Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế https://vjol.info.vn/ncqt <p><strong>Tạp chí của Bộ Ngoại giao Việt Nam</strong></p> vi-VN Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế 1859-0608 TOÀN VĂN PHÁT BIỂU TẠI LỄ KỶ NIỆM 80 NĂM NGÀY THÀNH LẬP NGÀNH NGOẠI GIAO VIỆT NAM https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139075 <p><span class="fontstyle0">Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Ngoại giao được tổ chức tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Hà Nội, ngày 25/8/2025.</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 9 9 NGOẠI GIAO VIỆT NAM - 80 NĂM XÂY DỰNG, TRƯỞNG THÀNH CÙNG ĐẤT NƯỚC https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139125 <p><span class="fontstyle0">Toàn văn bài viết của Chủ tịch nước Lương Cường nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành Ngoại giao.</span></p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 23 23 CHẶNG ĐƯỜNG 80 NĂM VẺ VANG CỦA NỀN NGOẠI GIAO VIỆT NAM VÌ SỰ NGHIỆP ĐẤU TRANH, BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139143 <p><span class="fontstyle0">CHẶNG ĐƯỜNG 80 NĂM VẺ VANG CỦA NỀN NGOẠI GIAO VIỆT NAM VÌ SỰ NGHIỆP ĐẤU TRANH, BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 37 37 80 NĂM NGOẠI GIAO VIỆT NAM - NHỮNG DẤU SON KHÔNG PHAI MỜ https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139154 <p><span class="fontstyle0">Từ khi ngành Ngoại giao ra đời sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, 80 năm qua ngoại giao đã tiến cùng dân tộc với những thành tựu to lớn dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng và sự dẫn dắt trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như sự soi sáng của Tư tưởng Hồ Chí Minh, được tô đậm bằng những mốc son không phai mờ. Ngoại giao Việt Nam mở đầu bằng kỳ tích giữ nước với vai trò tiên phong của ngoại giao trong giai đoạn 1945-1946; tiếp đến Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 mở ra một cục diện mới cho Cách mạng Việt Nam, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước (1954-1975), mặt trận ngoại giao có ý nghĩa chiến lược với vai trò chủ động, tích cực tạo lên mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam và giải quyết vấn đề “ta thắng địch thua” sau đó. Từ năm 1986 đến nay, cùng với quá trình 40 năm đổi mới tư duy đối ngoại của Đảng, ngoại giao Việt Nam đã không ngừng phát triển và có những đóng góp quan trọng cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 49 49 XÂY DỰNG NGÀNH NGOẠI GIAO TOÀN DIỆN, HIỆN ĐẠI: THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139159 <p><span class="fontstyle0">Đại hội XIII của Đảng (tháng 1/2021) lần đầu tiên nêu chủ trương xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại gồm ba trụ cột: đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân. Đây là một chủ trương mới, phản ánh sự trưởng thành của ngoại giao cách mạng Việt Nam, đồng thời cũng là yêu cầu vừa cấp bách, vừa mang tính chiến lược, lâu dài đối với công tác đối ngoại. Từ sau Đại hội XIII đến nay, tình hình trong nước và quốc tế có nhiều chuyển biến mới, sâu sắc và phức tạp, đòi hỏi ngành ngoại giao phải thích ứng và phát huy mạnh mẽ vai trò tiên phong trong kiến tạo, củng cố môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 67 67 NGOẠI GIAO KÊNH 2 VÀ KÊNH 1.5 TRONG ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139168 <p><span class="fontstyle0">Trong bối cảnh tình hình quốc tế có những diễn biến phức tạp và đa dạng hơn, ngoại giao kênh 2 nổi lên như một cách tiếp cận mới nhằm góp phần giải quyết các vấn đề chính trị - an ninh và xử lý các xung đột quốc tế phức tạp, có lợi ích chồng chéo giữa các bên liên quan. Từ năm 1995 đến nay, kênh 2 của Việt Nam đã tham gia vào quá trình mở rộng kênh 2 của ASEAN từ khu vực Đông Nam Á, Đông Á đến châu Á - Thái Bình Dương và toàn thế giới. Kênh 2 của Việt Nam có những đặc thù riêng để có thể được xem là kênh 1.5. Kênh 2 hay kênh 1.5, giúp Việt Nam thực hiện tốt đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, đồng thời huy động được nhiều tầng lớp xã hội tham gia vào hoạt động đối ngoại, tạo ra sức mạnh tổng hợp. Trong bối cảnh mới của tình hình quốc tế, Việt Nam càng cần tích cực tham gia vào các mạng lưới kênh 2 và kênh 1.5, để nắm bắt tình hình, quan điểm của các nước, các sáng kiến và giải pháp, cũng như tìm kiếm sự đồng thuận của các nước đối với quan điểm của Việt Nam, duy trì được lòng tin đối với Việt Nam, qua đó, giúp cho các khuôn khổ quan hệ hợp tác đã có của đất nước được bền vững và đi vào chiều sâu.</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 87 87 KINH TẾ DI SẢN TRONG CHIẾN LƯỢC NGOẠI GIAO VĂN HÓA CỦA VIỆT NAM: TỪ BẢO TỒN ĐẾN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139172 <p><span class="fontstyle0">Bài viết phân tích sự chuyển dịch trong cách tiếp cận di sản tại Việt Nam, từ bảo tồn thuần túy sang khai thác di sản như một nguồn lực chiến lược cho ngoại giao văn hóa và phát triển bền vững. Trên nền tảng lý thuyết liên ngành kết hợp giữa kinh tế di sản, sức mạnh mềm và các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), bài viết khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của kinh tế di sản như một trụ cột trong chiến lược phát triển quốc gia và xây dựng thương hiệu quốc gia. Phân tích tập trung vào sự chuyển biến trong tư duy chính sách, khung thể chế và vai trò dẫn dắt của ngành Ngoại giao trong vận động quốc tế, huy động nguồn lực và kết nối đa ngành. Bên cạnh việc làm rõ những kết quả nổi bật, bài viết cũng chỉ ra các thách thức trong cân bằng giữa bảo tồn và phát triển. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng chính sách nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng của kinh tế di sản, đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 109 109 XÁC LẬP VÀ DUY TRÌ ĐƯỜNG CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH NƯỚC BIỂN DÂNG VÀ LIÊN HỆ VỚI VIỆT NAM https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139178 <p><span class="fontstyle0">Việc xác lập và duy trì đường cơ sở phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), cơ sở pháp lý xác định các vùng biển của quốc gia ven biển, trong bối cảnh nước biển dâng đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Bài viết sẽ phân tích các quy định có liên quan của UNCLOS, tranh luận học thuật, quyết định của các cơ quan tư pháp quốc tế, quan điểm của các quốc gia và tổ chức quốc tế về việc liệu quốc gia ven biển có nghĩa vụ theo UNCLOS để điều chỉnh đường cơ sở đã được xác lập dưới tác động của nước biển dâng hay không? Trên cơ sở đó, sẽ rút ra xu hướng pháp lý về vấn đề này và tìm hiểu thực tiễn có liên quan của Việt Nam</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 129 129 CHIỀU HƯỚNG CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ TRONG NHIỆM KỲ HAI CỦA CHÍNH QUYỀN TRUMP https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139181 <p><span class="fontstyle0">Bài viết phân tích chiều hướng chính sách đối ngoại của Chính quyền Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, bối cảnh tình hình khi Tổng thống Trump nhậm chức cũng như quá trình triển khai chính sách về đối nội và đối ngoại của Mỹ. Trên cơ sở phương châm “nước Mỹ trên hết”, chính sách đối ngoại của Mỹ được điều chỉnh theo hướng đề cao lợi ích quốc gia, giảm cam kết toàn cầu, thúc đẩy sử dụng công cụ thuế quan và ưu tiên xử lý các thách thức đến từ các đối thủ chiến lược, các điểm nóng khu vực. Các tác giả cũng phân tích những kết quả bước đầu đạt được của chính quyền Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, đồng thời chỉ ra các thách thức lớn mà chính quyền Trump đang và sẽ phải đối mặt thời gian tới, từ đó, đưa ra một số dự báo về khả năng điều chỉnh và triển vọng chính sách đối ngoại Mỹ từ nay đến hết nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 151 151 SỰ THAM GIA CỦA TRUNG QUỐC TRONG QUẢN TRỊ TOÀN CẦU VỀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU DƯỚI THỜI CHỦ TỊCH TẬP CẬN BÌNH https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139182 <p><span class="fontstyle0">Hiện nay quản trị toàn cầu về biến đổi khí hậu (BĐKH) là vấn đề cấp bách, nhận được sự quan tâm đông đảo của các tổ chức quốc tế và nhóm nước đang phát triển. Tuy là quốc gia tham gia muộn hơn vào hệ thống quản trị toàn cầu, nhưng dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc đã bắt đầu đóng vai trò chủ động kiến tạo trong các hoạt động ngoại giao khí hậu ở cấp độ song phương và đa phương, từng bước thay đổi nhận thức và tư duy “trở mình” từ một thành viên ngoại vi sang chủ thể can dự sâu hơn vào các vấn đề toàn cầu hiện hành. Bài viết nhằm phân tích: (i) Quan điểm và động cơ tham gia vào lĩnh vực chống BĐKH của Trung Quốc; (ii) Thực tiễn triển khai quản trị khí hậu toàn cầu dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình; và (iii) Đánh giá đóng góp của Trung Quốc trong hoạt động quản trị khí hậu từ năm 2012 đến nay.</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 179 179 QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CÁC NỘI DUNG MỚI VỀ QUYỀN CON NGƯỜI TẠI LIÊN HỢP QUỐC GIAI ĐOẠN 2021 - 2025 VÀ SỰ THAM GIA CỦA VIỆT NAM https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139184 <p><span class="fontstyle0">Kể từ khi được thành lập, Liên hợp quốc có vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình, pháp điển hóa và thúc đẩy thực hiện các quyền con người như những giá trị chung của nhân loại. Từ năm 2021 đến nay Liên hợp quốc tiếp tục thúc đẩy các quyền con người mới để thích ứng với bối cảnh thế giới có nhiều vấn đề an ninh phi truyền thống nổi lên, đặc biệt là ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Bài viết này nghiên cứu thực tiễn quá trình định hình các “quyền con người mới” trong hệ thống Liên hợp quốc, quá trình vận động ủng hộ, cũng như cách thức các nước thúc đẩy các “quyền con người mới” để từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách cho Việt Nam</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 203 203 VAI TRÒ CỦA TRUYỀN THÔNG TRONG KHỦNG HOẢNG NGOẠI GIAO NHỮNG THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ XXI https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139185 <p><span class="fontstyle0">Trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng ngoại giao gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ phức tạp trong những thập niên đầu thế kỷ XXI, truyền thông không chỉ đóng vai trò đưa tin, phản ánh sự kiện, mà còn trở thành một lực lượng có ảnh hưởng sâu sắc, chi phối mạnh mẽ đến cách thức các cuộc khủng hoảng ngoại giao được hình thành, tiếp cận và xử lý trên trường quốc tế. Trong thời kỳ truyền thông kỹ thuật số, mối quan hệ giữa truyền thông quốc tế và quan hệ quốc tế trở nên phức tạp, đa chiều, tương tác cao và không thể tách rời nhau. Điều đó đòi hỏi các quốc gia phải định hình lại chiến lược truyền thông đối ngoại trong khuôn khổ của một trật tự truyền thông toàn cầu đang không ngừng biến đổi. Bài viết dựa trên hướng tiếp cận lý thuyết vai trò truyền thông trong quan hệ quốc tế để đi sâu phân tích đặc điểm và vai trò truyền thông trong khủng hoảng ngoại giao, phân tích hai trường hợp điển hình, từ đó, đề xuất khung đánh giá ảnh hưởng của truyền thông quốc tế trong lĩnh vực này</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 225 225 BÀN VỀ CHÍNH SÁCH TRUNG LẬP CỦA PHẦN LAN TRONG THỜI KỲ CHIẾN TRANH LẠNH https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139187 <p><span class="fontstyle0">Phần Lan là trường hợp điển hình về một quốc gia nhỏ ứng phó hiệu quả với thách thức an ninh thường trực từ Liên Xô, một cường quốc láng giềng có ưu thế áp đảo về quân sự và kinh tế trong thời kỳ chiến tranh Lạnh. Mô hình chính sách của Phần Lan (Finlandization) thường bị các nước phương Tây xem là biểu tượng của “sự nhượng bộ” và “hèn nhát” khi một nước nhỏ buộc phải chấp nhận một số điều kiện đặt ra bởi nước lớn để tránh chiến tranh. Tuy nhiên, chính sách trung lập mà Phần Lan theo đuổi thực chất là lựa chọn có tính thực dụng của nước này chủ động hạn chế thiên hướng thân phương Tây để bảo đảm quan hệ ổn định với Liên Xô trong một cục diện quốc tế phân cực. Bài nghiên cứu phân tích bối cảnh hình thành, nội hàm và triển khai chính sách này, từ đó rút ra bài học cho các quốc gia nhỏ trong việc xác lập không gian sinh tồn trước sức ép từ cường quốc láng giềng và trong bối cảnh đối đầu, cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 247 247 CHIẾN TRANH PHÁP LÝ TRONG QUAN HỆ QUỐC TẾ: VIỆC SỬ DỤNG LUẬT PHÁP QUỐC TẾ TRONG XUNG ĐỘT ĐỊA CHÍNH TRỊ VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHO VIỆT NAM https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139189 <p><span class="fontstyle0">“Chiến tranh pháp lý” đang nổi lên như một công cụ chiến lược quan trọng trong các xung đột địa chính trị hiện đại. Thông qua khảo sát, phân tích khái niệm và các vụ việc điển hình như xung đột Ấn Độ - Pa-ki-xtan, Nga - U-crai-na, I-xra-en - Pa-le-xtin, cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc và gần đây nhất là xung đột biên giới Thái Lan - Cam-pu-chia, tác giả mong muốn làm rõ cả về mặt lý luận và thực tiễn khi luật pháp quốc tế vừa được sử dụng như vũ khí chính trị, vừa là chiến trường cạnh tranh quyền lực trong quan hệ quốc tế hiện đại. Đây cũng là nội dung chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu ở Việt Nam hoặc có hệ thống nhằm gợi mở, đề xuất các chính sách, chủ trương liên quan đến việc sử dụng chiến lược chiến tranh pháp lý đối với các nước nhỏ, trong đó có Việt Nam. Bài viết phân tích góc nhìn của Việt Nam nhấn mạnh vai trò của chiến tranh pháp lý trong bảo vệ chủ quyền tại Biển Đông, từ đó đề xuất các định hướng chiến lược về thể chế, nhân lực và truyền thông pháp lý trước yêu cầu ngày cao trong bối cảnh quốc tế biến động hiện tại.</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 269 269 MÔ HÌNH BAN HIỆU SUẤT CHÍNH PHỦ CỦA MỸ https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139191 <p><span class="fontstyle0">MÔ HÌNH BAN HIỆU SUẤT CHÍNH PHỦ CỦA MỸ</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-07 2026-04-07 3 140 289 289 HỘI THẢO KÊNH 1.5 VỀ PHÒNG NGỪA XUNG ĐỘT, QUẢN LÝ KHỦNG HOẢNG VÀ CẤU TRÚC KHU VỰC DO ASEAN DẪN DẮT https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139192 <p><span class="fontstyle0">Vào ngày 6/12/2024, tại Jakarta, In-đô-nê-xi-a đã diễn ra Hội thảo Kênh 1.5 về phòng ngừa xung đột, quản lý khủng hoảng và cấu trúc khu vực do ASEAN dẫn dắt. Tham dự Hội thảo có đại diện của Bộ Ngoại giao các nước ASEAN, Ti-mo Lét-xtê và các đối tác Cấp cao Đông Á (EAS). Đây là hoạt động tiếp nối Hội thảo Kênh 2 cùng chủ đề (Jakarta, tháng 01/2024) do Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a và Ô-xtrây-li-a đồng chủ trì</span> </p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 301 301 Tóm tắt nội dung các bài bằng tiếng Anh https://vjol.info.vn/ncqt/article/view/139194 <p>Tóm tắt nội dung các bài bằng tiếng Anh</p> Tạp chí Nghiên cứu quốc tế Bản quyền (c) 2026-04-06 2026-04-06 3 140 307 307