DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRONG CHUỖI GIÁ TRỊ TOÀN CẦU: HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm phân tích mức độ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và xác định vai trò của sự tham gia chuỗi giá trị toàn cầu đối với thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Dữ liệu thu thập từ cơ sở OECD TiVA, kết hợp khảo sát chuyên sâu với một số doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài tiêu biểu được phân tích bằng phương pháp định lượng cấu trúc liên kết trong chuỗi giá trị toàn cầu và đối chiếu với bằng chứng thực tiễn. Kết quả cho thấy doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam chủ yếu tham gia ở các công đoạn sản xuất - lắp ráp có giá trị gia tăng thấp, liên kết nội địa hạn chế và ít mở rộng sang các hoạt động thâm dụng tri thức, qua đó hạn chế khả năng nâng cấp vị trí trong chuỗi và làm giảm sức hấp dẫn với dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy thu hút vốn đầu tư nước ngoài thông qua nâng cấp sự tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, bao gồm tăng cường liên kết vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nội địa, phát triển công nghiệp hỗ trợ, cải thiện thể chế và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.