Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam - A https://vjol.info.vn/khcn <p><strong>Tạp chí của Bộ Khoa học và Công nghệ </strong></p> vi-VN thanhthaokhcn@gmail.com (Khổng Thị Thanh Thảo) lehoa70@vista.gov.vn (ThS Lê Thị Hoa) Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Bước chuyển chiến lược hợp tác số khu vực: Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ, dữ liệu và thể chế https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134824 <p>Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu đang bước sang giai đoạn định hình lại trật tự công nghệ và không gian phát triển, Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) tổ chức tại Hà Nội vừa qua đã vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện thường niên. Sự kiện này cho thấy ASEAN đang tìm kiếm một mô hình hợp tác số mới, chuyển trọng tâm từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ, dữ liệu và thể chế. Từ các thảo luận chính sách đến những định hướng dài hạn, ADGMIN 6<br>phản ánh nỗ lực của khu vực trong việc chủ động thích ứng với những thay đổi sâu sắc của kỷ nguyên số.</p> BV Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134824 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Xung đột giữa tên miền và nhãn hiệu: Phân tích thực tiễn qua phán quyết của Tòa án Việt Nam và WIPO https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134825 <p>Trong các vụ tranh chấp tên miền quốc gia (.vn) hoặc tên miền quốc tế (.com), thực tiễn cho thấy phần lớn người đăng ký tên miền có động cơ trục lợi từ danh tiếng thương hiệu của người khác. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy có một phần không nhỏ người đăng ký tên miền bị “nghi oan” một cách thành kiến và bị đối xử thiếu công bằng. Bài viết phân tích cơ sở lý luận đằng sau bộ ba điều kiện của chính sách giải quyết tranh chấp tên miền thống nhất (UDRP) cùng với bình luận một bản án của Tòa án Việt Nam và một quyết định của Trung tâm Trọng tài và Hòa giải của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) để làm rõ cách hiểu đúng về UDRP khi giải quyết xung đột giữa tên miền và nhãn hiệu.</p> Lê Quang Vinh Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134825 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Bảo vệ quyền tác giả trong công bố khoa học: Thực tiễn và giải pháp https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134828 <p>Hệ thống phản biện của các tạp chí khoa học được xem là trụ cột đảm bảo chất lượng học thuật và tính liêm chính trong nghiên cứu. Tuy nhiên, cơ chế này vẫn tồn tại những kẽ hở tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng, trong đó người phản biện có thể trở thành đối tượng vi phạm liêm chính nghiên cứu khi chiếm đoạt kết quả nghiên cứu của tác giả. Bài viết trình bày một trường hợp điển hình, qua đó đề xuất các giải pháp nhằm giúp giới nghiên cứu chủ động bảo vệ quyền tác giả và giá trị học thuật của các công trình do họ tạo ra.</p> Lê Văn Út Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134828 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134829 <p>Phát triển đội ngũ nhân lực công nghệ chất lượng cao, gắn với xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những điều kiện quan trọng để Việt Nam sớm trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Phát triển sâu và rộng đội ngũ nhân tài công nghệ thông qua việc cấp học bổng sau đại học của quốc gia dành cho sinh viên, học viên cao học, tiến sỹ, chương trình thu hút nhân tài toàn cầu và đề án về giảng viên ưu tú; phát triển cơ sở hạ tầng chung về nghiên cứu - triển khai; tăng cường liên kết giữa đại học - doanh nghiệp - chính quyền là những giải pháp quan trọng nhằm góp phần đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế phát triển.</p> Lê Thị Quỳnh, Ninh Văn Diện Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134829 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Tổ chức chuyển giao công nghệ và hệ sinh thái thương mại hóa tài sản trí tuệ: Kinh nghiệm Hàn Quốc và bài học đối với Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134830 <p>Tổ chức chuyển giao công nghệ (Technology Licensing Office - TLO) đóng vai trò trung gian kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các chủ thể thương mại hóa, góp phần hiện thực hóa kết quả nghiên cứu từ các trường đại học. Thông qua hoạt động cấp phép khai thác tài sản trí tuệ (TSTT) và phát triển công ty spin-off, TLO tạo nguồn thu cho nhà trường, mở rộng cơ hội việc làm và thúc đẩy đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&amp;D). Kinh nghiệm từ Hàn Quốc cho thấy, cần xây dựng hệ thống TLO chuyên nghiệp với quy trình thương mại hóa bài bản, minh bạch; đồng thời tăng cường hoạt động nghiên cứu có định hướng ứng dụng và thúc đẩy hợp tác đại học - doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ.</p> Lê Trọng Tài, Phạm Ngọc Hiếu Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134830 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Một số mô hình quỹ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp trong trường đại học: Kinh nghiệm quốc tế và gợi ý cho Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134831 <p>Trong bối cảnh kinh tế số và chuyển dịch sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, vai trò của trường đại học đã thay đổi sâu sắc. Đại học không chỉ thực hiện chức năng đào tạo nguồn nhân lực mà còn trở thành trung tâm tạo ra tri thức, công nghệ và các doanh nghiệp khởi nguồn từ đổi mới sáng tạo (ĐMST). Trên thế giới, các quỹ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp phát triển mạnh và được xem là bộ phận quan trọng của mô hình “đại học khởi nghiệp”. Bài viết phân tích một số mô hình quỹ tiêu biểu của Hoa Kỳ, Úc, Hàn Quốc và Singapore, đồng thời đối chiếu với điều kiện thực tiễn ở Việt Nam để đề xuất mô hình quỹ phù hợp cho hệ thống giáo dục đại học*.</p> Phạm Hồng Quất, Lương Văn Thường Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134831 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Toàn cảnh đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 qua các số liệu công bố mới nhất: Vị trí và triển vọng của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134857 <p>Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ nhờ làn sóng đổi mới sáng tạo (ĐMST), thế giới đang chứng kiến mức đầu tư lớn vào nghiên cứu và phát triển (R&amp;D), cùng sự bứt phá của nhiều lĩnh vực công nghệ mới như: trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng tái tạo và công nghệ sinh học. Trên cơ sở các bộ số liệu quốc tế công bố mới nhất, Việt Nam cho thấy nhiều tín hiệu tích cực trong nhóm quốc gia đang phát triển, đặc biệt về hiệu suất ĐMST và tiềm năng vươn lên trở thành trung tâm công nghệ của khu vực.</p> Trần Minh Ngọc Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134857 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Làm chủ công nghệ robot cắt kim loại sử dụng fiber laser https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134859 <p>Thông qua việc thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, tích hợp thiết bị robot cắt kim loại sử dụng bức xạ fiber laser” (mã số: ĐTĐL.CN-126/21), ThS. Giang Hạnh Khôi và các cộng sự thuộc Viện Ứng dụng Công nghệ (nay là Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ) đã làm chủ thiết kế và công nghệ chế tạo thiết bị. Kết quả nghiên cứu cho phép phát triển hệ thống robot cắt kim loại bằng laser có độ chính xác cao, phục vụ các ngành cơ khí và chế tạo trong nước.</p> Phong Vũ Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134859 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Ứng dụng thiết bị bay không người lái tích hợp trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, giám sát cầu tại Việt Nam: Hướng tiếp cận số hóa và quản lý vòng đời công trình https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134861 <p>Trong bối cảnh nhiều công trình cầu tại Việt Nam đã và đang bước vào giai đoạn khai thác dài hạn, chịu áp lực lớn từ gia tăng lưu lượng giao thông và tác động của điều kiện môi trường, yêu cầu nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát an toàn kết cấu ngày càng trở nên cấp thiết. Các phương pháp kiểm tra truyền thống dựa chủ yếu vào lao động thủ công không chỉ tốn kém, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn mà còn khó đáp ứng yêu cầu theo dõi liên tục và quản lý dữ liệu dài hạn. Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong kiểm tra cầu vì vậy không chỉ là giải pháp công nghệ mang tính hỗ trợ, mà đã trở thành nhu cầu tất yếu nhằm hiện đại hóa công tác quản lý hạ tầng giao thông, nâng cao hiệu quả, độ chính xác và an toàn, đồng thời tạo nền tảng cho chuyển đổi số và quản lý vòng đời công trình theo hướng bền vững.</p> Lương Xuân Chiểu, Ngô Thanh Bình Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134861 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Sách mới của Nhà Xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134864 <p>ỨNG XỬ VỚI KHỦNG HOẢNG TRUYỀN THÔNG</p> <p>Đúng như tên gọi, cuốn sách “Ứng xử với khủng hoảng truyền thông” đề cập đến công việc ứng xử với truyền thông, đặc biệt là ứng xử trong giai đoạn khủng hoảng...</p> Lê Bắc Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134864 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Ứng dụng công nghệ Blockchain trong nông nghiệp Việt Nam: Phân tích kinh nghiệm quốc tế và đề xuất lộ trình triển khai https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134867 <p>Bài báo này tập trung vào việc ứng dụng Blockchain trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Đồng thời phân tích sâu các trường hợp ứng dụng Blockchain vào nông nghiệp thành công trên thế giới và đề xuất một lộ trình triển khai gồm năm bước nhằm khai thác hiệu quả công nghệ Blockchain, nâng cao năng lực cạnh tranh<br>cho nông sản Việt.</p> Phạm Quý Dương Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134867 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Hạ tầng số công trong nâng cao năng lực cạnh tranh xanh của doanh nghiệp Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134870 <p>Cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) báo hiệu một kỷ nguyên thương mại xanh bắt buộc, đặt các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trước thách thức sống còn. Vấn đề cốt lõi là sự thiếu đồng bộ của hạ tầng dữ liệu, khiến dữ liệu carbon trở nên phân mảnh và khó xác minh, đẩy các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đến bờ vực mất khả năng cạnh tranh. Bài viết khẳng định hạ tầng số công (Digital Public Infrastructure - DPI) là lời giải chiến lược, được minh họa qua nghiên cứu điển hình về hộ chiếu carbon kỹ thuật số của Hợp tác đổi mới sáng tạo xanh Việt Nam (VIGIC).</p> Chử Đức Hoàng Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134870 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Một số vấn đề về quản lý mạng trong mạng viễn thông thế hệ tiếp theo https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134873 <p>Mạng viễn thông thế hệ tiếp theo như 5G và 6G hứa hẹn mang lại những tiến bộ vượt bậc về tốc độ và khả năng kết nối. Tuy nhiên, những công nghệ mới này cũng đặt ra những thách thức quản lý mạng chưa từng có. Khi hàng tỷ thiết bị thông minh được kết nối cùng lúc, từ điện thoại đến xe hơi tự lái, từ robot y tế đến hệ thống nhà thông minh, hệ thống quản lý mạng phải xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ trong thời gian thực. Điều này tạo ra bốn vấn đề cốt lõi: i) khan hiếm sóng vô tuyến, băng thông; ii) tiêu thụ năng lượng tăng vọt; iii) yêu cầu hiệu suất mạng cực cao; iv) nguy cơ bảo mật phức tạp hơn. Quản lý mạng trong mạng viễn thông thế hệ tiếp theo cần phải đáp ứng được các yêu cầu giải quyết được các thách thức này.</p> Nguyễn Gia Bắc Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134873 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 5G kết nối vệ tinh: Khai thác sức mạnh của sự tích hợp công nghệ viễn thông di động - vệ tinh https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134877 <p>Kết nối mạng linh hoạt và an toàn không chỉ là một lợi thế mà còn là nền tảng của doanh nghiệp hiện đại. Quan trọng hơn, kết nối này đóng vai trò hạ tầng nền tảng cho các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT). Nếu không có khả năng kết nối linh hoạt và liên tục, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với rủi ro gián đoạn hoạt động, lỗ hổng dữ liệu và ảnh hưởng đến vị thế trên thị trường.</p> Nguyễn Bác Uyên Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134877 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Hành chính công chủ động ở Đà Nẵng: Công nghệ thay đổi cách chính quyền phục vụ người dân https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134880 <p>Trong quá trình xây dựng chính quyền số, Đà Nẵng đang chuyển từ tư duy cải cách hành chính dựa trên thủ tục sang mô hình hành chính công chủ động, nơi<br>chính quyền sử dụng dữ liệu và công nghệ để tiếp cận người dân trước khi họ phải tìm đến cơ quan công quyền. Thay đổi này không chỉ nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, mà còn tái cấu trúc cách thức cung ứng dịch vụ công, từ “xử lý theo yêu cầu” sang “phục vụ theo dự báo”, đặt người dân vào vị trí trung tâm của hệ thống hành chính đô thị. Việc triển khai hành chính công chủ động tại Đà Nẵng vì vậy trở thành một trường hợp tiêu biểu để nhìn nhận cách công nghệ đang làm thay đổi phương thức quản trị nhà nước ở cấp địa phương.</p> Bích Việt Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134880 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Định hướng ứng dụng khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội TP. Cần Thơ https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134884 <p>TP. Cần Thơ (mới) được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị hành chính là TP. Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Hậu Giang. Sau khi sắp xếp, TP. Cần Thơ có 103 đơn vị hành chính cấp xã (31 phường và 72 xã). Những ngày đầu triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Liêu Tú (được sáp nhập từ hai xã Liêu Tú và Viên Bình của tỉnh Sóc Trăng cũ) cũng gặp phải một số vướng mắc nhất định trong triển khai các thủ tục hành chính, nhất là lĩnh vực khoa học và công nghệ. Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đảng bộ xã Liêu Tú đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 sẽ là một trong những xã/phường của TP. Cần Thơ phát triển mạnh về sản xuất nông nghiệp hữu cơ, thủy sản ứng dụng công nghệ cao.</p> Nguyễn Thành Duy Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134884 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Tạo lập và phát triển chỉ dẫn địa lý “Đồng Tháp” cho sản phẩm sen https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134886 <p>Thông qua việc thực hiện dự án “Đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với chỉ dẫn địa lý “Đồng Tháp” cho sản phẩm sen” do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp quản lý, Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ và Sở hữu trí tuệ (CIPTEK) chủ trì thực hiện, chỉ dẫn địa lý (CDĐL) “Đồng Tháp” cho sản phẩm sen đã được tạo lập thành công. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc duy trì chất lượng, tính chất đặc thù và danh tiếng của sản phẩm. Kết quả này cũng góp phần<br>gia tăng giá trị cho các sản phẩm, dịch vụ từ sen của tỉnh Đồng Tháp, đóng góp vào công tác bảo tồn, lan tỏa các giá trị văn hóa bản địa của vùng đất sen hồng đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.</p> Hải Đăng - Thanh Trúc - Xuân Diện Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134886 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Cách Trung Quốc dẫn dắt ngành robotics và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134888 <p>Một ngày trung tuần tháng 9 năm 2025 tại một nhà máy lắp ráp ô tô ở Thượng Hải, hàng chục robot hình người đứng dọc dây chuyền sản xuất. Chúng di chuyển giữa các khu vực, tự nhận nhiệm vụ, phối hợp với công nhân và điều chỉnh thao tác khi môi trường thay đổi. Robot không còn đứng yên như những cánh tay cơ khí cố định. Chúng tham gia trực tiếp vào nhịp vận hành của nhà máy.</p> Đặng Văn Thuận Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134888 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Hợp tác trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Động lực mới cho phát triển bền vững https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134889 <p>Hợp tác giúp kết nối nguồn lực, tri thức, công nghệ giữa các bên, qua đó tạo sức mạnh cộng hưởng để giải quyết những thách thức phát triển bền vững vượt quá khả năng của từng địa phương hay quốc gia riêng lẻ. Tinh thần “đối tác vì các mục tiêu” được nhấn mạnh trong Mục tiêu phát triển bền vững số 17 (SDG 17), theo đó Liên Hợp Quốc kêu gọi tăng cường hợp tác Nam - Nam, Bắc - Nam và hợp tác ba bên về khoa học, công nghệ, đổi mới và chia sẻ tri thức trên cơ sở các điều khoản cùng thỏa thuận. Bài viết phân tích xu hướng hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI) trên thế giới và tại Việt Nam, so sánh bài học quốc tế và thực tiễn trong nước, đồng thời tập trung vào một số lĩnh vực ưu tiên như chuyển đổi số, môi trường, y tế và nông nghiệp công nghệ cao - những lĩnh<br>vực then chốt để thúc đẩy phát triển bền vững đến năm 2030.</p> Phạm Việt Hùng Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134889 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Triển vọng hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Brazil và Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134891 <p>Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0, Brazil đang nổi lên như một trong những quốc gia có hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH,CN&amp;ĐMST) năng động bậc nhất khu vực Mỹ Latinh. Với thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và chính sách thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, Brazil không chỉ khẳng định vị thế trong khu vực mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế, trong đó có Việt Nam. Sự bổ trợ về<br>tiềm năng, nhu cầu và chiến lược phát triển của hai nước hứa hẹn tạo nên những dự án hợp tác thiết thực, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp thông minh, công nghệ tài chính, nghiên cứu AI và đổi mới sáng tạo vì sự phát triển bền vững.</p> Phạm Thịnh Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134891 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Bài học từ kinh nghiệm Estonia https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134892 <p>Trong bối cảnh cải cách quản trị nhà nước, xây dựng Chính phủ số không chỉ đơn thuần là số hóa dịch vụ công mà còn là quá trình chuyển đổi toàn diện bộ máy nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và hướng tới phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 tại Việt Nam đang đặt ra nhiều thách thức về liên thông dữ liệu và năng lực số. Từ kinh nghiệm tiên phong của Estonia - quốc gia dẫn đầu về Chính phủ số, bài viết đề xuất các định hướng và kiến nghị nhằm hiện thực hóa mục tiêu chính quyền số Việt Nam minh bạch, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.</p> Tô Khánh Linh, Nguyễn Huy Anh, Đỗ Hoàng Dương Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134892 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Văn hóa đọc thời đại số: Từ thói quen cá nhân đến nhu cầu xã hội https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134895 <p>Trong bối cảnh đời sống số len vào từng ngóc ngách, việc đọc sách tưởng như bị lùi lại sau những màn hình rực sáng, nhưng thực tế đang chuyển hóa mạnh mẽ theo những quy luật mới của xã hội hiện đại. Đọc không còn là một hành vi đơn lẻ mà trở thành một nhu cầu gắn với năng lực làm việc, năng lực số và thậm chí cả khả năng thích ứng với những biến động nhanh chưa từng có. Câu chuyện đọc sách hôm nay không chỉ thuộc về mỗi cá nhân mà còn là chỉ dấu của chất lượng nguồn nhân lực và sức mạnh tri thức của cộng đồng.</p> Lê Quỳnh Chi Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134895 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Vắc xin mRNA: Vũ khí mới trong điều trị ung thư https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134896 <p>Miễn dịch học ung thư đã chứng kiến những bước tiến vượt bậc trong thập kỷ qua, mang lại sự thay đổi sâu sắc và đầy hứa hẹn cho lĩnh vực điều trị ung thư. Trong số các chiến lược miễn dịch trị liệu đa dạng, vắc xin mRNA đã mở ra một kỷ nguyên mới cho điều trị các bệnh ác tính. Với hàng trăm thử nghiệm lâm sàng, cho đến nay đã chứng minh tiềm năng của vắc xin mRNA trên nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm ung thư phổi, vú, tuyến tiền liệt, hắc tố ác tính và cả những loại ung thư có tiên lượng khó khăn hơn như ung thư tụy và u não. Các vắc xin này hoạt động bằng cách mã hóa các kháng nguyên đặc hiệu của khối u và các phân tử kích thích miễn dịch, từ đó hoạt hóa hệ thống miễn dịch để nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư một cách chọn lọc. Mặc dù đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể, vắc xin mRNA vẫn còn tồn tại những thách thức đáng kể, đặc biệt là trong việc tối ưu hóa hiệu quả dẫn truyền và điều hòa chính xác đáp ứng miễn dịch.</p> Đặng Xuân Thắng Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134896 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700 Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truy xuất nguồn gốc nông sản tại Việt Nam https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134897 <p>Nền nông nghiệp ở Việt Nam đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập, ngành nông nghiệp Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống như biến đổi khí hậu, quy mô sản xuất và các yêu cầu khắt khe đến từ các thị trường xuất khẩu trên thế giới về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch chuỗi cung ứng. Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong hệ thống truy xuất nguồn gốc (TXNG) sản phẩm, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã góp phần quan trọng, giúp hiện đại hóa ngành nông nghiệp và thúc đẩy hội nhập với thị trường toàn cầu.</p> Nguyễn Ngọc Thụy, Nguyễn Văn Công, Lê Tố Như, Hoàng Quốc Việt, Bùi Bá Chính Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/khcn/article/view/134897 Tue, 10 Mar 2026 00:00:00 +0700