Các loại thuế nhân đinh ở Đàng Trong thế kỷ XVII-XVIII

Tóm tắt

Thuế nhân đinh là loại thuế đánh vào cá nhân, chủ yếu là nam giới trong độ tuổi lao động. Thuế nhân đinh ở Đàng Trong bao gồm các loại như: thuế sai dư, thuế cước mễ, thuế thường tân, thuế tiết liệu. Để đánh thuế, số nhân đinh trong xã hội được chúa Nguyễn phân biệt thành chính hộ và khách hộ. Chính hộ là những người sinh sống tại quê quán lâu đời, khách hộ là những người ngụ cư và chính hộ chịu thuế nhẹ hơn khách hộ. Trong mỗi loại chính hộ và khách hộ lại chia làm nhiều hạng khác nhau. Đối với dân thường chia thành 8 hạng: Tráng, quân, dân, lão, tật, cố, cùng, đào. Đối với quan lại và con cháu quan lại, chức sắc không phải người bản tộc, bản huyện, người Thanh Hóa cũng phân loại đóng các loại thuế nhân đinh khác nhau. Chính sách thuế còn có sự phân biệt giữa các địa phương và có sự điều chỉnh qua các thời kỳ.