QUAN NIỆM VỀ “THẾ GIỚI BÊN KIA” CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG THỰC HÀNH TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG TỔ TIÊN TỪ GÓC NHÌN LÝ THUYẾT KIẾN TẠO XÃ HỘI CỦA PERTER L.BERGER VÀ THOMAS LUCKMANN

Tóm tắt

Từ góc nhìn Lý thuyết Kiến tạo Xã hội của Peter L. Berger và Thomas Luckmann, bài viết đã chỉ ra quan niệm về “thế giới bên kia” trong thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt không tồn tại như một thực thể tĩnh tại, đã định hình mà là một sản phẩm văn hoá được xã hội kiến tạo, duy trì và tái sản xuất qua thời gian. Phân tích ba giai đoạn Ngoại thể hoá (Externalization), Khách thể hoá (Objectivation)và Nội tâm hoá(Internalization), bài viết đã làm sáng tỏ cách mà cộng đồng người Việt đã sáng tạo, tiếp biến và trao truyền niềm tin avề “thế giới bên kia”, đồng thời phân tích vai trò của niềm tin ấy trong việc định hướng hành vi và chuẩn mực xã hội khi người Việt thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Kết quả nghiên cứu cũng khẳng định rằng, trong bối cảnh biến đổi xã hội hiện nay, quan niệm về “thế giới bên kia” trong thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt vừa thích nghi với hoàn cảnh mới, vừa bảo lưu bản sắc văn hoá truyền thống. Điều này không chỉ cho thấy sức sống bền bỉ của một hình thức tín ngưỡng dân gian, mà còn phản ánh khả năng kiến tạo và tái kiến tạo các giá trị tinh thần của cộng đồng người Việt nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh trong đời sống đương đại nhiều biến động hiện nay.