Tác động của trí tuệ nhân tạo, deepfake và công nghệ tạo nội dung tự động đối với an ninh tư tưởng hiện nay

Tóm tắt

Sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ Deepfake và các công 
nghệ tạo nội dung tự động đã và đang làm biến đổi hệ sinh thái thông tin, biến không 
gian mạng thành một “mặt trận tư tưởng mới”. Bài viết nhận diện và phân tích 6 tác 
động chủ yếu của các công nghệ này đối với vấn đề an ninh tư tưởng: 1) Làm biến đổi 
căn bản quyền lực thông tin, suy giảm vai trò dẫn dắt của báo chí - truyền thông truyền 
thống; 2) Làm mờ ranh giới thật - giả thông qua Deepfake, trực tiếp gây ra khủng hoảng 
tính xác thực và xói mòn niềm tin xã hội; 3) Khuếch đại tốc độ, quy mô và cường độ của 
các chiến dịch tấn công tư tưởng có tổ chức; 4) Thao túng nhận thức cá nhân thông qua 
thuật toán cá nhân hóa và “buồng vang thông tin”, dẫn đến phân mảnh tư tưởng xã hội; 
5) Làm thay đổi căn bản tính chất, phương thức, nhịp độ và không gian của cuộc đấu 
tranh tư tưởng trong kỷ nguyên số; 6) Gia tăng nguy cơ “tự diễn biến, tự chuyển hóa” âm 
thầm từ bên trong thông qua các nội dung ngụy trang tinh vi. Trên cơ sở đó, bài viết đề 
xuất hệ thống giải pháp gồm: Chuyển đổi tư duy sang quản trị không gian tư tưởng số; 
chủ động ứng dụng AI và dữ liệu lớn để phòng vệ công nghệ; tái định vị báo chí chính 
thống thành trung tâm kiến tạo niềm tin; và xây dựng “hệ miễn dịch tư tưởng” cho công 
chúng thông qua giáo dục công dân số và tư duy phản biện.