Tương tác con người và môi trường ở Tràng An, Ninh Bình từ 30.000 năm đến nay

Tóm tắt

Quần thể danh thắng Tràng An, Ninh Bình được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) vinh danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, một Di sản "kép" đầu tiên của Việt Nam. Các bằng chứng khảo cổ học ở đây cho thấy, Tràng An là một biên niên sử nguyên vẹn, nổi bật về sự biến đổi môi trường và những ứng phó của con người từ 30.000 năm trước cho đến nay. Sự thích ứng được thể hiện rõ nhất ở mô thức cư trú, chiến lược khai thác thức ăn, hành vi và kỹ thuật chế tác công cụ lao động, nảy sinh đồ gốm; đóng góp một cái nhìn về sự biến đổi cấu trúc quá khứ, về thay đổi phong cảnh địa phương, về biến động quần xã động - thực vật theo thời gian. Sự đa dạng văn hóa và tập tính truyền thống của người cổ Tràng An trong cư trú hang động, trong việc sử dụng đất, sử dụng biển, trong sự tương thích với môi trường biển tiến, biển thoái hoàn toàn xứng đáng là một thí dụ nổi bật toàn cầu về Văn hóa và Thiên nhiên của nhân loại. Hiện nay, vùng biển Việt Nam đang chịu tác động của nước biển dâng cao. Bài học ứng xử với môi trường biển đảo của cư dân tiền sử Tràng An hẳn có giá trị cho chúng ta hiện nay.