THE PRESUMPTION OF INNOCENCE AND ACCESS TO JUSTICE: SHORTCOMINGS AND DIRECTIONS FOR AMENDING THE 2013 CONSTITUTION

Abstract

Bài viết phân tích nguyên tắc suy đoán vô tội và quyền tiếp cận công lý trong Hiến pháp năm 2013 và hệ thống pháp luật tố tụng Việt Nam. Trên cơ sở phân tích quy định hiến định, đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế về xét xử công bằng, đặc biệt là Điều 14 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, bài viết làm rõ ý nghĩa của hai bảo đảm này đối với việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bài viết chỉ ra một số hạn chế trong quy định và thực tiễn thi hành, bao gồm định kiến trước xét xử, lạm dụng biện pháp tạm giam, quyền không buộc phải nhận tội chưa được bảo đảm đầy đủ, chi phí tiếp cận tư pháp còn cao và khoảng cách số trong hoạt động tố tụng. Từ đó, bài viết đề xuất định hướng hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, tăng cường tranh tụng, mở rộng trợ giúp pháp lý và nâng cao khả năng tiếp cận công lý của người dân.