — 2025-06-17

Bài viết nghiên cứu bản chất, cấu trúc, vai trò của ý thức dân tộc và những biểu hiện của ý thức dân tộc trong văn học yêu nước Nam Bộ nửa cuối thế kỉ XIX, nhằm hướng tới mục đích khẳng định những đóng góp của bộ phận văn học này trong việc khơi dậy ý thức dân tộc, ý thức về cội nguồn, truyền thống lịch sử, văn hóa, bản sắc, ý thức về lãnh thổ và chủ quyền dân tộc, để từ đó, phát huy tinh thần đoàn kết, sức mạnh đấu tranh của những phong trào giải phóng dân tộc trong thời kì chống Pháp xâm lược. Những biểu hiện phong phú, sinh động của ý thức dân tộc trong văn học yêu nước Nam Bộ nửa cuối thế kỉ XIX cũng là cơ sở để góp phần xác lập đặc điểm, giá trị, vị trí của bộ phận văn học này trong tiến trình phát triển của văn học yêu nước Việt Nam thời trung đại

QUAN NIỆM VỀ CON NGƯỜI TRONG TRUYỆN NGẮN CÔNG GIÁO ĐƯƠNG ĐẠI

Nguyễn Quang Huy — 2025-06-17

Với lịch sử gần bốn thế kỉ hình thành và phát triển, văn học Công giáo ở Việt Nam vẫn là một thế giới còn nhiều xa lạ, chưa được công chúng chú ý rộng rãi. Bài viết này hướng đến việc nhận diện, phân tích, đánh giá những kiểu con người/ quan niệm về con người và các vấn đề về con người thông qua các hình tượng nhân vật cụ thể. Để có sự đối sánh và cơ sở đánh giá, chúng tôi dựa trên những nền tảng từ Kinh Thánh, Thần học, triết học, giáo lí... của Hội Thánh Công giáo. Qua đó, chỉ ra sự ảnh hưởng của niềm tin Kitô giáo đối với văn chương và khẳng định đạo Công giáo đem đến cho văn học dân tộc những điều mới mẻ về tư tưởng và nghệ thuật.

CHẤN THƯƠNG TINH THẦN TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM, NHẬT BẢN ĐƯƠNG ĐẠI NHÌN TỪ NHÂN VẬT VÔ HÌNH QUA TẬP TRUYỆN NGẮN ĐẢO (NGUYỄN NGỌC TƯ) VÀ LỄ SINH MỆNH (MURATA SAYAKA)

Đàm Anh Thư — 2025-06-17

Chấn thương tinh thần đang là vấn đề được quan tâm của nhiều lĩnh vực, trong đó có văn học. Xuất phát từ mục đích làm rõ các chấn thương tinh thần của xã hội Việt Nam, Nhật Bản, bài viết khảo sát nhân vật vô hình trong tập truyện ngắn Đảo của Nguyễn Ngọc Tư và Lễ sinh mệnh của Murata Sayaka. Dựa vào khái niệm chấn thương được phát triển từ Cathy Caruth đến Michelle Balaev, đồng thời vận dụng mô hình đa nguyên trong lí thuyết nghiên cứu chấn thương, bài viết đạt được kết quả như sau: (1) xác định đặc điểm của nhân vật vô hình và những biểu hiện đa dạng của chấn thương tinh thần trong hai tập truyện ngắn; (2) chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt về biểu hiện và căn nguyên của chấn thương tinh thần trong xã hội Việt Nam, Nhật Bản đương đại.