Liên minh hôn nhân giữa các dòng họ thổ ty ở miền núi phía Bắc Việt Nam

Tóm tắt

Bài viết là một phần kết quả điền dã của tác giả từ năm 2021 đến 2023 về chế độ lang đạo, phìa tạo, thổ ty ở miền núi phía Bắc Việt Nam. Cụ thể là ở các tỉnh: Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang, Lào Cai, Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên. Chế độ “thổ ty” là hình thức cai trị kiểu cha truyền con nối ở vùng cao - vùng tộc người thiểu số. Ở Việt Nam chủ yếu được thi hành ở Đông Bắc, Tây Bắc và một số tỉnh miền Trung giáp biên giới Ai Lao (Lào) như: Thanh Hoá, Nghệ An... Trong quá trình hình thành và phát triển, các dòng họ thổ ty luôn có những cách thức để tồn tại và duy trì sức mạnh của mình đối với triều đình trung ương hay đối với các dòng họ thủ lĩnh khác xung quanh. Một trong những cách thức đó là xây dựng mối liên minh hôn nhân giữa các dòng họ quyền lực vùng miền núi.