Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam - A

GS. Vũ Minh Khương: Xây dựng nhà nước kiến tạo phát triển trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo - Chìa khóa để Việt Nam thực hiện thành công Tầm nhìn 2045.

2026-04-29T11:06:18+07:00

Để đạt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần những đột phá mang tính chiến lược. Theo GS. Vũ Minh Khương, Đại học Quốc gia Singapore, chìa khóa nằm ở việc xây dựng nhà nước kiến tạo phát triển (NNKTPT) và nền công vụ ưu tú trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức: Động lực tăng trưởng mới sau đại hội XIV

2026-04-29T05:29:07+07:00

Nghị quyết Đại hội XIV xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của mô hình tăng trưởng mới. Theo TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đẩy nhanh thể chế hóa, đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý và giảm tối đa thủ tục hành chính nhằm giải phóng năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức.

Thương mại hóa sáng chế từ viện nghiên cứu, trường đại học: Điểm nghẽn trong quyết định thương mại hóa.

2026-04-29T05:39:41+07:00

Bài viết phân tích một tình huống điển hình nhằm chỉ ra những bất cập trong quá trình thương mại hóa sáng chế, từ ghi nhận kế toán, định giá đến cơ chế tài chính. Qua đó, đề xuất hoàn thiện cơ chế vận hành phù hợp với đặc thù của tài sản trí tuệ giai đoạn đầu.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025: Nền tảng pháp lý cho quản trị dữ liệu và phát triển công nghệ số.

2026-04-29T05:42:29+07:00

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (DLCN) 2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý thống nhất ở cấp luật cho việc bảo vệ và quản trị DLCN tại Việt Nam. Trong bối cảnh dữ liệu trở thành nguồn lực cốt lõi của kinh tế số, đạo luật này không chỉ bảo vệ quyền riêng tư, mà còn đặt nền móng cho quản trị dữ liệu có trách nhiệm trong kỷ nguyên số.

Từ Đề án 06 đến Chính phủ số: Những điểm nghẽn pháp lý và hàm ý chính sách.

2026-04-29T05:48:51+07:00

Đề án 06* được xem là trụ cột quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn pháp lý, đặc biệt trong quản trị và chia sẻ dữ liệu. Bài viết phân tích các rào cản chính và đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy xây dựng Chính phủ số tại Việt Nam.

Năng suất lao động của Việt Nam giai đoạn 2021-2025.

2026-04-29T06:53:17+07:00

Năng suất lao động (NSLĐ) của toàn nền kinh tế Việt Nam vẫn còn ở mức khiêm tốn so với các nước Đông Nam Á, nhưng đã có những chuyển biến tích cực khi liên tục tăng qua các năm, với tốc độ tăng khá ở cả ba khu vực kinh tế và đóng góp quyết định vào tăng trưởng GDP trong những năm gần đây.

Khoa học và công nghệ vũ trụ: Trụ cột công nghệ chiến lược trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW.

2026-04-29T06:56:34+07:00

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, làm chủ công nghệ chiến lược trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi quốc gia. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đã xác định khoa học và công nghệ vũ trụ là một trong những trụ cột quan trọng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và mở ra không gian phát triển mới cho Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Triển khai thực hiện phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực viễn thông.

2026-04-29T07:00:01+07:00

Phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực viễn thông đang được đẩy mạnh khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên cả nước. Đây là lĩnh vực đặc thù, vừa cần quản lý tập trung đối với tài nguyên số và an ninh mạng, vừa đòi hỏi xử lý linh hoạt các thủ tục tại địa phương. Nghị định 133/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ (Nghị định 133) đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho quá trình này.

Thương mại hóa nấm quý hiếm vì sinh kế bền vững của người dân vùng đệm Kon Ka Kinh.

2026-04-29T07:02:55+07:00

Trong bối cảnh sinh kế khó khăn và tài nguyên rừng ngày càng suy giảm, việc tìm hướng đi bền vững cho người dân vùng đệm trở nên cấp thiết. Dự án “Thương mại hóa nấm quý hiếm vì sinh kế bền vững của người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh” (Dự án) do Viện Tài nguyên và Môi trường (CRES), Đại học Quốc gia Hà Nội triển khai đã mở ra một giải pháp hiệu quả: trồng nấm Linh chi dưới tán rừng, vừa tăng thu nhập, vừa giảm áp lực lên rừng tự nhiên.

Sách hay của Nhà Xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông.

2026-04-29T07:05:31+07:00

An ninh mạng trong kỷ nguyên Công nghiệp 5.0

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ năm (Công nghiệp 5.0) đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số trên cơ sở ứng dụng sâu rộng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các nền tảng số. Trong bối cảnh đó, không gian mạng ngày càng trở thành không gian chiến lược quan trọng, gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội, quản trị quốc gia và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Xu hướng mạng tích hợp SAGIN và ứng dụng.

2026-04-29T07:08:13+07:00

Trong kỷ nguyên số, nhu cầu kết nối mọi lúc, mọi nơi đang trở thành tiêu chuẩn mới. Tuy nhiên, các mạng truyền thống như 5G vẫn chưa thể đáp ứng hoàn toàn, đặc biệt ở vùng xa hoặc môi trường khắc nghiệt. Mạng tích hợp không gian - trên không - mặt đất (SAGIN) được xem là lời giải tiềm năng, hướng tới một hệ thống truyền thông toàn cầu liền mạch và thông minh, đặt nền móng cho mạng 6G trong tương lai.

Mạng 3 chiều hợp nhất cho thế hệ di động 6G: Kiến trúc và tiềm năng ứng dụng.

2026-04-29T07:10:58+07:00

Nhu cầu ngày càng tăng về kết nối tốc độ cao, đáng tin cậy và ở khắp mọi nơi đã thúc đẩy sự phát triển của nhiều mạng truyền thông khác nhau, bao gồm mạng trên mặt đất, mạng vệ tinh và mạng trên không. Mỗi mạng đều có những điểm mạnh và hạn chế riêng nhưng sự xuất hiện của mạng ba chiều (3D) hợp nhất đang được xem là một giải pháp tiềm năng để vượt qua ranh giới của cơ sở hạ tầng truyền thống và cung cấp kết nối 3D liền mạch trên tất cả các phân đoạn mạng: không gian, trên không trung và mặt đất.

Điện toán lượng tử: Nguy cơ mới đối với tài sản số.

2026-04-29T07:14:07+07:00

Điện toán lượng tử đang phát triển nhanh chóng và có thể tạo ra những thách thức chưa từng có đối với bảo mật của tài sản số. Các thuật toán lượng tử như Shor và Grover có khả năng làm suy yếu những nền tảng mật mã hiện nay. Tuy đây chưa phải là mối đe dọa tức thời, nhưng việc chuẩn bị từ sớm là cần thiết.

Chuyển đổi số và tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam: Góc nhìn từ lĩnh vực tài chính.

2026-04-29T07:21:16+07:00

Chuyển đổi số đang trở thành một trong những trụ cột trọng yếu của quá trình tái cấu trúc nền kinh tế toàn cầu trong kỷ nguyên số. Đối với Việt Nam, chuyển đổi số không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới mà còn tạo cơ hội tái định hình mô hình phát triển theo hướng dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất định, từ suy giảm tăng trưởng, đứt gãy chuỗi cung ứng đến các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, chuyển đổi số được xem là “đòn bẩy chiến lược” của Việt Nam.

Chuyển đổi số bảo tàng và di sản: Động lực mới cho phát triển du lịch thông minh.

2026-04-29T07:24:03+07:00

Từ số hóa hiện vật, xây dựng bảo tàng trực tuyến đến bản đồ số di sản, nhiều địa phương và bảo tàng tại Việt Nam đã bắt đầu hành trình chuyển đổi. Tuy nhiên, quá trình này vẫn đối mặt với không ít thách thức và khó khăn.

Cà Mau: Phát triển hạ tầng cho công cuộc chuyển đổi số.

2026-04-29T07:26:42+07:00

Chuyển đổi số (CĐS) đang trở thành động lực phát triển quan trọng của nhiều địa phương. Tại Cà Mau, hạ tầng số được xác định là nền tảng then chốt để xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Vì vậy, tỉnh đã tập trung đầu tư Trung tâm CĐS (thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Cà Mau), từng bước
hoàn thiện hạ tầng phục vụ công cuộc chuyển đổi số toàn diện.

Lào Cai: Thanh toán số thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.

2026-04-29T07:30:27+07:00

Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, Lào Cai đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong triển khai dịch vụ công trực tuyến. Với hạ tầng số được đầu tư đồng bộ và sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp, thanh toán điện tử đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số tại địa phương.

TP. Huế khẳng định vị thế dẫn đầu trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

2026-04-29T07:32:29+07:00

TP. Huế đang là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Việc liên tiếp cải thiện thứ hạng trong Bộ chỉ số đánh giá
chuyển đổi số (DTI) và chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), cùng với triển khai chính quyền số, đô thị thông minh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đang
tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Nhật Bản và gợi mở chính sách cho Việt Nam.

2026-04-29T10:06:39+07:00

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Nhật Bản đã và đang thể hiện vai trò thiết yếu trong việc giải quyết các thách thức mang tính toàn cầu như già hóa dân số, thiếu hụt lao động và cải thiện hiệu quả quản trị công, v.v. Những kinh nghiệm từ Nhật Bản có thể trở thành bài học tham khảo quan trọng cho Việt Nam - một quốc gia đang trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số và định hình chiến lược quốc gia về AI.

Phát triển trung tâm dữ liệu xanh: Xu hướng thế giới và định hướng tại Việt Nam.

2026-04-29T10:10:46+07:00

Trung tâm dữ liệu đang trở thành hạ tầng số cốt lõi của nền kinh tế số, song cũng tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ và phát thải lớn. Trên thế giới, xu hướng xây dựng trung tâm dữ liệu xanh đang diễn ra mạnh mẽ nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và phát triển bền vững. Việt Nam cũng đang từng bước hoàn thiện chính sách và định hình hướng phát triển trung tâm dữ liệu xanh, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.

Kết hợp từ trường với hóa trị ung thư.

2026-04-29T10:13:41+07:00

Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore (National University of Singapore/NUS) vừa phát triển một phương pháp điều trị ung thư không xâm lấn nhằm nâng cao hiệu quả của hóa trị, đồng thời giảm thiểu các tác dụng phụ. Bằng cách áp dụng các xung từ trường ngắn, cục bộ, nhóm nghiên cứu đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể khả năng hấp thụ doxorubicin (DOX), một loại thuốc hóa trị liệu được sử dụng rộng rãi, vào các tế bào ung thư vú, với tác động tối thiểu đến các
mô khỏe mạnh.

Vắc-xin Enteromix: Triển vọng mới trong điều trị ung thư.

2026-04-29T10:16:21+07:00

Nga đang phát triển vắc-xin ung thư mRNA cá thể hóa mang tên Enteromix, bước đầu cho thấy khả năng kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Dù mới trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, công nghệ này được kỳ vọng mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư cá thể hóa. Vắc-xin này đã hoàn tất các thử nghiệm tiền lâm sàng, cho thấy khả năng thu nhỏ khối u tới 80% và cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót của bệnh nhân.

Giải pháp probiotic bản địa tăng sức đề kháng virus cho đàn ong Việt Nam.

2026-04-29T10:49:50+07:00

Trước nguy cơ các bệnh virus gây suy kiệt đàn ong và đe dọa sinh kế người nuôi, hướng tiếp cận bằng probiotic bản địa đang mở ra giải pháp phòng trị an toàn, bền vững cho ngành ong Việt Nam. Từ việc giải mã hệ vi khuẩn đường ruột của ong khỏe và ong bệnh đến chọn lọc lợi khuẩn ưu việt và tạo chế phẩm sinh học, các nhà khoa học tại Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã nghiên cứu các yếu tố giúp giảm mạnh tỷ lệ nhiễm, tải lượng virus, đồng thời tăng miễn dịch và sức phát triển đàn trong điều kiện thực địa. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để xây dựng “lá chắn sinh học” thay thế kháng sinh, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm ong và phát triển nông nghiệp xanh.

Truyền thông khoa học và công nghệ: Cầu nối tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

2026-04-29T10:59:33+07:00

Khoa học và công nghệ (KH&CN) đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống. Tuy nhiên, những thành tựu khoa học chỉ thực sự phát huy giá trị khi được phổ biến rộng rãi và dễ tiếp cận đối với công chúng. Chính vì vậy, truyền thông KH&CN trở thành cầu nối quan trọng, góp phần lan tỏa tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao nhận thức xã hội.

Kỹ năng sinh tồn trong không gian số: Từ nhận diện rủi ro đến năng lực tự bảo vệ thông tin.

2026-04-29T11:02:11+07:00

Không gian số đang trở thành môi trường sống thứ hai của con người. Bên cạnh những cơ hội lớn về kết nối và phát triển, sự bùng nổ của tin giả, thông tin sai lệch và rủi ro dữ liệu cá nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về kỹ năng sinh tồn số. Trong bối cảnh đó, xây dựng “lưới lọc” thông tin không chỉ giúp cá nhân tự bảo vệ mình mà còn góp phần hình thành môi trường thông tin an toàn và lành mạnh.