Tạp chí của Trường Đại học Luật - Đại học Huế
QUYỀN ĐƯỢC CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI CAO TUỔI - CHÍNH SÁCH CỦA TRUNG QUỐC VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ rất nhanh cùng với việc sức khỏe của người cao tuổi là một trong những vấn đề cần được quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, việc bảo đảm quyền chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập: thiếu dịch vụ y tế chuyên biệt, chất lượng chăm sóc chưa đồng đều, khung pháp luật chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu đặc thù của nhóm dân số này. Bài viết phân tích và đánh giá kinh nghiệm chính sách, pháp luật của Trung Quốc về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, so sánh với thực trạng pháp luật Việt Nam, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật Việt Nam.
BẢO VỆ CỔ ĐÔNG THIỂU SỐ TRONG CẤU TRÚC SỞ HỮU CHÉO: PHÂN TÍCH VỤ ÁN OVER & OVER LTD v. BONVESTS HOLDINGS LTD TẠI SINGAPORE
Phán quyết trong vụ Over & Over Ltd v Bonvests Holdings Ltd của Tòa Phúc thẩm Singapore xác lập giới hạn can thiệp tư pháp đối với nghị quyết đại hội đồng cổ đông khi phát sinh nguy cơ gây bất công cho cổ đông thiểu số, đồng thời khẳng định cơ chế chống áp bức nhằm bảo đảm tính công bằng trong quá trình ra quyết định và cân bằng quyền lực nội bộ. So với vụ Re PCCW Ltd tại Hồng Kông, cách tiếp cận của Singapore thể hiện mức độ kiểm soát chặt chẽ hơn đối với khả năng lạm dụng quyền biểu quyết. Từ đó, bài viết rút ra hàm ý cho pháp luật Việt Nam trong việc hoàn thiện cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số, đặc biệt ở các quy định về quản trị công ty, kiểm soát xung đột lợi ích và vai trò của thực tiễn xét xử.
PHÁP LUẬT VỀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA ĐỨC VÀ KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM1
Đánh giá tác động môi trường giữ vai trò quan trọng trong phòng ngừa rủi ro môi trường và bảo đảm các yếu tố môi trường được xem xét ngay trong quá trình ra quyết định đối với dự án. Bằng phương pháp phân tích và so sánh pháp luật, bài viết tập trung làm rõ các khía cạnh cốt lõi của pháp luật Đức về đánh giá tác động môi trường như xác định phạm vi đánh giá, bảo đảm chất lượng báo cáo, sự tham gia của công chúng, giám sát sau phê duyệt và một số thiết chế bảo đảm tính khách quan của quá trình đánh giá. Trên cơ sở đó, bài viết đối chiếu với khung pháp luật và thực tiễn thực hiện tại Việt Nam, từ đó đề xuất một số gợi mở nhằm hoàn thiện pháp luật về đánh giá tác động môi trường
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ ĐẠI DIỆN NGƯỜI SỞ HỮU TRÁI PHIẾU TRONG CHÀO BÁN TRÁI PHIẾU RIÊNG LẺ TẠI VIỆT NAM
Bài viết phân tích khung pháp lý điều chỉnh hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước ở Việt Nam, tập trung vào hai nội dung liên quan đến: (i) Nghĩa vụ công bố thông tin của tổ chức phát hành và (ii) Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu. Trên cơ sở phân tích, đánh giá quy định tại Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 và Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022, bài viết chỉ ra rằng quy định về công bố thông tin bất thường hiện nay mới dừng ở yêu cầu thông báo sự kiện phát sinh mà chưa đặt ra vấn đề về việc buộc doanh nghiệp phải đề xuất biện pháp khắc phục hoặc giải trình đối với các biến động ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu. Đồng thời, quy định cho phép đại diện người sở hữu trái phiếu cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành cho doanh nghiệpBài viết phân tích khung pháp lý điều chỉnh hoạt động chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước ở Việt Nam, tập trung vào hai nội dung liên quan đến: (i) Nghĩa vụ công bố thông tin của tổ chức phát hành và (ii) Cơ chế đại diện người sở hữu trái phiếu. Trên cơ sở phân tích, đánh giá quy định tại Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 và Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022, bài viết chỉ ra rằng quy định về công bố thông tin bất thường hiện nay mới dừng ở yêu cầu thông báo sự kiện phát sinh mà chưa đặt ra vấn đề về việc buộc doanh nghiệp phải đề xuất biện pháp khắc phục hoặc giải trình đối với các biến động ảnh hưởng đến khả năng thanh toán trái phiếu. Đồng thời, quy định cho phép đại diện người sở hữu trái phiếu cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành cho doanh nghiệp có thể làm phát sinh xung đột lợi ích và ảnh hưởng đến tính độc lập của cơ chế này. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm củng cố biện pháp bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu và nâng cao chuẩn mực minh bạch cho thị trường.
XỬ LÝ HÌNH SỰ HÀNH VI GÂY Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Bài viết này phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia (Đức, Hoa Kỳ và Nga) trong việc xử lý hình sự đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường biển, đồng thời so sánh, đánh giá với pháp luật Việt Nam hiện hành. Thông qua đánh giá, cho thấy pháp luật hình sự Việt Nam chưa bao quát được các hành vi đặc thù trên biển, đồng thời đặt ra ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự quá cao, bỏ lọt nhiều vi phạm. Hơn nữa, khung hình phạt hiện hành chưa đủ sức răn đe và cơ chế truy cứu trách nhiệm đồng thời giữa pháp nhân và cá nhân còn chưa rõ ràng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và xử lý tội phạm về ô nhiễm môi trường biển.
THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TỰ DO TRÊN NỀN KINH TẾ GIG TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM
Bài viết khái quát về người lao động (NLĐ) tự do trên nền kinh tế Gig, đồng thời tập trung phân tích thực trạng quy định pháp luật của một số quốc gia về địa vị pháp lý của nhóm NLĐ này. Trên cơ sở đó, thông qua việc đánh giá thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, bài viết đưa ra một số đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật lao động trong việc xác định địa vị pháp lý của NLĐ tự do trên nền kinh tế Gig tại Việt Nam.
PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VĂN PHÒNG KẾT HỢP LƯU TRỮ: MỘT SỐ BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TẠI VIỆT NAM
Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã có những bổ sung quan trọng công nhận sự “chính danh” của nhiều loại hình bất động sản mới tại Việt Nam, nổi bật trong số đó là bất động sản văn phòng kết hợp với lưu trú (officetel). Trên cơ sở đó, bài viết tập trung nghiên cứu thực trạng pháp luật về kinh doanh bất động sản officetel, phân tích những bất cập còn tồn tại và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với loại hình bất động sản này tại Việt Nam trong thời gian tới.
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2014, 2017, 2020, 2022, 2025) quy định người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi trở lên thực hiện vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật. Trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, giao thông đường bộ là lĩnh vực có nhiều vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện. Bài viết phân tích các quy định pháp luật về xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trên cơ sở đó chỉ ra một số bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện
KHUNG PHÁP LÝ VỀ CHÍNH PHỦ SỐ TRONG KỶ NGUYÊN ĐỔI MỚI SÁNG TẠO HƯỚNG TỚI QUẢN TRỊ BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM
Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, xây dựng Chính phủ số trở thành xu hướng tất yếu trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Trên cơ sở tiếp cận các vấn đề lý luận về đổi mới sáng tạo, Chính phủ số, phát triển bền vững, bài viết hướng đến việc xác định một số tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng của khung pháp luật đối với yêu cầu cân bằng này. Đồng thời, bài viết phân tích thực trạng khung pháp luật về Chính phủ số của Việt Nam, đánh giá mức độ đáp ứng của từng tiêu chí, đồng thời đặt trong tương quan so sánh với khung pháp luật của một số quốc gia nhằm làm rõ những điểm tương đồng, khác biệt và xu hướng chung. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng trong bài viết gồm phân tích, so sánh và tổng hợp. Từ kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về Chính phủ số tại Việt Nam theo hướng vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm các giá trị cốt lõi của phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay
TRÁCH NHIỆM CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ DỊCH VỤ PHẪU THUẬT THẨM MỸ TẠI VIỆT NAM
Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ là một trong những ngành nghề làm đẹp và đang phát triển nhanh chóng ở Việt Nam hiện nay. Việc cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ theo quy định pháp luật là rất quan trọng đối với người tiêu dùng. Bài viết tập trung nghiên cứu một số quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của doanh nghiệp trong cung cấp thông tin về dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ tại Việt Nam.
ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG THÍCH CỦA NGUYÊN TẮC XỬ LÝ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM SO VỚI CHUẨN MỰC QUỐC TẾ
Bài viết phân tích các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, kết hợp với đối chiếu các văn kiện quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em, Quy tắc Bắc Kinh và Bình luận chung số 24 của Ủy ban quyền trẻ em, từ đó làm rõ những chuyển biến quan trọng trong tư duy lập pháp theo hướng đề cao công lý phục hồi, xử lý chuyển hướng và tố tụng thân thiện. Bài viết đánh giá mức độ tương thích của nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong pháp luật Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế, đồng thời chỉ ra những hạn chế và thách thức đặt ra trong quá trình tổ chức thực hiện trong thời gian tới
THI HÀNH ÁN CÓ ĐỐI TƯỢNG LÀ TÀI SẢN SỐ TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI - LIÊN HỆ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, tài sản số đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế. Đáp ứng bước ngoặt của nền kinh tế số, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa đã tạo ra khung pháp lý cơ bản cho tài sản số tại Việt Nam. Khi các giao dịch tài sản mã hóa được công nhận và cho phép chính thức, một vấn đề tất yếu sẽ phát sinh: đó là các tranh chấp liên quan đến tài sản mã hóa và việc thi hành án đối với loại tài sản này. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành của Việt Nam về thi hành án vẫn chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh loại tài sản đặc thù này. Chính vì thực tiễn này, bài viết sẽ tập trung phân tích các quy định pháp luật của Nhật Bản và Singapore,từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.
BẢO HỘ SÁNG CHẾ CÓ NGUỒN GỐC TỪ TRI THỨC TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM: THÁCH THỨC PHÁP LÝ VÀ VẤN ĐỀ CHIA SẺ LỢI ÍCH CỘNG ĐỒNG
Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các tri thức truyền thống thông qua đối tượng sáng chế là một công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo vệ và ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến tài sản của cộng đồng bản địa. Tuy nhiên, việc bảo hộ này đang phải đối mặt với những thách thức pháp lý từ tính đặc thù của tri thức truyền thống và vấn đề cân bằng lợi ích cộng đồng đối với các sáng chế có nguồn gốc từ nguồn tri thức này. Bài viết nghiên cứu thực trạng pháp luật và những thách thức pháp lý trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống với việc chia sẻ lợi ích cộng đồng. Từ đó, đề xuất các giải pháp đảm bảo cân bằng lợi ích cộng đồng bản địa trong bảo hộ sáng chế có nguồn gốc từ tri thức truyền thống tại Việt Nam.
QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHUYẾT TẬT: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
Người lao động khuyết tật (NLĐKT) là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội. Việc đảm bảo quyền an sinh xã hội (ASXH) cho họ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững.Mặc dù hệ thống pháp luật về quyền ASXH cho NLĐKT đã được thiết lập tương đối đồng bộ, song thực tiễn thực thi vẫn bộc lộ nhiều rào cản. NLĐKT hiện nay vẫn đối mặt với những thách thức lớn trong việc tiếp cận thị trường lao động, tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) dài hạn, cũng như tìm kiếm môi trường làm việc có sự điều chỉnh hợp lý về hạ tầng kỹ thuật. Bài viết tập trung phân tích thực trạng pháp luật hiện hành trên ba trụ cột cốt lõi: quyền làm việc, quyền hưởng bảo hiểm xã hội và quyền hưởng an toàn, vệ sinh lao động. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực hiện, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, hòa nhập và không rào cản
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỐI VỚI CHỦ THỂ KINH DOANH DƯỢC PHẨM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN Ở VIỆT NAM
Dược phẩm là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, liên quan trực tiếp đến quyền được bảo vệ sức khỏe con người. Do đó, hoạt động kinh doanh dược phẩm mang tính đặc thù, chịu sự quản lý nghiêm ngặt của pháp luật. Hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt sau khi Luật Dược được sửa đổi năm 2024 cơ bản đã quy định đầy đủ điều kiện kinh doanh, tạo nền tảng pháp lý cho ngành dược phát triển và hội nhập. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện vẫn tồn tại những bất cập như thủ tục hành chính chưa tinh giản, thiếu cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với thuốc lưu hành qua nền tảng số, và chưa xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trung gian. Chính vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về điều kiện đối với chủ thể kinh doanh dược phẩm là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, bảo đảm an toàn thuốc và thúc đẩy phát triển ngành dược bền vững
ÁP DỤNG LẼ CÔNG BẰNG: KINH NGHIỆM PHÁP LUẬT ANH VÀ KHUYẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM
Lẽ công bằng hay Equity là một khái niệm pháp luật gắn liền với lịch sử pháp luật của châu Âu lục địa cũng như trong hệ thống Common Law (đặc biệt là tại Anh). Những vấn đề xoay quanh lẽ công bằng luôn thu hút sự quan tâm của các học giả từ cách giải thích cũng như mối quan hệ của nó với pháp luật từ thời Trung cổ đến cả thời điểm hiện nay. Trong bối cảnh của sự phát triển này, Việt Nam là một nước thuộc hệ thống pháp luật dân sự nên chủ yếu dựa vào các quy định của luật thành văn. Tuy nhiên, lẽ công bằng cũng đã được lần đầu quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích những quan niệm, cách hiểu và một số án lệ về lẽ công bằng tại Anh, từ đó cung cấp một số giá trị tham khảo cho Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
HẠN NGẠCH PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG TRANH CHẤP ĐẦU TƯ QUỐC TẾ: PHÂN TÍCH VỤ KOCH INDUSTRIES KHỞI KIỆN CANADA VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là công cụ kiểm soát phát thải của Chính phủ và là đối tượng đầu tư trọng điểm xuyên biên giới trong những năm gần đây. Tranh chấp xoay quanh việc xác định hạn ngạch phát thải có thuộc phạm vi bảo hộ của các hiệp định đầu tư quốc tế (International Investment Agreement - IIA) đã và đang đặt ra thách thức lớn cho trọng tài đầu tư cũng như các bên tham gia. Sự thiếu vắng quy định rõ ràng trong các IIA về địa vị pháp lý của hạn ngạch phát thải không chỉ tạo ra khoảng trống pháp lý, mà còn làm gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư trong bối cảnh chính sách về thị trường các-bon của các quốc gia có nhiều thay đổi. Bài viết tập trung phân tích vụ việc Koch Industries kiện Canada. Từ đó, bài viết không chỉ xác định quan điểm của trọng tài đối với tranh chấp về hạn ngạch phát thải khí nhà kính giữa nhà đầu tư nước ngoài và nhà nước tiếp nhận đầu tư mà còn lý giải các vấn đề pháp lý phát sinh từ tranh chấp dạng này. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ vụ tranh chấp này giúp Việt Nam có phương án vận hành thị trường các-bon trên môi trường quốc tế và giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế liên quan trong tương lai
CHẾ ĐỊNH CẦM CỐ TÀI SẢN TRONG BỘ LUẬT DÂN SỰ 2015 VÀ BÀN LUẬN VỀ CẦM CỐ TIỀN GỬI TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG
Chế định cầm cố tài sản được quy định rất rõ trong Bộ luật Dân sự năm 2005, hiện nay được ghi nhận tiếp từ Điều 309 đến Điều 316 của Bộ Luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, hiện nay có ý kiến của một số chuyên gia pháp lý làm việc tại các ngân hàng cho rằng khách hàng có thể dùng thẻ tiết kiệm của ngân hàng này đi thế chấp tại ngân hàng khác. Vậy biện pháp bảo đảm nghĩa vụ này là cầm cố hay thế chấp. Nếu là thế chấp thì thẻ tiết kiệm có được coi là giấy tờ có giá không và nếu người được cấp thẻ tiết kiệm thông báo mất thẻ thì có được ngân hàng cho làm lại thẻ tiết kiệm không. Để giải quyết nội dung này chúng ta đi nghiên cứu về chế định cầm cố được quy định trong BLDS 2015, trong đó có so sánh biện pháp cầm cố với thế chấp để thấy được những điểm khác nhau của hai biện pháp này và những quy định của pháp luật về tiền gửi ngân hàng để khẳng định tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng là cầm cố.
QUÁ TRÌNH CÔNG NHẬN HÔN NHÂN ĐỒNG TÍNH Ở ĐÀI LOAN VÀ MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG CHO VIỆT NAM
Bài viết phân tích những dấu mốc quan trọng có ý nghĩa pháp lý trong quá trình tiến tới hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trên đảo Đài Loan. Qua việc nghiên cứu tiến trình này, nhóm tác giả mong muốn mang đến một lối tiếp cận so sánh, giúp các nhà vận động cũng như các nhà lập pháp có những định hướng xây dựng hành lang pháp lý cho hôn nhân đồng tính tại Việt Nam trong tương lai.
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO NGƯ DÂN BIỂN Ở VIỆT NAM
Ngư dân biển là lực lượng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo, góp phần bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, xây dựng kinh tế biển bền vững. Để giúp cho ngư dân biển có thể đảm nhiệm ngày càng tốt hơn vai trò và trách nhiệm đối với đất nước thì phổ biến, giáo dục pháp luật cho họ là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực. Bài viết này sẽ đề cập đến thực trạng và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân biển ở Việt Nam hiện nay.
QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI TÁC PHẨM DỊCH TRONG PHÁP LUẬT HOA KỲ VÀ VIỆT NAM
Dịch thuật sẽ giúp công dân nước này muốn được tiếp cận các tác phẩm văn học và nghệ thuật của tác giả quốc gia khác trở nêndễ dàng. Dưới góc độ pháp lý, tác phẩm dịch là một tác phẩm phái sinh, liên quan tới bảo hộ quyền tác giả đối với cả tác phẩm gốc và tác phẩm dịch. Trong bài viết này, tác giả phân tích tiêu chuẩn quốc tế về bảo hộ tác phẩm dịch, pháp luật Hoa Kỳ, pháp luật Việt Nam. Trên cơ sở đó, đưa ra khuyến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về bảo hộ tác phẩm dịch.
BẢO ĐẢM VAI TRÒ CHỦ ĐẠO CỦA NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG TRONG PHÂN CẤP NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Ngân sách trung ương là cấp ngân sách có vai trò chủ đạo trong ngân sách nhà nước, là nguồn tài chính đảm bảo thực hiện cácnhiệm vụ chi quốc gia và điều hòa vốn cho ngân sách địa phương bằng các nguồn chi bổ sung. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở mở rộng tính độc lập của địa phương đã ảnh hưởng không nhỏ đến vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Bài viết tập trung phân tích tính chủ đạo ngân sách trung ương đặt trong mối quan hệ với ngân sách địa phương, đồng thời chỉ ra một số hạn chế và kiến nghị gắn với nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn ổn định kinh tế.
BÀN VỀ THUẬT NGỮ “NHÓM TỘI PHẠM” THEO QUY ĐỊNH CỦA CÔNG ƯỚC CHỐNG TỘI PHẠM CÓ TỔ CHỨC XUYÊN QUỐC GIA VÀ KINH NGHIỆM CHO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
Thuật ngữ “nhóm tội phạm” và hành vi thành lập, tham gia nhóm tội phạm lần đầu tiên được ghi nhận tại khoản 1, Điều 14Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi là BLHS năm 2015). Đây là một trong nhữngtiến bộ của BLHS năm 2015 nhằm nội luật hóa các quy định có liên quan của điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên, cụ thể lànội luật hóa quy định Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (sau đây gọi tắt là CTOC).Trên cơ sở phân tích quy định về nhóm tội phạm trong CTOC, bài viết chỉ ra một số kiến nghị để tiếp tục hoàn thiện BLHS năm2015 trong thời gian tới.
PHÁP LUẬT VỀ HỘI CỦA CỘNG HÒA LIÊN BANG ĐỨC, CỘNG HÒA PHÁP - MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Lập hội là một trong những quyền cơ bản của con người được pháp luật của nhiều quốc gia ghi nhận và bảo vệ. Trong phạm vibài viết này, tác giả sẽ phân tích khái quát pháp luật về hội của Cộng hòa Liên bang Đức, Cộng hòa Pháp; chỉ rõ những ưu điểmvề pháp luật về hội của các quốc gia này từ đó rút ra một số kinh nghiệm tốt mà Việt Nam cần học hỏi nhằm hoàn thiện pháp luậtvề hội của Việt Nam hiện nay.
BÀN VỀ BIỆN PHÁP BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI TRI THỨC TRUYỀN THỐNG BÀI THUỐC CỔ TRUYỀN TẠI VIỆT NAM
Ngày nay, thế giới đang có xu hướng quay trở lại ứng dụng các tri thức truyền thống bài thuốc cổ truyền trong chăm sóc sứckhỏe và phát triển kinh tế cộng đồng. Điều này dẫn đến một cuộc chiến pháp lý để xác định quyền sở hữu đối với bài thuốc cổtruyền một cách gay gắt giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với tri thức truyền thống là các bàithuốc cổ truyền còn thiếu những quy định đặc thù. Thông qua bài viết, tác giả sẽ làm rõ các biện pháp bảo hộ và thực tiễn bảo hộ tri thức truyền thống đối với bài thuốc cổ truyền tại Việt Nam, qua đó đề xuất các giải pháp cho vấn đề nghiên cứu.
XÂY DỰNG KHUNG PHÁP LÝ QUẢN LÝ GIAO DỊCH TIỀN ẢO - QUA NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT NHẬT BẢN VÀ MỘT SỐ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
Dưới sự pháp triển của công nghệ 4.0, thị trường giao dịch tiền ảo trên thế giới ngày càng sôi động dẫn đến các quốc giakhác nhau có các các góc độ quản lý khác nhau từ cấm, từ chối cho đến cho phép hoạt động. Vì vậy, nghiên cứu khung pháp lýquản lý tiền ảo từ pháp luật Nhật Bản - một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng khung pháp lý này - đóng vai trò là bài họckinh nghiệm quan trọng cho Việt Nam để chủ động hội nhập cũng như ứng phó với tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lầnthứ tư.
PHÁP LUẬT VỀ GÓP VỐN BẰNG TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI SÁNG CHẾ
Quyền sở hữu công nghiệp (QSHCN) là một tài sản được pháp luật Việt Nam cho phép thương mại hoá, trong đó có hình thứcgóp vốn vào doanh nghiệp. Tại Việt Nam, thực tiễn đã ghi nhận một số trường hợp góp vốn bằng tài sản là QSHCN, trong đó có sáng chế. Hoạt động góp vốn bằng QSHCN đối với sáng chế đã được điểu chỉnh bởi các văn bản như Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung 2009 (gọi tắt là Luật SHTT năm 2005), Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Khoa học và Công nghệ 2013, Luật Chuyển giao công nghệ 2017, Thông tư số 06/2014/TT-BTC Ban hành tiêu chuẩn thẩm định giá số 13 ngày 07/01/2014 của Bộ Tài chính... Tuy nhiên, trong quá trình thực thi, pháp luật về góp vốn bằng tài sản là QSHCN đối với sáng chế bộc lộ một số bất cập: (i) Bất cập trong quy định về chủ thể góp vốn; (ii) Bất cập trong quy định về đối tượng góp vốn. Trong phạm vi bài viết, tác giả tập trung giải quyết các vấn đề nêu trên.
MỘT SỐ ĐỀ XUẤT CÁCH THỨC ÁP DỤNG ÁN LỆ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH, THƯƠNG MẠI
Xuất phát từ hiện trạng pháp luật cũng như bối cảnh pháp lý ở Việt Nam hiện nay, đồng thời dựa trên tinh thần kế thừa có chọnlọc những kinh nghiệm quý báu từ các quốc gia đi trước trong hoạt động áp dụng án lệ, bài viết đề xuất cách thức áp dụng án lệ để giải quyết các tranh chấp kinh doanh, thương mại ở Việt Nam hiện nay. Trong đó bao gồm việc xác định giá trị áp dụng của án lệ, cách thức áp dụng án lệ của Thẩm phán, việc tuân theo hoặc bác bỏ án lệ, kết hợp áp dụng án lệ và các nguồn luật khác trong việc giải quyết các tranh chấp trong kinh doanh, thương mại.
PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BỆNH TRUYỀN NHIỄM TRONG CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG DỊCH COVID-19 Ở VIỆT NAM
Ở nước ta, hệ thống các quy định của pháp luật về phòng, chống bệnh truyền nhiễm được ban hành tương đối đầy đủ, tạo cơ sởpháp lý để quản lý nhà nước về công tác phòng, chống các bệnh truyền nhiễm, góp phần bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân vàphát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác này, cần hoàn thiện một số quy định củapháp luật cho phù hợp với thực tiễn, đặc biệt là trong công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 hiện nay.
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ KIỂM SÁT THI HÀNH ÁN HÀNH CHÍNH
Bài viết phân tích, đánh giá những quy định về nội dung kiểm sát thi hành án hành chính (THAHC) theo Luật Tổ chức Việnkiểm sát nhân dân năm 2014 (Luật Tổ chức VKSND năm 2014), Luật Tố tụng hành chính năm 2015 (Luật TTHC năm 2015) và theoQuy chế công tác kiểm sát thi hành án dân sự (THADS) và THAHC được ban hành kèm theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC ngày20/12/2016 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; trên cơ sở đó, chỉ ra những điểm hạn chế của các quy định này và đưa ra các giải pháp để hoàn thiện.