VAI TRÒ CỦA CỘNG ĐỒNG LÀNG XÃ VIỆT NAM TRONG VIỆC NUÔI DƯỠNG VÀ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC

Tóm tắt

Truyền thống hiếu học là một giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt Nam, được hình thành và bồi đắp cả nghìn năm qua nhiều thế hệ, tồn tại gắn bó với các điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt và không gian văn hóa đặc thù của làng xã truyền thống. Trên cơ sở cách tiếp cận từ chủ nghĩa duy vật lịch sử và duy vật biện chứng, bài viết tập trung phân tích vai trò của cộng đồng và văn hóa làng xã trong việc hình thành, nuôi dưỡng và duy trì truyền thống hiếu học ở Việt Nam, chỉ ra rằng chính các thiết chế xã hội như đình làng, văn chỉ, hương ước, quan hệ dòng họ… đã tạo nên một môi trường văn hóa khuyến học đặc biệt, nơi học tập được xem như con đường danh dự và tiến thân. Đồng thời, bài viết chứng minh rằng, trong bối cảnh hiện nay, khi cấu trúc văn hóa làng xã có nhiều biến đổi mạnh mẽ do tác động của đô thị hóa và toàn cầu hóa, việc kế thừa và phát huy giá trị truyền thống hiếu học là vô cùng thiết yếu và cần có những định hướng phù hợp để góp phần tích cực xây dựng xã hội học tập.