Tiếp cận hệ thống trong phát triển các chương trình giáo dục ở bậc đại học
DOI:
https://doi.org/10.54644/jte.2025.1903Tóm tắt
Bài viết này trình bày kết quả nghiên cứu tổng quan về tiếp cận hệ thống trong phát triển chương trình giáo dục thông qua phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. Bên cạnh việc làm rõ khái niệm, đặc điểm và các thành phần của tiếp cận hệ thống, nghiên cứu cũng đã chỉ ra sự phù hợp của phương pháp này trong hoạt động phát triển các chương trình giáo dục nói chung, giáo dục ở bậc đại học nói riêng. Những đặc điểm cơ bản trong quy trình phát triển các chương trình giáo dục ở trình độ đại học có sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống cũng đã được mô tả rõ ràng và cụ thể. Kết quả nghiên cứu này được kỳ vọng sẽ là nguồn tư liệu giúp các nhà nghiên cứu cũng như các cơ sở giáo dục đại học có thêm những lựa chọn phù hợp trong hoạt động nghiên cứu, xây dựng và phát triển chương trình đào tạo.
Lượt tải
Tài liệu tham khảo
[1] World Economic Forum, The Future of Jobs Report, Oct. 2020. [Online]. Available: https://url-shortener.me/346F
[2] Vietnamese Communist Party, “Nghị quyết số 29-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế,” Nov. 2013. [Online]. Available: https://byvn.net/nHXG
[3] T. P. Nguyen, “Phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học gắn với đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng,” Tạp chí Cộng sản, Nov. 2023. [Online]. Available: https://s.net.vn/uoau
[4] Government of the Socialist Republic of Viet Nam, “Nghị quyết số 51/NQ-CP Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 91-KL/TW ngày 12 tháng 8 năm 2024 của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hội nhập quốc tế,” Mar. 2025. [Online]. Available: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=213158
[5] Ministry of Education and Training, “Thông tư số 04/2025/TT-BGDĐT: Quy định về kiểm định chất lượng chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học,” Feb. 2025. [Online]. Available: https://byvn.net/E4kV
[6] K. D. Tran, Phát triển chương trình đào tạo. Hà Nội, 2009. [Online]. Available: https://short.com.vn/z0U0
[7] D. C. Nguyen, Tập bài giảng: Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008. [Online]. Available: https://byvn.net/Nvpn
[8] V. T. Nguyen, “Nghiên cứu quy trình thiết kế chương trình đào tạo tại Trường Đại học Thủ đô Hà Nội theo tinh thần giáo dục khai phóng,” Tạp chí Khoa học Trường Đại học Thủ đô Hà Nội, no. 41, pp. 70–75, 2020. [Online]. Available: https://bitly.li/ZsHT
[9] V. N. Pham, “Phát triển chương trình đào tạo và các phương pháp tiếp cận phát triển chương trình đào tạo trong giáo dục đại học,” Tạp chí Việt Nam hội nhập, no. 335, pp. 66–70, Apr. 2024. [Online]. Available: https://vjol.info.vn/index.php/vnhn/article/view/94388/79798
[10] D. Brodsky and L. R. Newman, “Educational perspectives: A systematic approach to curriculum development,” Neoreviews, vol. 12, no. 1, pp. e2–e7, Jan. 2011. [Online]. Available: https://doi.org/10.1542/neo.12-1-e2
[11] S. R. Bartholomew and E. Yoshikawa, “A systematic review of research around adaptive comparative judgment (ACJ) in K–16 education,” in Council on Technology and Engineering Teacher Education: Research Monograph Series, Apr. 2018. [Online]. Available: https://s.pro.vn/ZaBB
[12] T. V. Do, “Lý thuyết hệ thống và ứng dụng trong hệ thống thông tin – thư viện các trường đại học kỹ thuật Việt Nam,” Tạp chí Thư viện Việt Nam, vol. 18, no. 5, pp. 35–40, 2014. [Online]. Available: https://byvn.net/Ewut
[13] M. H. Do, “Tiếp cận hệ thống trong xác định biện pháp đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy triết học Mác – Lênin ở Trường Đại học Chính trị hiện nay,” Tạp chí Quản lý nhà nước, 2024. [Online]. Available: https://byvn.net/pcY6
[14] W. Dick, L. Carey, and J. O. Carey, The Systematic Design of Instruction. Upper Saddle River, NJ, USA: Pearson Press, 2009. [Online]. Available: https://webclass.org/handouts/Systematic-Design-of-Instruction.pdf
[15] H. C. Nguyen, Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học. Hà Nội: Nxb Giáo dục, 2005. [Online]. Available: https://byvn.net/wqQr
[16] B. H. Banathy, Systems Design of Education: A Journey to Create the Future. Englewood Cliffs, NJ, USA: Ed. Tech., 1991.
[17] M. Borrego et al., “Systematic literature reviews in engineering education and other developing interdisciplinary fields,” Journal of Engineering Education, vol. 103, no. 1, pp. 45–76, doi: 10.1002/jee.20038
[18] R. F. Mager, Preparing Instructional Objectives. Belmont, CA, USA: Fearon Publishers, Lear Siegler, Inc., 1962.
[19] M. Littledyke et al., “A systems approach to education for sustainability in higher education,” International Journal of Sustainability in Higher Education, vol. 14, no. 4, pp. 367–383, doi: 10.1108/IJSHE-01-2012-0011
[20] K. Gustafson and R. Branch, “Revisioning models of instructional development,” Educational Technology Research and Development, vol. 45, no. 3, pp. 73–89, Feb. 1998. [Online]. Available: https://s.pro.vn/sYN7
[21] F. Mizikaci, “A systems approach to program evaluation model for quality in higher education,” Quality Assurance in Education, vol. 14, no. 1, pp. 37–53, Jan. 2006, doi: 10.1108/09684880610643601
[22] F. G. Knirk and K. L. Gustafson, Instructional Technology: A Systematic Approach to Education. New York, NY, USA: Rinehart and Winston, 1986.
[23] T. Wentling, Planning for Effective Training: A Guide to Curriculum Development. United Nations: Food and Agricultural Organization, 1993.
[24] T. H. Pham and T. H. Le, Phát triển chương trình đào tạo đại học định hướng nghề nghiệp ứng dụng. Hà Nội: NXB ĐHSP, 2016.
[25] T. L. Q. Pham, “Phát triển chương trình đào tạo tại trường trung cấp theo tiếp cận năng lực thực hiện,” Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, vol. 18, no. 03, pp. 32–37, Mar. 2022. [Online]. Available: https://s.pro.vn/as9R
[26] R. C. Richey, “Trends in instructional design: Emerging theory-based models,” Performance Improvement Quarterly, vol. 8, no. 3, pp. 96–110, Sep. 1995, doi: 10.1111/j.1937-8327.1995.tb00689.x
[27] I. C. Oparaji and C. N. Eziamaka, “The role of systems approach in educational management,” UNIZIK Journal of Educational Research and Policy Studies, vol. 17, no. 1, pp. 102–111, 2024. [Online]. Available: https://short.com.vn/N7Ry
[28] M. M. Kashyap, “Curriculum development and design process: A systems approach,” International Library Review, vol. 11, no. 3, pp. 353–365, 1979. [Online]. Available: https://s.pro.vn/8GCI
[29] D. Lee, “Case study: A systems approach to the design of a computer‐based module for teaching BASIC,” Educational and Training Technology International, vol. 31, no. 1, pp. 5–10, 1994, doi: 10.1080/0954730940310101
[30] A. Lidgren, H. Rodhe, and D. Huisingh, “A systemic approach to incorporate sustainability into university courses and curricula,” Journal of Cleaner Production, vol. 14, no. 9–11, pp. 797–809, 2006, doi: 10.1016/j.jclepro.2005.12.011
[31] M. Tisch, C. Hertle, J. Cachay, E. Abele, J. Metternich, and R. Tenberg, “A systematic approach on developing action-oriented competency-based learning factories,” Procedia CIRP, no. 7, pp. 580–585, 2013, doi: 10.1016/j.procir.2013.06.036
[32] S. Tsankov, “Designing a curriculum or training course – main aspects of a systematic approach,” in Proc. ICERI2021, pp. 1870–1875, Nov. 2021, doi: 10.21125/iceri.2021.0500
[33] J. Biggs and C. Tang, Teaching for Quality Learning at University. Buckingham, U.K.: TSRHIE, Open University Press, 1999.
[34] R. Barnett, G. Parry, and K. Coate, “Conceptualising curriculum change,” Teaching in Higher Education, vol. 6, no. 4, pp. 435–449, Aug. 2010, doi: 10.1080/13562510120078009
[35] R. Donnelly and M. Fitzmaurice, “Designing modules for learning,” in Emerging Issues in the Practice of University Learning and Teaching, Dublin: AISHE, 2005, pp. 99–110. [Online]. Available: https://short.com.vn/qo1x
[36] L. J. Phipps and R. N. Evans, “Curriculum development,” Review of Educational Research, vol. 38, no. 4, pp. 367–381, 1968, doi: 10.3102/00346543038004367
[37] T. A. Razik, Systems Approach to Teacher Training and Curriculum Development: The Case of Developing Countries. Paris, France: UNESCO, 1972. [Online]. Available: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000002467
[38] W. A. Reid, Thinking About the Curriculum: The Nature and Treatment of Curriculum Problems. Boston, MA, USA: Routledge & Kegan Paul, 1978.
[39] F. P. Hunkins, “A systematic model for curriculum development,” NASSP Bulletin, vol. 69, no. 48, pp. 23–27, 1985, doi: 10.1177/019263658506948104
[40] I. Grützner et al., “A systematic approach to produce small courseware modules for combined learning and knowledge management environments,” in Proc. 14th Int. Conf. Software Eng. and Knowledge Eng. (SEKE’02), 2002, pp. 533–539, doi: 10.1145/568760.568855
