Tạp chí của Trường Đại học Luật - Đại học Huế
TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số đã làm gia tăng các rủi ro và hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng (NTD) với tính chất phức tạp, ẩn danh và xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, việc xác định và nâng cao hiệu quả thực thi trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trở thành yêu cầu cấp thiết. Bài viết tập trung phân tích các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn thực hiện trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi NTD trong môi trường số tại Việt Nam. Đồng thời, thông qua phương pháp so sánh với kinh nghiệm quốc tế, bài viết nhận diện các khoảng trống pháp lý và hạn chế trong tổ chức thực thi, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi NTD trong môi trường số.
QUYỀN CƠ BẢN CÓ THỂ BỊ TỪ BỎ HAY KHÔNG? - TIẾP CẬN TỪ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ Ở ĐỨC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
Bài viết tiếp cận vấn đề từ bỏ quyền cơ bản (Tiếng Đức: Grundrechtsverzicht) dưới góc độ lý luận hiến pháp và thực tiễn tài phán Hiến pháp với trọng tâm là các phán quyết của Tòa án Hiến pháp Đức. Thông qua việc hệ thống hóa các quan điểm học thuật và phân tích các phán quyết tiêu biểu của Tòa án Hiến pháp Liên bang Đức, bài viết làm rõ giới hạn pháp lý của sự đồng ý trong việc làm suy giảm hiệu lực bảo vệ của quyền cơ bản. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự đồng ý của cá nhân chỉ có giá trị pháp lý khi không làm phương hại đến nội dung bảo vệ cốt lõi của quyền và chức năng của Hiến pháp. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một cách tiếp cận phân biệt nhằm đánh giá giá trị pháp lý của sự đồng ý trong từng tình huống cụ thể, đồng thời rút ra các gợi ý hoàn thiện tư duy bảo vệ quyền con người trong bối cảnh pháp luật Việt Nam.
TẠM GIAM TRƯỚC KHI XÉT XỬ THEO PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ HUNGARY: KINH NGHIỆM BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI
Tạm giam trước khi xét xử là một trong những biện pháp hỗ trợ cơ quan nhà nước thực hiện hiệu quả quá trình tố tụng. Tuy nhiên, áp dụng biện pháp này đặt ra nhiều thách thức trong bảo vệ quyền cơ bản của người bị tạm giam. Các quy định về pháp luật tố tụng hình sự nói chung và chế định tạm giam nói riêng của Hungary, đã có nhiều điểm cải tiến, hoàn thiện dựa trên sự phát triển của quá trình lập pháp cũng như tham vấn các tiêu chuẩn Khuyến nghị được EU đưa ra. Nội dung bài viết phân tích, nghiên cứu các quy định về tạm giam trước khi xét xử. Đồng thời, đánh giá các khía cạnh đảm bảo quyền con người của người bị tạm giam. Từ đó, có sự đánh giá, so sánh với pháp luật Việt Nam cũng như đưa ra gợi mở nhằm bảo vệ quyền con người trong quá trình thực hiện tạm giam trước khi xét xử.
PHÁP LUẬT VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA ĐỨC VÀ KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM
Đánh giá tác động môi trường giữ vai trò quan trọng trong phòng ngừa rủi ro môi trường và bảo đảm các yếu tố môi trường được xem xét ngay trong quá trình ra quyết định đối với dự án. Bằng phương pháp phân tích và so sánh pháp luật, bài viết tập trung làm rõ các khía cạnh cốt lõi của pháp luật Đức về đánh giá tác động môi trường như xác định phạm vi đánh giá, bảo đảm chất lượng báo cáo, sự tham gia của công chúng, giám sát sau phê duyệt và một số thiết chế bảo đảm tính khách quan của quá trình đánh giá. Trên cơ sở đó, bài viết đối chiếu với khung pháp luật và thực tiễn thực hiện tại Việt Nam, từ đó đề xuất một số gợi mở nhằm hoàn thiện pháp luật về đánh giá tác động môi trường.
BẢO VỆ CỔ ĐÔNG THIỂU SỐ TRONG CẤU TRÚC SỞ HỮU CHÉO: PHÂN TÍCH VỤ ÁN OVER & OVER LTD v. BONVESTS HOLDINGS LTD TẠI SINGAPORE
Phán quyết trong vụ Over & Over Ltd v Bonvests Holdings Ltd của Tòa Phúc thẩm Singapore xác lập giới hạn can thiệp tư pháp đối với nghị quyết đại hội đồng cổ đông khi phát sinh nguy cơ gây bất công cho cổ đông thiểu số, đồng thời khẳng định cơ chế chống áp bức nhằm bảo đảm tính công bằng trong quá trình ra quyết định và cân bằng quyền lực nội bộ. So với vụ Re PCCW Ltd tại Hồng Kông, cách tiếp cận của Singapore thể hiện mức độ kiểm soát chặt chẽ hơn đối với khả năng lạm dụng quyền biểu quyết. Từ đó, bài viết rút ra hàm ý cho pháp luật Việt Nam trong việc hoàn thiện cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số, đặc biệt ở các quy định về quản trị công ty, kiểm soát xung đột lợi ích và vai trò của thực tiễn xét xử.
HOÀN THIỆN LUẬT ĐẤT ĐAI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG BỐI CẢNH MỚI
Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư nhân từ khi được chính thức thừa nhận tại Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VI đến nay đã khẳng định vị trí, vai trò quan trọng trong sự phát triển của đất nước. Sự ra đời của Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 là nền tảng chính trị quan trọng, tạo tiền đề cho sự đổi mới đột phá của kinh tế tư nhân trong thời gian tới. Trước thực trạng về những hạn chế từ tiếp cận đến quá trình khai thác giá trị đất đai của khối kinh tế tư nhân cho thấy nghiên cứu hoàn thiện pháp luật đất đai là một trong những yêu cầu cơ bản, trụ đỡ quan trọng để phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi nhận diện và đề xuất hoàn thiện những nội dung cơ bản của Luật Đất đai năm 2024 nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân trong bối cảnh mới, góp phần cụ thể hóa những chủ trương, chính sách của Nghị quyết số 68-NQ/TW.
QUY ĐỊNH TRẢ HỒ SƠ ĐỂ YÊU CẦU ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN TRUY TỐ: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP
Quyết định trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung là một trong những quyết định tố tụng quan trọng của Viện kiểm sát trong giai đoạn truy tố, thể hiện rõ vai trò thực hành quyền công tố gắn với kiểm sát hoạt động điều tra. Quyết định này nhằm khắc phục những thiếu sót trong quá trình điều tra, bảo đảm việc truy tố được thực hiện trên cơ sở chứng cứ đầy đủ, khách quan và hợp pháp, qua đó góp phần phòng ngừa oan, sai và bỏ lọt tội phạm. Trên cơ sở phân tích các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2021, 2025), bài viết trao đổi về căn cứ áp dụng và thẩm quyền ban hành quyết định trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố. Đồng thời, thông qua việc đánh giá thực tiễn áp dụng, bài viết chỉ ra một số hạn chế, bất cập và đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động trả hồ sơ điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố.
QUYỀN ĐƯỢC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI CAO TUỔI - CHÍNH SÁCH CỦA TRUNG QUỐC VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆ
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ rất nhanh cùng với việc sức khỏe của người cao tuổi là một trong những vấn đề cần được quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, việc bảo đảm quyền chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập: thiếu dịch vụ y tế chuyên biệt, chất lượng chăm sóc chưa đồng đều, khung pháp luật chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu đặc thù của nhóm dân số này. Bài viết phân tích và đánh giá kinh nghiệm chính sách, pháp luật của Trung Quốc về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, so sánh với thực trạng pháp luật Việt Nam, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật Việt Nam.
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC TRONG ĐÀO TẠO LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG ĐA NGÀNH HIỆN NAY
Trong xu thế giáo dục đại học hiện đại, việc đào tạo luật tại các trường đa ngành đóng vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ đáp ứng nhu cầu nhân lực pháp lý chất lượng cao mà còn tạo ra sự đột phá nhờ nền tảng liên kết chặt chẽ giữa kiến thức giữa pháp luật với các lĩnh vực như công nghệ, kinh tế và ngôn ngữ. Lợi thế này được thể hiện rõ nét qua sự gắn kết hữu cơ giữa hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng, ba trụ cột cốt lõi giúp hiện thực hóa tư duy pháp lý đa chiều trong thực tiễn nghề luật. Mặc dù vậy, mô hình này vẫn đang đối diện với không ít thách thức, từ vấn đề quản trị đặc thù trong môi trường đa ngành đến việc khẳng định vị thế trong một hệ sinh thái đa lĩnh vực. Bằng cách nhận diện những cơ hội và rào cản hiện hữu, bài viết đóng góp một cách nhìn hệ thống, đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi nhằm giúp các cơ sở đào tạo luật đa ngành phát huy tối đa tiềm năng, khẳng định bản sắc riêng và nâng cao năng lực thích ứng trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
NGHĨA VỤ QUỐC GIA VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG CÁC HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO THẾ HỆ MỚI CỦA VIỆT NAM DƯỚI GÓC NHÌN NGHĨA VỤ ERGA OMNES
Bài viết này phân tích sự phát triển lý luận pháp lý về nghĩa vụ erga omnes từ án lệ Barcelona Traction (1970) đến Ý kiến tư vấn năm 2025 của Tòa án Công lý quốc tế về nghĩa vụ chung của quốc gia đối với khí hậu (ICJ AO 2025). Bài viết sử dụng phương pháp phân tích học thuyết, giải thích điều ước quốc tế và so sánh pháp lý. Trên cơ sở đó, bài viết làm rõ tác động của nghĩa vụ này tới việc hiểu và thực thi các cam kết môi trường trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (EVFTA, CPTPP). Kết quả cho thấy: (i) Cần phân biệt giữa nghĩa vụ erga omnes và nghĩa vụ erga omnes partes trong lĩnh vực khí hậu; (ii) Các cam kết môi trường không chỉ gắn với thương mại mà còn với trách nhiệm pháp lý toàn cầu về khí hậu; (iii) Việt Nam đang dần nội luật hóa tinh thần erga omnes nhưng đối mặt thách thức tài chính, công nghệ và thể chế. Từ đó, bài viết gợi mở cách tiếp cận phù hợp cho Việt Nam trong nội luật hóa, tổ chức thực thi và huy động hợp tác quốc tế nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả các cam kết khí hậu trong bối cảnh hội nhập thương mại xanh.
QUY ĐỊNH VỀ HỦY BỎ HỢP ĐỒNG TRƯỚC THỜI HẠN THỰC HIỆN NGHĨA VỤ THEO CÔNG ƯỚC VIÊN 1980: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Công ước của Liên hợp quốc về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (Công ước Viên 1980 - CISG) trao quyền cho các bên trong hợp đồng được phép hủy bỏ hợp đồng trước thời hạn thực hiện nghĩa vụ nếu có “căn cứ rõ ràng” cho thấy một bên sẽ vi phạm cơ bản các nghĩa vụ trong hợp đồng. Mặc dù Việt Nam đã tham gia CISG, pháp luật hiện hành của Việt Nam chỉ quy định về quyền hủy bỏ hợp đồng trước thời hạn đối với các hợp đồng giao hàng từng phần mà chưa có quy định đối với các trường hợp khác. Bài viết này sẽ phân tích các quy định của CISG về hủy bỏ hợp đồng trước thời hạn thực hiện nghĩa vụ và trong mối quan hệ so sánh với pháp luật Việt Nam. Từ đó, bài viết cũng đề xuất một số nội dung nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật Việt Nam hướng tới hài hòa hóa với CISG
ĐIỂM MỚI VỀ QUYỀN CỦA NẠN NHÂN BỊ MUA BÁN THEO LUẬT PHÒNG, CHỐNG MUA BÁN NGƯỜI NĂM 2024: THUẬN LỢI VÀ THÁCH THỨC TRONG THỰC THI
Mua bán người là loại tội phạm vi phạm nghiêm trọng quyền con người trên thế giới và Việt Nam. Trong chiến lược phòng, chống mua bán người việc hoàn thiện quy định về quyền của nạn nhân đóng vai trò quan trọng. Nhằm đánh giá những điểm mới tiến bộ về quyền của nạn nhân trong Luật Phòng chống mua bán người năm 2024, tác giả phân tích, đánh giá quy định liên quan, qua đó trình bày những thuận lợi, thách thức trong thực thi trên thực tế.
BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM ĐƯỢC TẠO RA BỞI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO: KINH NGHIỆM PHÁP LUẬT HOA KỲ VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, vấn đề bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra đang đặt ra những thách thức cả về lý luận và thực tiễn đối với hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ; đặc biệt là Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 (Luật số 131/2025/QH15) đã bước đầu ghi nhận và điều chỉnh các quan hệ pháp luật phát sinh trong lĩnh vực này, tuy nhiên vẫn tồn tại những vấn đề còn bỏ ngỏ cần tiếp tục được hoàn thiện. Bài viết tập trung phân tích cách tiếp cận của pháp luật Hoa Kỳ trong bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo với trung tâm là nguyên tắc đề cao yếu tố sáng tạo của con người và giới hạn bảo hộ đối với các sản phẩm được tạo ra hoàn toàn bởi máy móc. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất các định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu khuyến khích đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển của pháp luật quốc tế về trí tuệ nhân tạo.
NÂNG CAO HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG NGỪA VÀ ỨNG PHÓ CÁC ĐE DỌA AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
Bài viết trình bày cơ sở lý luận và pháp lý về an ninh phi truyền thống, phân tích sự chuyển dịch nhận thức và định hướng chiến lược của Việt Nam đối với các mối đe dọa có nguồn gốc phi quân sự trong bối cảnh mới; đánh giá thực trạng tuyên truyền và phổ biến pháp luật tại Việt Nam; đồng thời, đề xuất mô hình can thiệp dựa trên chuẩn mực quốc tế nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả của hoạt động này. Bài viết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu dịch chuyển từ mục tiêu nâng cao nhận thức sang mục tiêu thay đổi hành vi dựa trên các khung lý thuyết và hướng dẫn được kiểm chứng ở phạm vi toàn cầu. Mô hình được đề xuất là mô hình truyền thông rủi ro và tham gia cộng đồng tích hợp đa nguy cơ theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới, kết hợp tư duy tiếp cận toàn cộng đồng của Cơ quan Quản lý tìnhtrạng khẩn cấp liên bang Hoa Kỳ và kinh nghiệm truyền thông pháp luật trong phong trào SGSecure của Singapore. Các luận điểm chính được minh họa trên nền tảng pháp luật hiện hành của Việt Nam và gắn với lộ trình tổ chức thực hiện khả thi ở cấp trung ương và địa phương.
ÁP DỤNG LẼ CÔNG BẰNG: KINH NGHIỆM PHÁP LUẬT ANH VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
Lẽ công bằng hay Equity là một khái niệm pháp luật gắn liền với lịch sử pháp luật của châu Âu lục địa cũng như trong hệ thống Common Law (đặc biệt là tại Anh). Những vấn đề xoay quanh lẽ công bằng luôn thu hút sự quan tâm của các học giả từ cách giải thích cũng như mối quan hệ của nó với pháp luật từ thời Trung cổ đến cả thời điểm hiện nay. Trong bối cảnh của sự phát triển này, Việt Nam là một nước thuộc hệ thống pháp luật dân sự nên chủ yếu dựa vào các quy định của luật thành văn. Tuy nhiên, lẽ công bằng cũng đã được lần đầu quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích những quan niệm, cách hiểu và một số án lệ về lẽ công bằng tại Anh, từ đó cung cấp một số giá trị tham khảo cho Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỐI VỚI CHỦ THỂ KINH DOANH DƯỢC PHẨM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN Ở VIỆT NAM
Dược phẩm là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến quyền được bảo vệ sức khỏe con người. Do đó, hoạt động kinh doanh dược phẩm mang tính đặc thù, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của pháp luật. Hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt sau khi Luật Dược được sửa đổi năm 2024 cơ bản đã quy định đầy đủ điều kiện kinh doanh, tạo nền tảng pháp lý cho ngành dược phát triển và hội nhập. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện vẫn tồn tại những bất cập như thủ tục hành chính chưa tinh giản, thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với thuốc lưu hành qua nền tảng số, và chưa xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trung gian. Chính vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về điều kiện đối với chủ thể kinh doanh dược phẩm là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, bảo đảm an toàn thuốc và thúc đẩy phát triển ngành dược bền vững.
QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHUYẾT TẬT: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
Người lao động khuyết tật (NLĐKT) là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Việc đảm bảo quyền an sinh xã hội (ASXH) cho họ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Mặc dù hệ thống pháp luật về quyền ASXH cho NLĐKT đã được thiết lập tương đối đồng bộ, song thực tiễn thực thi vẫn bộc lộ nhiều rào cản. NLĐKT hiện nay vẫn đối mặt với những thách thức lớn trong việc tiếp cận thị trường lao động, tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) dài hạn, cũng như tìm kiếm môi trường làm việc có sự điều chỉnh hợp lý về hạ tầng kỹ thuật. Bài viết tập trung phân tích thực trạng pháp luật hiện hành trên ba trụ cột cốt lõi: quyền làm việc, quyền hưởng bảo hiểm xã hội và quyền hưởng an toàn, vệ sinh lao động. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực hiện, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, hòa nhập và không rào cản
BẢO HỘ SÁNG CHẾ CÓ NGUỒN GỐC TỪ TRI THỨC TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM: THÁCH THỨC PHÁP LÝ VÀ VẤN ĐỀ CHIA SẺ LỢI ÍCH CỘNG ĐỒNG
Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các tri thức truyền thống thông qua đối tượng sáng chế là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo vệ và ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến tài sản của cộng đồng bản địa. Tuy nhiên, việc bảo hộ này đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý từ tính đặc thù của tri thức truyền thống và vấn đề cân bằng lợi ích cộng đồng đối với các sáng chế có nguồn gốc từ nguồn tri thức này. Bài viết nghiên cứu thực trạng pháp luật và những thách thức pháp lý trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống với việc chia sẻ lợi ích cộng đồng. Từ đó, đề xuất các giải pháp đảm bảo cân bằng lợi ích cộng đồng bản địa trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống tại Việt Nam.
THI HÀNH ÁN CÓ ĐỐI TƯỢNG LÀ TÀI SẢN SỐ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI - LIÊN HỆ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, tài sản số đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế. Đáp ứng bước ngoặt của nền kinh tế số, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa đã tạo ra khung pháp lý cơ bản cho tài sản số tại Việt Nam. Khi các giao dịch tài sản mã hóa được công nhận và cho phép chính thức, một vấn đề tất yếu sẽ phát sinh: đó là các tranh chấp liên quan đến tài sản mã hóa và việc thi hành án đối với loại tài sản này. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành của Việt Nam về thi hành án vẫn chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh loại tài sản đặc thù này. Chính vì thực tiễn này, bài viết sẽ tập trung phân tích các quy định pháp luật của Nhật Bản và Singapore, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.
ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH CỦA NGUYÊN TẮC XỬ LÝ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM SO VỚI CHUẨN MỰC QUỐC TẾ
Bài viết phân tích các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, kết hợp với đối chiếu các văn kiện quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Quy tắc Bắc Kinh và Bình luận chung số 24 của Ủy ban quyền trẻ em, từ đó làm rõ những chuyển biến quan trọng trong tư duy lập pháp theo hướng đề cao công lý phục hồi, xử lý chuyển hướng và tố tụng thân thiện. Bài viết đánh giá mức độ tương thích của nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong pháp luật Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế, đồng thời chỉ ra những hạn chế và thách thức đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện trong thời gian tới
TRÁCH NHIỆM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ DỊCH VỤ PHẪU THUẬT THẨM MỸ TẠI VIỆT NAM
Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ là một trong những ngành nghề làm đẹp và đang phát triển nhanh chóng ở Việt Nam hiện nay. Việc cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ theo quy định pháp luật là rất quan trọng đối với người tiêu dùng. Bài viết tập trung nghiên cứu một số quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ tại Việt Nam
KHUNG PHÁP LÝ VỀ CHÍNH PHỦ SỐ TRONG KỶ NGUYÊN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO HƯỚNG TỚI QUẢN TRỊ BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM
Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, xây dựng Chính phủ số trở thành xu hướng tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Trên cơ sở tiếp cận các vấn đề lý luận về đổi mới sáng tạo, Chính phủ số, phát triển bền vững, bài viết hướng đến việc xác định một số tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng của khung pháp luật đối với yêu cầu cân bằng này. Đồng thời, bài viết phân tích thực trạng khung pháp luật về Chính phủ số của Việt Nam, đánh giá mức độ đáp ứng của từng tiêu chí, đồng thời đặt trong tương quan so sánh với khung pháp luật của một số quốc gia nhằm làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và xu hướng chung. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng trong bài viết gồm phân tích, so sánh và tổng hợp. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về Chính phủ số tại Việt Nam theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm các giá trị cốt lõi của phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay.
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2014, 2017, 2020, 2022, 2025) quy định người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi trở lên thực hiện vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật. Trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, giao thông đường bộ là lĩnh vực có nhiều vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện. Bài viết phân tích các quy định pháp luật về xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trên cơ sở đó chỉ ra một số bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện
PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VĂN PHÒNG KẾT HỢP LƯU TRÚ: MỘT SỐ BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM
Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã có những bổ sung quan trọng công nhận sự “chính danh” của nhiều loại hình bất động sản mới tại Việt Nam, nổi bật trong số đó là bất động sản văn phòng kết hợp với lưu trú (officetel). Trên cơ sở đó, bài viết tập trung nghiên cứu thực trạng pháp luật về kinh doanh bất động sản officetel, phân tích những bất cập còn tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với loại hình bất động sản này tại Việt Nam trong thời gian tới.
THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TỰ DO TRÊN NỀN KINH TẾ GIG TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM
Bài viết khái quát về người lao động (NLĐ) tự do trên nền kinh tế Gig, đồng thời tập trung phân tích thực trạng quy định pháp luật của một số quốc gia về địa vị pháp lý của nhóm NLĐ này. Trên cơ sở đó, thông qua việc đánh giá thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, bài viết đưa ra một số đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật lao động trong việc xác định địa vị pháp lý của NLĐ tự do trên nền kinh tế Gig tại Việt Nam.
XỬ LÝ HÌNH SỰ HÀNH VI GÂY Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Bài viết này phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia (Đức, Hoa Kỳ và Nga) trong việc xử lý hình sự đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường biển, đồng thời so sánh, đánh giá với pháp luật Việt Nam hiện hành. Thông qua đánh giá, cho thấy pháp luật hình sự Việt Nam chưa bao quát được các hành vi đặc thù trên biển, đồng thời đặt ra ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự quá cao, bỏ lọt nhiều vi phạm. Hơn nữa, khung hình phạt hiện hành chưa đủ sức răn đe và cơ chế truy cứu trách nhiệm đồng thời giữa pháp nhân và cá nhân còn chưa rõ ràng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý tội phạm về ô nhiễm môi trường biển.
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ ĐẠI DIỆN NGƯỜI SỞ HỮU TRÁI PHIẾU TRONG CHÀO BÁN TRÁI PHIẾU RIÊNG LẺ TẠI VIỆT NAM
Bài viết phân tích khung pháp lý điều chỉnh hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước ở Việt Nam, tập trung vào hai nội dung liên quan đến: (i) Nghĩa vụ công bố thông tin của tổ chức phát hành và (ii) Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu. Trên cơ sở phân tích, đánh giá quy định tại Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 và Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022, bài viết chỉ ra rằng quy định về công bố thông tin bất thường hiện nay mới dừng ở yêu cầu thông báo sự kiện phát sinh mà chưa đặt ra vấn đề về việc buộc doanh nghiệp phải đề xuất biện pháp khắc phục hoặc giải trình đối với các biến động ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu. Đồng thời, quy định cho phép đại diện người sở hữu trái phiếu cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành cho doanh nghiệp có thể làm phát sinh xung đột lợi ích và ảnh hưởng đến tính độc lập của cơ chế này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm củng cố biện pháp bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu và nâng cao chuẩn mực minh bạch cho thị trường.
HẠN NGẠCH PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG TRANH CHẤP ĐẦU TƯ QUỐC TẾ: PHÂN TÍCH VỤ KOCH INDUSTRIES KHỞI KIỆN CANADA VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là công cụ kiểm soát phát thải của Chính phủ và là đối tượng đầu tư trọng điểm xuyên biên giới trong những năm gần đây. Tranh chấp xoay quanh việc xác định hạn ngạch phát thải có thuộc phạm vi bảo hộ của các hiệp định đầu tư quốc tế (International Investment Agreement - IIA) đã và đang đặt ra thách thức lớn cho trọng tài đầu tư cũng như các bên tham gia. Sự thiếu vắng quy định rõ ràng trong các IIA về địa vị pháp lý của hạn ngạch phát thải không chỉ tạo ra khoảng trống pháp lý, mà còn làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư trong bối cảnh chính sách về thị trường các-bon của các quốc gia có nhiều thay đổi. Bài viết tập trung phân tích vụ việc Koch Industries kiện Canada. Từ đó, bài viết không chỉ xác định quan điểm của trọng tài đối với tranh chấp về hạn ngạch phát thải khí nhà kính giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà nước tiếp nhận đầu tư mà còn lý giải các vấn đề pháp lý phát sinh từ tranh chấp dạng này. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ tranh chấp này giúp Việt Nam có phương án vận hành thị trường các-bon trên môi trường quốc tế và giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế liên quan trong tương lai.
PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ HUẾ THÔNG QUA PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Thành phố Huế là đô thị di sản trực thuộc trung ương đầu tiên tại Việt Nam mang đậm nét đặc thù về lịch sử và những giá trị văn hoá. Trước kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, di sản văn hoá Huế đang ngày càng tỏa sáng hơn với những giá trị lịch sử vốn có. Sở hữu những đặc trưng di sản văn hóa được gìn giữ đến tận nay thông qua hoạt động gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá và di sản không những của một thành phố mà của cả một dân tộc Việt Nam thịnh vượng. Trước mục tiêu chung đó, một số ban ngành đã có những chính sách, kế hoạch phát triển và tuyên truyền phổ biến về những giá trị lịch sử của di sản văn hoá tại Thành phố Huế, tuy nhiên vẫn còn rất ít các hoạt động giáo dục, tuyên truyền các quy định pháp luật để nâng cao nhận thức trong công cuộc phát huy và gìn giữ giá trị truyền thống của dân tộc tại mảnh đất này. Chính vì thế, nhóm tác giả sẽ khái quát về di sản văn hoá Huế, thực trạng nhận thức về bảo vệ, phát huy di sản văn hoá Huế của học sinh trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Huế đồng thời đề xuất các giải pháp phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm phát huy giá trị di sản văn hoá Huế.
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ NHÃN HIỆU TẬP THỂ - NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP SẢN PHẨM KẸO CAU TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Nhãn hiệu tập thể là công cụ pháp lý quan trọng giúp các tổ chức, hiệp hội nâng cao giá trị thương hiệu và bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể còn nhiều bất cập, vì vậy thông qua nghiên cứu trường hợp nhãn hiệu tập thể “Kẹo cau Huế” tại thành phố Huế, bài viết phân tích những hạn chế trong quá trình đăng ký, quản lý và khai thác sản phẩm “Kẹo cau Huế”. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo hộ nhãn hiệu tập thể sản phẩm “Kẹo cau Huế”, hướng tới việc phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ tài sản trí tuệ cộng đồng.