DI SẢN VĂN HÓA VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ: BẢN ĐỒ HOÁ VÀ BẢO TỒN NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ (TRƯỜNG HỢP CA TRÙ VĨNH PHÚC)

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể đòi hỏi những cách tiếp cận mới dựa trên nền tảng công nghệ. Bài tham luận này lựa chọn trường hợp Ca trù tại Vĩnh Phúc - một địa phương từng có hệ thống giáo phường phát triển rực rỡ nhưng hiện chỉ còn tồn tại dưới dạng dấu tích và ký ức - để đề xuất giải pháp số hóa không gian di sản. Trên cơ sở khảo sát thực địa, nghiên cứu tiến hành thu thập, số hóa và chuẩn hóa dữ liệu văn bia, gia phả, ký ức hậu duệ nghệ nhân, kết hợp công nghệ nhằm xây dựng bản đồ số Ca trù Vĩnh Phúc. Hệ thống này không chỉ giúp tái hiện ký ức lịch sử và phục dựng “không gian di sản sống”, mà còn tạo nền tảng cho các ứng dụng trong giáo dục, truyền dạy, du lịch trải nghiệm và phát triển công nghiệp văn hóa. Nghiên cứu gợi mở một mô hình mẫu về ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn di sản, có khả năng nhân rộng ra nhiều địa phương khác. Qua đó, Ca trù Vĩnh Phúc sẽ được bảo tồn và trở thành nguồn lực di sản bền vững.