Tác động của các chính sách phát triển kinh tế vùng đối với sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại miền Trung

Tóm tắt

Dựa trên tổng quan hệ thống và so sánh chính sách liên vùng, bài viết này phân tích các cơ chế mà một chính sách tổng hợp bao gồm tài chính, đổi mới sáng tạo, số hóa, xanh hóa và tạo thuận lợi thương mại tác động đến phát triển bền vững của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), đồng thời rút ra hàm ý cho khu vực miền Trung Việt Nam. Nghiên cứu kết hợp: (i) tổng quan giai đoạn 2014-2025 về các khung chính sách DNNVV trong ASEAN; (ii) đối sách các công cụ can thiệp chủ chốt như ưu đãi hải quan-logistic (ví dụ: cơ chế kho ngoại quan và thủ tục tinh gọn), các chương trình sinh thái xanh và hỗ trợ số hóa, và (iii) tổng hợp bằng chứng tại Việt Nam về vai trò của tri thức và công nghệ đối với năng suất và khả năng tồn tại của DNNVV. Kết quả cho thấy: (1) củng cố năng lực tri thức và năng lực số của doanh nghiệp giúp khuếch đại tác động chính sách lên các kết quả kinh tế, xã hội và môi trường; (2) giảm chi phí giao dịch và chi phí logistics cải thiện khả năng tiếp cận đầu vào và thị trường, đặc biệt đối với DNNVV định hướng xuất khẩu; (3) chuẩn hóa công cụ đo lường bền vững cùng với cơ chế phối hợp các bên liên quan làm tăng mức độ tuân thủ và hiệu quả thực thi. Tuy nhiên, kiến trúc báo cáo bền vững dành riêng cho DNNVV vẫn còn phân mảnh và mức độ am hiểu chính sách trong các ngành dịch vụ (ví dụ du lịch) mới ở mức trung bình. Bài viết đề xuất lộ trình cho miền Trung Việt Nam theo hướng ưu tiên các chương trình số hóa gắn liền với nâng cao năng suất ở cấp doanh nghiệp, mở rộng tạo thuận lợi hải quan và logistics liên vùng, và xây dựng bộ tiêu chí báo cáo bền vững thân thiện với DNVVN đồng bộ với các chuẩn mực khu vực.