Cuộc khủng hoảng biên giới Thái Lan - Campuchia năm 2025: Thách thức đối với thể chế ASEAN và tiến trình tự chủ chiến lược khu vực

Tóm tắt

Cuộc khủng hoảng biên giới giữa Thái Lan và Campuchia khởi phát từ tranh chấp tại khu vực Chong Bok ngày 28-5-2025 đã nhanh chóng leo thang thành một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng, kinh tế và buộc hàng trăm nghìn người dân phải di tản. Trên thực tế, cuộc xung đột này đã vượt phạm vi quốc gia, tạo ra bước ngoặt địa chính trị, phơi bày bất cập trong cấu trúc an ninh tập thể của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Trong vai trò điều phối hợp tác và phòng ngừa xung đột, ASEAN đã cho thấy những bất cập, hạn chế từ cơ chế “ASEAN Way” (đồng thuận, không can thiệp nội bộ) dẫn đến phản ứng trì trệ trước khủng hoảng cấp bách. Bài viết làm rõ bối cảnh, diễn biến khủng hoảng, phản ứng của ASEAN và sự can dự của các nước lớn. Từ việc phân tích những tác động đối với ASEAN, tác giả đề xuất một số hàm ý cải cách thể chế của tổ chức.