Tỷ lệ nhiễm và các yếu tố liên quan đến nhiễm Liên cầu khuẩn nhóm B ở thai phụ tại một số phòng khám sản phụ khoa miền Trung và miền Nam Việt Nam

Prevalence and Associated Risk Factors of Group B Streptococcus Colonization in Pregnant Women

Abstract

   Đặt vấn đề: Liên cầu khuẩn nhóm B (Group B Streptococcus - GBS) là vi khuẩn Gram dương thường trú ở đường tiêu hóa và sinh dục nữ. GBS được công nhận là tác nhân gây bệnh thường gặp ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh do lây truyền từ mẹ, để lại các di chứng nặng nề cho trẻ như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, viêm phổi,... Hiện nay, Penicillin và Ampicillin vẫn là lựa chọn dự phòng hàng đầu trong chuyển dạ, nhưng tình trạng kháng Erythromycin và Clindamycin (thuốc thay thế khi dị ứng Penicillin) đang gia tăng. Việc thiếu dữ liệu về tỷ lệ nhiễm GBS có thể dẫn đến dùng kháng sinh theo kinh nghiệm, góp phần làm tăng kháng kháng sinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây thường tập trung tại các bệnh viện tuyến trên, do vậy việc khảo sát và ước tính tỷ lệ nhiễm GBS trong nhóm thai phụ được quản lý thai kỳ tại hệ thống phòng khám sản phụ khoa (PKSPK) ở khu vực miền Trung và miền Nam Việt Nam là cần thiết.
   Đối tượng, phương pháp: Thiết kế nghiên cứu cắt ngang trên 6751 thai phụ đến khám thai tại một số PKSPK tại các tỉnh, thành phố thuộc khu vực miền Trung và miền Nam Việt Nam (từ TP. Huế trở vào) và được chỉ định thực hiện xét nghiệm Real-time PCR GBS trong thời gian từ tháng 01/2024 đến 3/2025.
   Kết quả: Tỷ lệ nhiễm GBS ở thai phụ là 20,25% (1367/6751), cao nhất ở khu vực Đông Nam Bộ (trừ TP. Hồ Chí Minh, 24,05%), tiếp đến là Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung (20%), Tây Nam Bộ (19,77%), TP. Hồ Chí Minh (18,27%) và Tây Nguyên (18%). Tuổi mẹ và các yếu tố sản khoa (số lần sinh, tiền sử sảy/nạo hút thai, sinh non) chưa tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê (p > 0,05), trong khi nơi cư trú có liên quan đến nguy cơ nhiễm GBS ở thai phụ (OR = 1,218; p = 0,002).
   Kết luận: Tỷ lệ nhiễm GBS ở thai phụ là 20,25%, cao nhất tại khu vực Đông Nam Bộ (trừ TP. Hồ Chí Minh). Nơi cư trú có liên quan đến nguy cơ nhiễm, với thai phụ sống ngoài TP. Hồ Chí Minh có nguy cơ cao hơn.

Abstract

   Background/Objectives: Group B Streptococcus (GBS) is a recognized common pathogen in pregnant women and newborns, often transmitted vertically from mother to child, and can cause serious complications in infants such as sepsis, meningitis, and pneumonia. Penicillin and ampicillin remain the first-line agents for intrapartum prophylaxis, but resistance to erythromycin and clindamycin (alternatives for penicillin-allergic women) is increasing. Limited data on GBS colonization prevalence may lead to empiric antibiotic use, thereby contributing to antimicrobial resistance. However, previous studies have primarily focused on tertiary hospitals. Therefore, estimating the prevalence of GBS colonization among pregnant women receiving antenatal care at private obstetrics and gynecology clinics in Central and Southern Vietnam is essential to address this gap in epidemiological data.  
   Methods: A cross-sectional study was conducted among 6,751 pregnant women attending antenatal care at multiple obstetrics and gynecology clinics in Vietnam (from Hue City southward). GBS colonization was detected using Real-time PCR testing between January 2024 and March 2025.
   Results: The overall prevalence of GBS colonization was 20.25% (1367/6751), with the highest rate observed in the Southeast region (excluding Ho Chi Minh City) (24.05%), followed by the North Central and Central Coast (20.00%), the Mekong Delta (19.77%), Ho Chi Minh City (18.27%), and the Central Highlands (18.00%). Maternal age and obstetric factors (parity, history of miscarriage/abortion, and preterm birth) showed no statistically significant associations (p > 0.05). However, place of residence was significantly associated with GBS colonization (OR = 1.218; p = 0.002).
   Conclusions: The prevalence of GBS colonization among pregnant women was 20.25%, highest in the Southeast region (excluding Ho Chi Minh City). Place of residence was significantly associated with GBS colonization, with pregnant women residing outside Ho Chi Minh City facing a higher risk.