So sánh truyện cổ tích Thạch Sanh (Việt) và Chau Sanh Chau Thông (Khmer)

Abstract

Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, không khó để nhận ra hiện tượng gần gũi về nội dung cũng như hình thức ở nhiều bản kể. Truyện Thạch Sanh của dân tộc Việt và Chau Sanh Chau Thông của dân tộc Khmer không phải là một trường hợp ngoại lệ. Từ góc nhìn so sánh, có thể thấy truyện của hai dân tộc đều tập trung phản ánh xung đột xã hội, xung đột gia đình - những xung đột rất phổ biến trong xã hội phân chia giai cấp. Trong mối xung đột này, nhân vật chính (Thạch Sanh, Chau Sanh) luôn đại diện cho cái thiện, còn nhân vật đối thủ (Lý Thông, Chau Thông) đại diện cho cái ác, cái xấu. Bên cạnh sự tương đồng về nhân vật, cốt truyện, mô típ, sự khác biệt về chi tiết, tình tiết truyện, về cách thức xây dựng nhân vật... cũng là những biểu hiện thú vị, liên quan đến tư duy nghệ thuật, mang đậm dấu ấn văn hóa tộc người.