Tạp chí Quy hoạch xây dựng

Quản lý kiến trúc cảnh quan trong quy hoạch xây dựng nông thôn

Anh Tuấn Phạm

Quản lý kiến trúc cảnh quan tại các vùng nông thôn nước ta hiện chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của các địa phương. Công tác quy hoạch xây dựng chưa thực sự được chú trọng, các đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn đa phần tập trung giải quyết các vấn đề về quy hoạch sử dụng đất, nhu cầu phát triển các khu chức năng như ở, sản xuất, hệ thống các công trình quản lý nhà nước, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội dựa theo các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trong các văn bản quy phạm pháp luật. Quá trình quy hoạch và thực hiện các đồ án quy hoạch đang góp phần không nhỏ vào hiện tượng đồng hoá hình thức kiến trúc và hình thái không gian kiến trúc cảnh quan cho các vùng nông thôn theo hướng phát triển đô thị, bất chấp các giá trị đặc trưng về tự nhiên, cấu trúc không gian và văn hoá bản địa khác biệt giữa chúng. Các công trình kiến trúc cổ, công trình di tích, di sản chưa được quan tâm đúng mức và dần mất đi vai trò và giá trị trong đời sống văn hoá tinh thần hiện nay. Từ đó làm cho giá trị văn hoá và đặc trưng của không gian kiến trúc cảnh quan nông thôn truyền thống mai một theo thời gian. Bài viết trước hết phân tích đánh giá thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan trong quy hoạch xây dựng nông thôn và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý kiến trúc cảnh quan nông thôn, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá và đặc trưng thiên nhiên của mỗi địa phương

TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH VÀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TRONG QUY HOẠCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN

Hồng Sơn Vũ

Along with the renovation process, our country’s rural areas have achieved many successes, with growth in agricultural output and improvement in all aspects of people’s lives. New rural construction planning has initially come into effect, creating a green, clean and beautiful environmental landscape. Many rural areas have preserved and promoted the architectural and landscape values typical of culture and ethnicity by region.

Rural construction planning has been implemented through the Law on Construction, the Law on Architecture and Decree No. 85 guiding the development of regulations on the management of rural residential architecture. However, both of these laws have not created sufficient basis to regulate rural architecture, the quality of planning is not high, and there are still difficulties and problems such as: The legal framework is not complete; Incomplete and inconsistent rural planning; awareness of rural architecture among practitioners as well as people is not complete and correct; and
difficulties in socio-economic pressure.

The implementation of planning for construction and development of new rural areas is a correct policy of the Party and State, the establishment of regulations on rural architecture management has been legalized. All levels and sectors, especially district-level authorities, need to quickly develop and promulgate these regulations. The management of rural residential architecture must be correct, accurate, impartial, transparent, long-term and effective for sustainable rural development, in accordance with the set orientation.

NHẬN DIỆN PHÂN LOẠI NÔNG THÔN VIỆT NAM XU HƯỚNG, THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIAI ĐOẠN 2020-2030

Thị Nhâm Phạm

Bài viết phân tích và đề xuất Phân loại nông thôn Việt Nam giai đoạn 2020-2030, dựa trên hai tiêu chí chính: Mức độ phát triển kinh tế - xã hội và chức năng, vai trò phát triển. Nông thôn Việt Nam thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn bước sang giai đoạn 2020-2025 đã lộ diện 3 nhóm theo mức độ phát triển kinh tế - xã hội (nông thôn tiên tiến, trung bình và khó khăn) và 4 nhóm theo chức năng, vai trò (nông thôn hội nhập đô thị; bảo tồn văn hóa; sản xuất nông nghiệp và bảo vệ sinh thái).

Bài viết cũng phân tích xu hướng phát triển và đề xuất giải pháp cụ thể cho từng loại hình nông thôn giai đoạn 2025-2030. Các giải pháp bao gồm quy hoạch không gian nông thôn Việt Nam tính đến nhu cầu phát triển sản phẩm OCOP, tăng cường chuyển đổi số và thúc đẩy hợp tác công - tư. Việc phân loại nông thôn theo chức năng và vai trò phát triển giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu quả chính sách và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông thôn Việt Nam. Từ đó góp phần thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, ngày 16/6/2022 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

HƯỚNG DẪN THIẾT KẾ NÔNG THÔN TÀI LIỆU CẦN THIẾT ĐỂ NÔNG THÔN VIỆT NAM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Hoàng Lê nam Hải, Hoàng Ngọc Lan

Quá trình đô thị hoá là một xu thế tất yếu trên toàn cầu, đặc biệt là tại các nước đang phát triển như Việt Nam. Trong những năm gần đây, quá trình đô thị hoá tác động nhiều đến sự phát triển của các khu vực nông thôn, đặc biệt là các khu vực nông thôn nằm tại rìa đô thị và kể cả các khu vực nông thôn đã được hình thành từ lâu đời với bản sắc riêng. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và gần đây là nông thôn mới nâng cao là một chương trình trọng điểm quốc gia trong việc nâng cao đời sống cho người dân nông thôn. Điều này đã làm thay đổi phương thức sản xuất, cải thiện điều kiện sống của người dân và thay đổi không gian cảnh quan vùng nông thôn. Tuy nhiên, bên cạnh các điểm tích cực đã được nêu trên thì vẫn còn một số mặt hạn chế ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan nông thôn mặc dù đã có quy chế quản lý kiến trúc điểm dân cư nông thôn theo đồ án quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt. Bài viết này xem xét các cách thức phát triển nông thôn trên thế giới thông qua các hướng dẫn thiết kế nông thôn, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm cho việc phát triển các khu vực nông thôn tại Việt Nam để vừa bảo tồn được bản sắc, cảnh quan và môi trường vùng nông thôn, vừa nâng cao chất lượng sống của người dân và hướng đến phát triển bền vững.

THIẾT LẬP HỆ THỐNG CÂY XANH, CẢNH QUAN TRONG QUY HOẠCH XÂY DỰNG VÙNG HUYỆN

Hùng Cường Phạm

Cây xanh, mặt nước, bờ đê, bến đò, rặng tre… vốn là những cảnh quan mang tính đặc trưng của nông thôn vùng đồng bằng sông Hồng (ĐBSH), ăn sâu vào tiềm thức văn hóa của cộng đồng về một làng quê thân thuộc. Tuy nhiên những cảnh quan này lại đang có xu hướng mai một, mất dần bản sắc và thực tế gần như bị bỏ quên trong nhiệm vụ của công tác quy hoạch xây dựng vùng huyện, chỉ mới được đề cập đến trong cấp độ quy hoạch chung xã, điểm dân cư. Bài báo nhấn mạnh tính cấp thiết phải thiết lập hệ thống cây xanh, cảnh quan ở nông thôn phạm vi vùng huyện, làm rõ vai trò của nó đối với việc gìn giữ môi trường, gìn giữ đặc trưng, tạo lập bản sắc và góp phần phát triển du lịch.

BÀN VỀ KHAI THÁC GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG TRONG KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NÔNG THÔN

Quốc Hoàng Nguyễn

Bảo tồn bản sắc văn hóa và các giá trị cũng là một trong những nguyên tắc cơ bản của phát triển bền vững và luôn đóng góp những giá trị vô giá cho mỗi quốc gia. Chúng không chỉ thể hiện lịch sử, phong cách và đặc trưng của một nền văn hóa mà còn góp phần tạo nên sự đa dạng và sức hấp dẫn của đất nước đó. Đối với một đất nước nông nghiệp như Việt Nam, khu vực
nông thôn là nơi lưu giữ trong mình cội nguồn văn hóa truyền thống của dân tộc. Do vậy, khai thác giá trị truyền thống trong kiến trúc cảnh quan nông thôn luôn được đề cập trong các chiến lược phát triển nông thôn quan trọng của Chính phủ. Tuy nhiên, khi triển khai các giải pháp trong thực tiễn lại gặp rất nhiều vướng mắc. Bài báo này phân tích những bất cập, đồng thời đề xuất một số giải pháp định hướng, trong đó nhấn mạnh nâng cao chất lượng của thiết kế điển hình như là cơ sở cho công tác quản lý địa phương và tài liệu tham khảo, mang tính tiếp cận khi triển khai các dự án liên quan đến kiến trúc và không gian cảnh quan nông thôn.

QUẢN LÝ QUY HOẠCH XÂY DỰNG, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU VỰC VEN ĐÔ TRONG BỐI CẢNH ĐÔ THỊ HOÁ

Thị Bích Thuận Lê

It is easy to see that suburban areas are increasingly changing in many aspects following the trend of urbanization and socio-economic development. The approach to modern urban life is gradually changing and fading away traditional values of culture, architecture, and natural landscape of villages. The Government needs to issue documents, guidelines, provide information, and orient the management of infrastructure construction, architectural space, and public space, and organize inspections of planning work in suburban areas to create harmonious and sustainable development.

Có thể dễ dàng nhận thấy các khu vực ven đô ngày càng thay đổi về nhiều mặt theo xu thế đô thị hóa và sự phát triển của kinh tế xã hội. Sự tiếp cận với cuộc sống đô thị hiện đại đang làm biến đổi mai một dần những giá trị truyền thống về văn hóa, kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên làng xã. Chính phủ cần ban hành các văn bản, quy phạm hướng dẫn, cung cấp thông tin, định hướng quản lý xây dựng hạ tầng, không gian kiến trúc, không gian công cộng, tổ chức thanh kiểm tra công tác quy hoạch tại các khu vực ven đô thị để tạo sự phát triển hài hoà bền vững.

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÁC LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG GẮN VỚI ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH CHUNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI

Thị Hoàng Vân Tạ

Hanoi is place to the largest number of craft villages in the country, with 1,350 craft villages. Craft villages have been contributing to the development of the rural economy, creating jobs, increasing income for local people; at the same time, they are places that contain traditional cultural values and cultural heritages. In the general planning orientation of the future capital Hanoi, the vision and goals of developing cultural heritage link urban areas: Inner city - expanded urban - rural - ecological satellite urban areas. These areas all contain traditional craft villages, especially rural areas that are identified to protect and promote traditional spaces, green architecture, creative architecture, and typical landscapes
of each rural area.

In the article, traditional craft villages of Hanoi are considered from many aspects to identify the current status of the landscape architectural heritage fund in traditional villages, the constituent elements, to respond to appropriate planning. Linking the requirements of developing and preserving craft villages with the major planning orientations of the capital as well as integrating options in the activities of key national programs (new rural program, urban development program) to build rural residential areas in satellite cities, considering this as the driving force for economic development for villages and communes. Identifying traditional villages, traditional craft villages and craft villages as objects of construction planning as well as important economic development strategies in the general development planning of the region.

Hà Nội là nơi tập trung số lượng làng nghề lớn nhất trong cả nước, với 1.350 làng nghề. Làng nghề đã và đang góp phần phát triển kinh tế nông thôn, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân các địa phương; đồng thời là nơi chứa đựng các giá trị về văn hóa truyền thống và các di sản văn hóa. Trong định hướng quy hoạch chung thủ đô Hà Nội tương
lai, tầm nhìn và mục tiêu phát triển văn hóa di sản liên kết các vùng đô thị: nội đô - đô thị mở rộng - nông thôn - đô thị vệ tinh sinh thái. Tại các khu vực này đều bao chứa các làng nghề truyền thống, đặc biệt vùng nông thôn được xác định bảo vệ, phát huy các không gian truyền thống, kiến trúc xanh, kiến trúc sáng tạo, cảnh quan đặc trưng của từng vùng nông thôn.

Trong bài viết, các làng nghề truyền thống của Hà Nội được xem xét ở nhiều khía cạnh nhằm nhận diện những thực trạng của quỹ di sản kiến trúc cảnh quan trong làng truyền thống hiện nay, những thành tố cấu thành, để ứng xử quy hoạch phù hợp. Gắn yêu cầu phát triển, gìn giữ làng nghề với các định hướng quy hoạch lớn của thủ đô cũng như lồng ghép lựa
chọn trong các hoạt động của các chương trình trọng điểm quốc gia (chương trình nông thôn mới, chương trình phát triển đô thị) nhằm xây dựng những điểm dân cư nông thôn ở các đô thị vệ tinh coi đây là động lực phát triển kinh tế cho làng xã. Xác định các làng truyền thống, làng nghề truyền thống và các làng có nghề là đối tượng quy hoạch xây dựng cũng
như chiến lược phát triển kinh tế quan trọng trong quy hoạch phát triển chung của khu vực.

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NÔNG THÔN MỚI KẾ THỪA GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG MIỀN NÚI PHÍA BẮC

Tuấn Minh Nguyễn

The Northern mountainous region has many ethnic minorities living there, with strong ethnic and regional cultural characteristics. This is also a sensitive area because it is located in a border area, has complex terrain, and many ethnic groups live together… so it is easily affected by external factors in terms of economy, politics, society and culture. This area still preserves unique ethnic cultural elements, which are cultural highlights.

The impression of landscape architecture is the architecture of traditional villages associated with the majestic natural scenery of mountains and forests, valleys, rivers, streams, lakes, rice fields, and swidden fields; the image of people with unique ethnic costumes, traditional festivals... Due to the rugged and remote terrain and slow economic development,
after many years, the landscape architecture of this region has changed little. However, recently, under the pressure of the market economy and the Government’s plans for socio-economic development in the highlands, the risk of “disappearance” of the unique culture of ethnic minorities is gradually becoming apparent. Therefore, it is necessary to research and propose solutions for organizing landscape architecture space to inherit traditional cultural values associated with the task of new rural planning.

Miền núi phía Bắc có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, mang đậm tính chất tộc người và vùng văn hóa đặc thù khu vực. Đây cũng là địa bàn nhạy cảm bởi thuộc khu vực biên giới, địa hình phức tạp, nhiều tộc người sống xen kẽ... nên dễ dàng chịu tác động từ yếu tố bên ngoài cả về kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa. Khu vực này còn lưu giữ được những yếu tố văn hóa tộc người đặc sắc, là điểm nhấn về văn hóa. Ấn tượng về kiến trúc cảnh quan là kiến trúc các bản làng truyền thống gắn với khung cảnh thiên nhiên núi rừng hùng vĩ, thung lũng, sông suối, hồ ao, ruộng lúa, nương rẫy; hình ảnh người dân với trang phục các dân tộc đặc sắc, lễ hội truyền thống... Do địa hình hiểm trở, xa xôi, kinh tế chậm phát triển, sau bao năm, kiến trúc cảnh quan vùng này ít có sự biến đổi. Tuy nhiên, thời gian gần đây, dưới sức ép của kinh tế thị trường cùng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng cao của Chính phủ, nguy cơ về sự “biến mất” của nền văn hóa đặc sắc các dân tộc ít người đang dần hiện hữu. Do vậy, cần có nghiên cứu, đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan kế thừa
các giá trị văn hóa truyền thống gắn với nhiệm vụ quy hoạch nông thôn mới.

TÁC ĐỘNG CỦA RÁC THẢI VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỚI HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP, CẢNH QUAN Ở NÔNG THÔN - ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIẢM PHÁT THẢI PHÙ HỢP

Ứng Thị Thúy Hà, Chử Thị Hồng Nhung, Phạm Tuấn Hùng

Vietnam’s rural areas, with a population of over 62.1 million, generate nearly 30,000 tons of solid waste in 2023, of which only about 77% is collected and treated. The main treatment methods are landfill, incineration or composting. Regardless of the method, the treatment process generates a lot of greenhouse gases and/or dust... These secondary wastes contribute to increasing the greenhouse effect, exacerbating climate change at the macro level, as well as directly affecting the landscape, sanitation and environment in rural areas. For agricultural activities in Vietnam, waste and climate change have been causing significant damage such as changes in terrain and flow, loss of arable land, increased diseases, changes in crop seasons, reduced productivity and quality of agricultural products, affecting agricultural ecosystems and rural infrastructure. Vietnam has issued many policies and legal regulations in the field of waste management to minimize the negative impacts of waste and greenhouse gases on the environment in general, including the rural
environment, while moving towards implementing the international commitment to reduce greenhouse gases to “0” by 2050. The content of this article will propose measures in line with national policies and strategies to effectively manage waste in rural areas, reduce greenhouse gas emissions from sources, contribute to improving the situation of climate change, agricultural activities as well as improving the quality of the environment and landscape in rural areas of Vietnam.

Khu vực nông thôn Việt Nam với trên 62,1 triệu dân sinh sống, phát sinh gần 30.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt trong năm 2023 và chỉ khoảng 77% trong số này được thu gom, xử lý. Biện pháp xử lý chủ yếu là chôn lấp, đốt hoặc ủ compost. Dù theo cách nào, quá trình xử lý cũng làm phát sinh nhiều khí nhà kính hoặc khói, bụi... Các chất thải thứ cấp này góp phần làm gia tăng hiệu ứng nhà kính, làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu ở tầm vĩ mô, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan, vệ sinh, môi trường khu vực nông thôn. Đối với hoạt động nông nghiệp tại Việt Nam, rác thải và biến đổi khí hậu đã và đang gây ra nhiều thiệt hại đáng kể như thay đổi địa hình và dòng chảy, mất đất canh tác, gia tăng dịch bệnh, thay đổi mùa vụ, giảm năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, ảnh hưởng đến các hệ sinh thái nông nghiệp và các công trình, hạ tầng nông thôn. Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, quy định pháp luật trong lĩnh vực quản lý chất thải nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của rác thải, khí nhà kính tới môi trường nói chung, trong đó có môi trường khu vực nông thôn, đồng thời tiến tới thực hiện cam kết quốc tế về giảm khí nhà kính bằng “0” vào năm 2050. Nội dung bài báo này sẽ đề xuất các biện pháp phù hợp với chính sách, chiến lược của quốc gia nhằm quản lý hiệu quả rác thải khu vực nông thôn, giảm thiểu phát thải khí nhà kính từ nguồn, góp phần cải thiện tình hình biến đổi khí hậu, hoạt động nông nghiệp cũng như nâng cao chất lượng môi trường, cảnh quan khu vực nông thôn Việt Nam.

BÊ TÔNG HÓA & NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN CẢNH QUAN MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN

QUYỀN THỊ LAN PHƯƠNG, VŨ THỊ THU, ĐẶNG THỊ THÚY KIỀU

The study addresses the current status of concreting in the process of building New Rural Areas (NTM) in localities, along with the advantages and negative impacts on the landscape and ecological environment. Concreting is a necessary solution, clearly defined in the NTM infrastructure criteria, and in fact has brought a spacious and modern appearance to the rural landscape, while making people’s travel and production more convenient. However, the current rapid and massive concreting has partly destroyed the traditional rural landscape identity and degraded ecosystem services, thereby potentially posing unsustainable risks. To control concreting, specific and clear solutions are needed, focusing on preserving and promoting the environmental landscape, while minimizing harmful impacts on the ecosystem.

Nghiên cứu đề cập đến thực trạng bê tông hóa hiện nay trong quá trình xây dựng Nông thôn mới (NTM) ở các địa phương, cùng với những ưu điểm và tác động tiêu cực đến cảnh quan và môi trường sinh thái. Bê tông hóa là một giải pháp cần thiết, được quy định rõ ràng trong các tiêu chí cơ sở hạ tầng NTM, và thực tế đã mang lại bộ mặt khang trang, hiện đại cho cảnh quan nông thôn, đồng thời giúp cho việc đi lại và sản xuất của người dân thuận tiện hơn. Tuy nhiên, việc bê tông hóa ồ ạt, nhanh chóng hiện nay đã phần nào phá vỡ bản sắc cảnh quan nông thôn truyền thống và gây suy giảm đến dịch vụ hệ sinh thái, qua đó tiềm ẩn những nguy cơ thiếu bền vững. Để có thể kiểm soát bê tông hóa, cần có những giải pháp cụ thể và rõ ràng, tập trung vào bảo tồn và phát huy cảnh quan môi trường, đồng thời giảm thiểu những tác động gây hại cho hệ sinh thái.

BẢN SẮC HAY TIỆN NGHI? CUỘC ĐỐI THOẠI TRONG PHÁT TRIỂN KIẾN TRÚC NÔNG THÔN

Phạm Thị Nhâm, Tạ Thị Hoàng Vân

The identity of Vietnamese rural architecture is formed from indigenous culture, natural conditions and community lifestyle, creating a characteristic architectural form through the periods. However, the process of urbanization and modernization has strongly changed the appearance of rural architecture, causing typical symbols such as bamboo fences, village gates, communal houses, and three-room houses to gradually disappear. Modern amenities are increasingly becoming an urgent need, requiring rural works to meet the factors of
hygiene, safety, lighting, ventilation and integration of new technology. Conflicts arise when traditional architectural identity is often static and closed, while modern amenities require openness, flexibility and high adaptability. The tension between these two elements is evident in the organization of village space, residential architecture and rural public works, where identity is at risk of being overshadowed by utilitarian and modernization architectural forms.

For architects, the challenge lies in preserving indigenous cultural values while meeting the comfort needs of rural residents in the context of rapid globalization and urbanization. The central question is: How can architects balance between preserving traditional cultural identity and meeting modern comfort standards in rural architectural design?

The article (1) clarifies the conflict between identity and comfort in rural architectural design, focusing on three main components: Village space, residential architecture and public works; (2 Analyze the interaction between traditional and modern elements, to point out typical conflicts as well as opportunities for adaptation in the design process; (3) Propose feasible rural architectural design methods, balancing between preserving identity values and meeting modern conveniences, suitable for natural conditions, culture and socio-economic development context.

Bản sắc kiến trúc nông thôn Việt Nam được hình thành từ văn hóa bản địa, điều kiện tự nhiên và lối sống cộng đồng, tạo nên hình thái kiến trúc đặc trưng qua các thời kỳ. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa đã làm biến đổi mạnh mẽ diện mạo kiến trúc nông thôn, khiến những biểu tượng đặc trưng như lũy tre, cổng làng, sân đình, nhà ba gian dần mai một. Tiện nghi hiện đại ngày càng trở thành nhu cầu cấp thiết, đòi hỏi các công trình nông thôn phải đáp ứng các yếu tố vệ sinh, an toàn, chiếu sáng, thông gió và tích hợp công
nghệ mới. Xung đột nảy sinh khi bản sắc kiến trúc truyền thống thường mang hình thái tĩnh, khép kín, trong khi tiện nghi hiện đại đòi hỏi sự mở rộng, linh hoạt và khả năng thích ứng cao. Căng thẳng giữa hai yếu tố này thể hiện rõ trong tổ chức không gian làng, kiến trúc nhà ở và các công trình công cộng nông thôn, nơi bản sắc có nguy cơ bị lu mờ bởi các hình thái kiến trúc mang tính tiện dụng và hiện đại hóa.

Đối với các kiến trúc sư, thách thức nằm ở việc vừa bảo tồn được giá trị văn hóa bản địa, vừa đáp ứng nhu cầu tiện nghi của cư dân nông thôn trong bối cảnh toàn cầu hóa và đô thị hóa nhanh chóng. Câu hỏi trung tâm đặt ra là: Làm thế nào để các kiến trúc sư có thể cân bằng giữa việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và đáp ứng các tiêu chuẩn tiện nghi hiện đại trong thiết kế kiến trúc nông thôn?

Bài viết (1) Làm rõ xung đột giữa bản sắc và tiện nghi trong thiết kế kiến trúc nông thôn, tập trung vào ba thành phần chính: không gian làng, kiến trúc nhà ở và các công trình công cộng; (2) Phân tích sự tương tác giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, nhằm chỉ ra các mâu thuẫn điển hình cũng như các cơ hội tiếp biến trong quá trình thiết kế; (3) Đề xuất phương pháp thiết kế kiến trúc nông thôn khả thi, cân bằng giữa bảo tồn giá trị bản sắc và đáp ứng tiện nghi hiện đại, phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và bối cảnh phát triển KT-XH.

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI GẮN VỚI GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HÓA & PHÁT TRIỂN DU LỊCH HUYỆN HÒA VANG THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Hoàng Việt Nguyễn

Vietnamese villages have a rich cultural and historical heritage, preserved architectural heritage, and preserved natural landscapes that have become valuable tourism assets. The
national target program on building new rural areas contributes to actively supporting the development of rural tourism in upgrading and perfecting the infrastructure system, ensuring environmental sanitation, preserving and promoting cultural values and traditional craft villages. Rural tourism contributes to raising the value of agriculture, promoting the cultural values of regions. Hoa Vang district - Da Nang city has achieved many achievements in building new rural areas, developing from the strengths of natural resources and historical and cultural values, integrating multi-sector tourism towards building smart and sustainable new rural areas. This is a typical model in recent times.

Làng quê Việt Nam có bề dày văn hóa lịch sử đặc sắc, di sản kiến trúc được bảo tồn, cảnh quan thiên nhiên được gìn giữ đã trở thành tài sản du lịch có giá trị. Chương trình mục tiêu
quốc gia xây dựng nông thôn mới góp phần hỗ trợ tích cực cho phát triển du lịch nông thôn trong việc nâng cấp, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ
gìn và phát huy các giá trị văn hóa, làng nghề truyền thống. Bài viết đề xuất một số giải pháp cho Huyện Hòa Vang - thành phố Đà Nẵng trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển du lịch.

VĂN HÓA - ĐIỂM TỰA HÀNH ĐỘNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI BỀN VỮNG

Thị Lan Phương Nguyễn

Rural areas in Vietnam, where agricultural land is increasingly degrading due to the rapid development of urbanization, are currently facing ecological imbalances. As a result, immediate actions are required to restore rural settlements. Given the central role of nature in Vietnamese cultural traditions, cultural foundations are the key factors in shaping the development of new-style rural areas towards sustainability.

This article is based on the premise that humans are an integral part of nature, and protecting nature is an instinctive action. Nature is not only a source of life but also a part of soul existing in every house, every custom, and every tradition. Reverence for nature is one of the most prominent values in the Vietnamese cultural ideology, from tradition to modernity. Consequently, it is crucial to harness the cultural power of Vietnamese people as a driving force for the sustainable development of new-style rural areas.

Các vùng nông thôn của nước ta đang phải đối mặt với tình trạng mất cân bằng sinh thái, đất đai nông nghiệp đang ngày càng suy giảm do quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Từ đó, đòi hỏi phải có những hành động phục hồi các khu định cư nông thôn càng sớm càng tốt. Trong công tác xây dựng nông thôn mới hướng đến phát triển bền vững cần có điểm tựa từ văn hóa, bởi truyền thống văn hóa Việt Nam luôn coi trọng thiên nhiên.

Bài viết này tiếp cận ở phương diện: Con người là một phần của thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên chính là hành động tự thân, bản năng của con người. Thiên nhiên không chỉ là nguồn sống mà còn là một phần linh hồn, hiện diện trong từng nếp nhà, tập quán, phong tục, lối sống của con người. Coi trọng thiên nhiên là một trong những giá trị nổi bật nhất của hệ tư tưởng văn hóa Việt Nam từ truyền thống đến hiện đại. Chính vì vậy, khơi dậy nguồn sức mạnh văn hóa con người Việt Nam để trở thành một động lực trong xây dựng nông thôn là cần thiết.