Chuyển hóa vốn di sản văn hóa thành nguồn lực phát triển: Tiếp cận từ không gian văn hóa duyên hải Nam Trung Bộ

Tóm tắt

Bài viết phân tích cơ chế chuyển hóa vốn di sản văn hóa thành nguồn lực 
phát triển từ trường hợp khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Dựa trên lý thuyết về các 
dạng vốn và vốn văn hóa, nghiên cứu phân biệt vốn di sản với nguồn lực văn hóa; đồng 
thời, đề xuất chuỗi chuyển hóa gồm tám khâu: Nhận diện, kiểm kê, bảo vệ, diễn giải, 
sáng tạo, tổ chức thị trường, phân phối lợi ích và tái đầu tư. Sử dụng phương pháp phân 
tích - tổng hợp tài liệu, kết hợp nghiên cứu trường hợp điển hình (Sa Huỳnh, Chămpa - 
Mỹ Sơn, Bài Chòi, nghề gốm Chăm và văn hóa biển - làng biển), kết quả cho thấy vốn 
di sản có thể chuyển hóa thành vốn kinh tế, vốn xã hội và vốn biểu tượng; hiệu quả phụ 
thuộc vào năng lực thể chế, chất lượng diễn giải, tổ chức chuỗi giá trị và quyền tham gia 
của cộng đồng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất 4 nhóm giải pháp: Quản trị danh mục vốn 
di sản; phát triển chuỗi giá trị liên kết vùng; thể chế hóa chia sẻ lợi ích và tái đầu tư; thiết 
lập bộ chỉ số đánh giá kết quả trên các phương diện kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường