Tạp chí Nghiên cứu Khoa học kiểm toán

Giải pháp nhằm quản lí, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí tài sản công dư dôi sau tinh gọn tổ chức, bộ máy hệ thống chính trị

2026-04-07T05:59:51+07:00

Bài nghiên cứu đánh giá khái quát tình hình tài sản công dư dôi sau tinh gọn tổ chức bộ máy chính trị gồm thu hẹp đáng kể cấp bộ, ban, ngành, bỏ cấp huyện, thực hiện mô hình địa phương 2 cấp theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu năng và hiệu quả quản lý để đề xuất giải pháp nhằm quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, tránh lãng phí. Đây là khối lượng tài sản có giá trị rất lớn thuộc sở hữu toàn dân gồm đất đai, công trình xây dựng, phương tiện vận tải, thiết bị văn phòng và các loại tài sản khác. Các giải pháp đề xuất gồm tổng kiểm kê tài sản, định giá toàn bộ tài sản đã qua sử dụng để xác định giá trị hiện còn, hạn chế mua sắm mới để vừa tiết kiệm chi phí, vừa tránh lãng phí, triệt để sử dụng lại tài sản này đối với các đơn vị có nhu cầu, định đoạt tài sản thông qua đấu giá, thanh lý, hóa giá, chuyển nhượng, chuyển đổi chủ thể sử dụng để tài sản phát huy tối đa công dụng và giá trị.

Cân bằng tính thận trọng và tính phù hợp: Đòn bẩy then chốt định hình hệ thống kế toán Việt Nam trong giai đoạn hội nhập IFRS

2026-04-07T06:02:24+07:00

Bài viết phân tích mối quan hệ động giữa tính thận trọng và tính phù hợp - hai đặc tính cốt lõi định hình chất lượng thông tin kế toán trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị áp dụng bắt buộc Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) sau 2025. Dựa trên khung khái niệm IFRS và lý thuyết chi phí - lợi ích, chúng tôi xây dựng mô hình đường cong lợi ích ròng, trong đó, điểm cân bằng tối ưu là mức độ thận trọng đủ để giảm thiểu rủi ro sai sót mà không làm suy giảm tính kịp thời và hữu ích. Tổng hợp kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các thị trường phát triển thường ưu tiên tính phù hợp, trong khi những nền tảng pháp lý theo mô hình pháp luật thành văn chi tiết (code law) lại đề cao thận trọng. Ở Việt Nam, nghiên cứu thực trạng và khảo sát chuyên gia cho thấy hệ thống kế toán vẫn còn nghiêng nhiều về thận trọng, làm giảm khả năng dự báo và thu hút vốn. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất ba chính sách trọng tâm cho giai đoạn sau 2025: (1) Áp dụng khung chuẩn mực hai tầng (IFRS cho doanh nghiệp đại chúng, VFRS cho doanh nghiệp vừa và nhỏ); (2) thiết lập cơ chế phê chuẩn nội địa linh hoạt, cho phép điều chỉnh lộ trình đo lường theo giá trị hợp lý; (3) sử dụng cơ chế ổn định thuế - kiểm toán (tách bạch mục đích thuế và báo cáo tài chính, đồng thời tăng cường minh bạch thuyết minh ước tính và trách nhiệm kiểm toán). Những đề xuất này hướng đến một “điểm cân bằng mới” nơi thận trọng và phù hợp hỗ trợ lẫn nhau, góp phần nâng cao chất lượng thông tin, giảm chi phí vốn và thúc đẩy phát triển bền vững thị trường tài chính Việt Nam.

Vai trò của Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán tài chính xanh góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững số 13 và những nhân tố ảnh hưởng

2026-04-07T06:05:57+07:00

Tài chính xanh ngày càng đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các cam kết quốc gia và quốc tế về biến đổi khí hậu, đặc biệt là trong việc đạt được Mục tiêu phát triển bền vững số 13 (SDG13). Trong bối cảnh đó, kiểm toán tài chính xanh cần trở thành một bộ phận chiến lược trong hoạt động của Kiểm toán nhà nước nhằm thúc đẩy quản trị công hiệu quả và thực hiện cam kết khí hậu quốc gia. Đồng thời, Kiểm toán nhà nước cũng cần xác lập rõ các vai trò: cung cấp thông tin tin cậy, đóng góp vào sự minh bạch của Chính phủ trong việc thực hiện SDG13; lành mạnh hóa môi trường tài chính xanh; hoàn thiện các chính sách thực hiện SDG13. Tuy nhiên, để Kiểm toán nhà nước thực hiện hiệu quả vai trò này, cần nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực thực thi như: khung pháp lý, năng lực kiểm toán viên, công cụ kỹ thuật, dữ liệu hỗ trợ và cơ chế phối hợp liên ngành. Việc nhận diện và phân tích các yếu tố này là cơ sở để hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực và đổi mới phương pháp kiểm toán phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và góp phần thực hiện SDG13 của Chính phủ.

Khung kiểm soát nội bộ COSO trong báo cáo phát triển bền vững: Thách thức và triển vọng áp dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

2026-04-07T06:10:15+07:00

Bài báo phân tích vai trò của Khung Kiểm soát nội bộ COSO và Hướng dẫn kiểm soát nội bộ đối với báo cáo phát triển bền vững nhằm nâng cao độ tin cậy và tính minh bạch của báo cáo phát triển bền vững (ESG) trong lĩnh vực ngân hàng. Từ cơ sở lý luận quốc tế và thực tiễn áp dụng tại một số ngân hàng thương mại Việt Nam, bài viết chỉ ra những thách thức về pháp lý, nhân lực, công nghệ, đồng thời nhấn mạnh cơ hội gia tăng uy tín, thu hút đầu tư xanh và thích ứng các chuẩn mực toàn cầu. Trên cơ sở đó, bài báo đưa ra các đề xuất khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy áp dụng rộng rãi và hiệu quả Khung COSO trong báo cáo phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Kiểm toán hoạt động quản lý và sử dụng đất do cơ quan kiểm toán tối cao thực hiện - đôi điều trao đổi

2026-04-07T06:13:00+07:00

Quản lý và sử dụng đất một cách hiệu quả là một chiến lược quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững trên toàn cầu. Kiểm toán hoạt động quản lý và sử dụng đất do Cơ quan kiểm toán tối cao thực hiện tại các quốc gia cần thiết lập đầy đủ từ mục tiêu, tiêu chí kiểm toán, phương pháp tiếp cận và thủ tục kiểm toán. Đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan kiểm toán tối cao và các cơ quan chính phủ tại từng nước để cuộc kiểm toán thực sự chất lượng và hiệu quả. Bài viết xin được đề cập tới “Kiểm toán hoạt động quản lý và sử dụng đất do cơ quan kiểm toán tối cao thực hiện - đôi điều trao đổi”.

“Xanh hóa” tài chính công và vai trò của Kiểm toán nhà nước: kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam

2026-04-07T06:17:42+07:00

Bài viết phân tích mối quan hệ giữa quản trị tài chính công xanh và kiểm toán khu vực công có tính đến yếu tố khí hậu, nhấn mạnh mức độ “phơi nhiễm tài chính” ngày càng gia tăng của các Chính phủ do các thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu, đồng thời lập luận rằng cần có một sự chuyển đổi có hệ thống trong cách phân bổ và kiểm toán các nguồn lực công. Quản trị tài chính công xanh tích hợp các yếu tố khí hậu vào quy trình lập ngân sách, mua sắm công và theo dõi chi tiêu, trong khi kiểm toán xanh đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả chính sách. Bài viết giới thiệu các công cụ quốc tế như PEFA-Climate, ISAM (Mô hình kiểm toán SDGs của IDI) và ClimateScanner, cho thấy cách các Cơ quan kiểm toán tối cao giám sát hành động khí hậu và đánh giá mức độ sẵn sàng của Chính phủ. Đối với Việt Nam, bài viết khuyến nghị nên áp dụng các khung kiểm toán quốc tế, phát triển năng lực kiểm toán chuyên sâu và tăng cường phối hợp liên cơ quan để thúc đẩy quá trình xanh hóa hệ thống ngân sách và giám sát công. Kiểm toán nhà nước Việt Nam nên đóng vai trò dẫn dắt trong kiểm toán khí hậu và cải cách quản trị tài chính công.

Thuế quan trong chính sách thương mại của Mỹ dưới Chính quyền Tổng thống Trump: Lý thuyết, thực tiễn và hàm ý đối với Việt Nam

2026-04-07T06:22:31+07:00

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trong quan hệ quốc tế kể từ đầu năm 2025 là việc Chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục sử dụng vấn đề thuế quan trong quan hệ với các nước, từ đối thủ đến đối tác, đồng minh, trong đó có Việt Nam. Theo đó, việc tìm hiểu bối cảnh, bản chất, mục tiêu của công cụ thuế quan trong chính sách thương mại của Mỹ thời gian tới là rất cấp thiết nhằm rút ra một số hàm ý chính sách và đó chính là mục tiêu của bài viết này.