PHÂN TÍCH ‘KHÍ’ (TENOR) TRONG HỘI THOẠI GIỮA CÁC NHÂN VẬT NHÍ Ở BẢN DỊCH VIỆT - ANH ‘TICKET TO CHILDHOOD’ (‘CHO TÔI XIN MỘT VÉ ĐI TUỔI THƠ’)

Tóm tắt

Theo ngữ pháp chức năng hệ thống của Halliday (2004), ngữ vực (Register) bao gồm 3 thành tố là ‘Nghĩa’ (Field), ‘Khí’ (Tenor) và ‘Phương thức’ (Mode). Bài báo này nhằm đánh giá tương đương dịch thuật về ‘Khí’, cụ thể là thái độ của các nhân vật nhí trong hội thoại ở bản dịch Việt - Anh ‘Ticket to childhood’ (‘Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ’) qua việc phân tích lời thoại của họ. Phương pháp sử dụng là kết hợp đường hướng định lượng và định tính, so sánh và đối chiếu để đánh giá tương đương dịch thuật của bản dịch tiếng Anh với bản gốc tiếng Việt. Kết quả cho thấy ở bản gốc, lời nói ở hành vi mệnh lệnh chiếm tỷ lệ cao nhất, tiếp đến là hành vi cảm xúc. Trong số các câu thoại ở bản dịch, thì tỷ lệ chưa đạt tương tương trọn vẹn về ‘Khí’ chiếm khá cao bởi chúng chưa diễn tả được hết các cung bậc cảm xúc của nhân vật, phần nào mất đi yếu tố kịch tính, giảm tính hấp dẫn trong hội thoại ở bản gốc. Bởi vậy, khi dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh, dịch giả cần chú trọng hơn nữa tới thái độ của nhân vật qua việc sử dụng các từ khẩu ngữ, tiếng lóng, từ phủ định, tính từ láy, trạng từ chỉ mức độ cao, và động từ mạnh.