Tạp chí Pháp luật và Thực tiễn

HẠN NGẠCH PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG TRANH CHẤP ĐẦU TƯ QUỐC TẾ: PHÂN TÍCH VỤ KOCH INDUSTRIES KHỞI KIỆN CANADA VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

KIM ANH ĐÀO — 2026-02-25

Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là công cụ kiểm soát phát thải của Chính phủ và là đối tượng đầu tư trọng điểm xuyên biên giới trong những năm gần đây. Tranh chấp xoay quanh việc xác định hạn ngạch phát thải có thuộc phạm vi bảo hộ của các hiệp định đầu tư quốc tế (International Investment Agreement - IIA) đã và đang đặt ra thách thức lớn cho trọng tài đầu tư cũng như các bên tham gia. Sự thiếu vắng quy định rõ ràng trong các IIA về địa vị pháp lý của hạn ngạch phát thải không chỉ tạo ra khoảng trống pháp lý, mà còn làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư trong bối cảnh chính sách về thị trường các-bon của các quốc gia có nhiều thay đổi. Bài viết tập trung phân tích vụ việc Koch Industries kiện Canada. Từ đó, bài viết không chỉ xác định quan điểm của trọng tài đối với tranh chấp về hạn ngạch phát thải khí nhà kính giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà nước tiếp nhận đầu tư mà còn lý giải các vấn đề pháp lý phát sinh từ tranh chấp dạng này. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ tranh chấp này giúp Việt Nam có phương án vận hành thị trường các-bon trên môi trường quốc tế và giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế liên quan trong tương lai.

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ ĐẠI DIỆN NGƯỜI SỞ HỮU TRÁI PHIẾU TRONG CHÀO BÁN TRÁI PHIẾU RIÊNG LẺ TẠI VIỆT NAM

THỊ NHẬT ANH TRẦN — 2026-02-25

Bài viết phân tích khung pháp lý điều chỉnh hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước ở Việt Nam, tập trung vào hai nội dung liên quan đến: (i) Nghĩa vụ công bố thông tin của tổ chức phát hành và (ii) Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu. Trên cơ sở phân tích, đánh giá quy định tại Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 và Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022, bài viết chỉ ra rằng quy định về công bố thông tin bất thường hiện nay mới dừng ở yêu cầu thông báo sự kiện phát sinh mà chưa đặt ra vấn đề về việc buộc doanh nghiệp phải đề xuất biện pháp khắc phục hoặc giải trình đối với các biến động ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu. Đồng thời, quy định cho phép đại diện người sở hữu trái phiếu cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành cho doanh nghiệp có thể làm phát sinh xung đột lợi ích và ảnh hưởng đến tính độc lập của cơ chế này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm củng cố biện pháp bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu và nâng cao chuẩn mực minh bạch cho thị trường.

XỬ LÝ HÌNH SỰ HÀNH VI GÂY Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

BẢO HỒ — 2026-02-25

Bài viết này phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia (Đức, Hoa Kỳ và Nga) trong việc xử lý hình sự đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường biển, đồng thời so sánh, đánh giá với pháp luật Việt Nam hiện hành. Thông qua đánh giá, cho thấy pháp luật hình sự Việt Nam chưa bao quát được các hành vi đặc thù trên biển, đồng thời đặt ra ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự quá cao, bỏ lọt nhiều vi phạm. Hơn nữa, khung hình phạt hiện hành chưa đủ sức răn đe và cơ chế truy cứu trách nhiệm đồng thời giữa pháp nhân và cá nhân còn chưa rõ ràng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý tội phạm về ô nhiễm môi trường biển.

THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TỰ DO TRÊN NỀN KINH TẾ GIG TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM

HỮU CHÍ NGUYỄN — 2026-02-25

Bài viết khái quát về người lao động (NLĐ) tự do trên nền kinh tế Gig, đồng thời tập trung phân tích thực trạng quy định pháp luật của một số quốc gia về địa vị pháp lý của nhóm NLĐ này. Trên cơ sở đó, thông qua việc đánh giá thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, bài viết đưa ra một số đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật lao động trong việc xác định địa vị pháp lý của NLĐ tự do trên nền kinh tế Gig tại Việt Nam.

PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VĂN PHÒNG KẾT HỢP LƯU TRÚ: MỘT SỐ BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM

THỊ HƯƠNG VŨ — 2026-02-25

Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã có những bổ sung quan trọng công nhận sự “chính danh” của nhiều loại hình bất động sản mới tại Việt Nam, nổi bật trong số đó là bất động sản văn phòng kết hợp với lưu trú (officetel). Trên cơ sở đó, bài viết tập trung nghiên cứu thực trạng pháp luật về kinh doanh bất động sản officetel, phân tích những bất cập còn tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với loại hình bất động sản này tại Việt Nam trong thời gian tới.

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN

THỊ MAI NGÔ — 2026-02-25

Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2014, 2017, 2020, 2022, 2025) quy định người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi trở lên thực hiện vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật. Trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, giao thông đường bộ là lĩnh vực có nhiều vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện. Bài viết phân tích các quy định pháp luật về xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trên cơ sở đó chỉ ra một số bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện

KHUNG PHÁP LÝ VỀ CHÍNH PHỦ SỐ TRONG KỶ NGUYÊN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO HƯỚNG TỚI QUẢN TRỊ BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM

THỊ HOÀNG MINH LÊ — 2026-02-25

Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, xây dựng Chính phủ số trở thành xu hướng tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Trên cơ sở tiếp cận các vấn đề lý luận về đổi mới sáng tạo, Chính phủ số, phát triển bền vững, bài viết hướng đến việc xác định một số tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng của khung pháp luật đối với yêu cầu cân bằng này. Đồng thời, bài viết phân tích thực trạng khung pháp luật về Chính phủ số của Việt Nam, đánh giá mức độ đáp ứng của từng tiêu chí, đồng thời đặt trong tương quan so sánh với khung pháp luật của một số quốc gia nhằm làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và xu hướng chung. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng trong bài viết gồm phân tích, so sánh và tổng hợp. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về Chính phủ số tại Việt Nam theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm các giá trị cốt lõi của phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay.

TRÁCH NHIỆM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ DỊCH VỤ PHẪU THUẬT THẨM MỸ TẠI VIỆT NAM

THỊ HẢI NGỌC LÊ — 2026-02-25

Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ là một trong những ngành nghề làm đẹp và đang phát triển nhanh chóng ở Việt Nam hiện nay. Việc cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ theo quy định pháp luật là rất quan trọng đối với người tiêu dùng. Bài viết tập trung nghiên cứu một số quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ tại Việt Nam

ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH CỦA NGUYÊN TẮC XỬ LÝ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM SO VỚI CHUẨN MỰC QUỐC TẾ

THỊ CẨM NHUNG DƯƠNG — 2026-02-25

Bài viết phân tích các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, kết hợp với đối chiếu các văn kiện quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Quy tắc Bắc Kinh và Bình luận chung số 24 của Ủy ban quyền trẻ em, từ đó làm rõ những chuyển biến quan trọng trong tư duy lập pháp theo hướng đề cao công lý phục hồi, xử lý chuyển hướng và tố tụng thân thiện. Bài viết đánh giá mức độ tương thích của nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong pháp luật Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế, đồng thời chỉ ra những hạn chế và thách thức đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện trong thời gian tới

THI HÀNH ÁN CÓ ĐỐI TƯỢNG LÀ TÀI SẢN SỐ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI - LIÊN HỆ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

VANG PHỦ TRẦN — 2026-02-25

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, tài sản số đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế. Đáp ứng bước ngoặt của nền kinh tế số, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa đã tạo ra khung pháp lý cơ bản cho tài sản số tại Việt Nam. Khi các giao dịch tài sản mã hóa được công nhận và cho phép chính thức, một vấn đề tất yếu sẽ phát sinh: đó là các tranh chấp liên quan đến tài sản mã hóa và việc thi hành án đối với loại tài sản này. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành của Việt Nam về thi hành án vẫn chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh loại tài sản đặc thù này. Chính vì thực tiễn này, bài viết sẽ tập trung phân tích các quy định pháp luật của Nhật Bản và Singapore, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.

BẢO HỘ SÁNG CHẾ CÓ NGUỒN GỐC TỪ TRI THỨC TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM: THÁCH THỨC PHÁP LÝ VÀ VẤN ĐỀ CHIA SẺ LỢI ÍCH CỘNG ĐỒNG

VĂN PHÚC NGUYỄN — 2026-02-25

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các tri thức truyền thống thông qua đối tượng sáng chế là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo vệ và ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến tài sản của cộng đồng bản địa. Tuy nhiên, việc bảo hộ này đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý từ tính đặc thù của tri thức truyền thống và vấn đề cân bằng lợi ích cộng đồng đối với các sáng chế có nguồn gốc từ nguồn tri thức này. Bài viết nghiên cứu thực trạng pháp luật và những thách thức pháp lý trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống với việc chia sẻ lợi ích cộng đồng. Từ đó, đề xuất các giải pháp đảm bảo cân bằng lợi ích cộng đồng bản địa trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống tại Việt Nam.

QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHUYẾT TẬT: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN

THỊ QUỲNH TRANG ĐỖ — 2026-02-25

Người lao động khuyết tật (NLĐKT) là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Việc đảm bảo quyền an sinh xã hội (ASXH) cho họ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Mặc dù hệ thống pháp luật về quyền ASXH cho NLĐKT đã được thiết lập tương đối đồng bộ, song thực tiễn thực thi vẫn bộc lộ nhiều rào cản. NLĐKT hiện nay vẫn đối mặt với những thách thức lớn trong việc tiếp cận thị trường lao động, tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) dài hạn, cũng như tìm kiếm môi trường làm việc có sự điều chỉnh hợp lý về hạ tầng kỹ thuật. Bài viết tập trung phân tích thực trạng pháp luật hiện hành trên ba trụ cột cốt lõi: quyền làm việc, quyền hưởng bảo hiểm xã hội và quyền hưởng an toàn, vệ sinh lao động. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực hiện, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, hòa nhập và không rào cản

THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỐI VỚI CHỦ THỂ KINH DOANH DƯỢC PHẨM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN Ở VIỆT NAM

HỮU TRỊ NGUYỄN — 2026-02-25

Dược phẩm là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến quyền được bảo vệ sức khỏe con người. Do đó, hoạt động kinh doanh dược phẩm mang tính đặc thù, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của pháp luật. Hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt sau khi Luật Dược được sửa đổi năm 2024 cơ bản đã quy định đầy đủ điều kiện kinh doanh, tạo nền tảng pháp lý cho ngành dược phát triển và hội nhập. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện vẫn tồn tại những bất cập như thủ tục hành chính chưa tinh giản, thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với thuốc lưu hành qua nền tảng số, và chưa xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trung gian. Chính vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về điều kiện đối với chủ thể kinh doanh dược phẩm là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, bảo đảm an toàn thuốc và thúc đẩy phát triển ngành dược bền vững.

ÁP DỤNG LẼ CÔNG BẰNG: KINH NGHIỆM PHÁP LUẬT ANH VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM

XUÂN TÙNG LÊ — 2026-02-25

Lẽ công bằng hay Equity là một khái niệm pháp luật gắn liền với lịch sử pháp luật của châu Âu lục địa cũng như trong hệ thống Common Law (đặc biệt là tại Anh). Những vấn đề xoay quanh lẽ công bằng luôn thu hút sự quan tâm của các học giả từ cách giải thích cũng như mối quan hệ của nó với pháp luật từ thời Trung cổ đến cả thời điểm hiện nay. Trong bối cảnh của sự phát triển này, Việt Nam là một nước thuộc hệ thống pháp luật dân sự nên chủ yếu dựa vào các quy định của luật thành văn. Tuy nhiên, lẽ công bằng cũng đã được lần đầu quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích những quan niệm, cách hiểu và một số án lệ về lẽ công bằng tại Anh, từ đó cung cấp một số giá trị tham khảo cho Việt Nam trong bối cảnh hiện nay