QUAN NIỆM CỦA HENRI BERGSON VỀ ĐÀ SỐNG (ÉLAN VITAL)

Tóm tắt

Henri Bergson là một trong những triết gia lớn của triết học Pháp giai đoạn cận hiện đại và là một trong những đại biểu tiêu biểu của trào lưu triết học sự sống/triết học đời sống. Trong triết học của ông, “đà sống” chiếm một vị trí trung tâm và biểu hiện hết sức đa dạng, mang sức mạnh nội lực bên trong sự sống. Bergson dùng hình ảnh đà sống để lý giải về chìa khóa của sự sống, bản chất sự sống cũng như minh chứng đà sống là dòng chảy liên tục của sự sáng tạo và tự do; sự sống luôn là một sự nỗ lực vĩ đại và mang tính cá thể hóa… Bằng lối diễn tả hình tượng và đầy “chất thơ”, đà sống mang đến cho chúng ta một góc nhìn mới, giúp chúng ta hiểu hơn về thế giới sự sống. Tuy nhiên, cách lý giải của ông còn mang yếu tố duy tâm, thần bí khi cho rằng sự tiến bộ về mặt đạo đức xã hội là do nỗ lực của các “anh hùng đạo đức” và các “nhà thần bí”; việc “nêu gương” của các “anh hùng đạo đức” sẽ mang lại sự biến đổi căn bản cho nhân loại.