NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC VÀ BƯỚC ĐẦU KHẢO SÁT THÀNH PHẦN HÓA HỌC LOÀI LẤU (Psychotria sarmentosa var. membranacea P.H.Hô) THUỘC HỌ CÀ PHÊ (RUBIACEAE)

Tóm tắt

Ở Việt Nam, chi Lấu (Psychotria L.) có khoảng 27 loài và 1 thứ, trong đó 9 loài có giá trị dược liệu trong y học cổ truyền. Bài báo này nghiên cứu đặc điểm thực vật học và khảo sát thành phần hóa học của loài Lấu (Psychotria sarmentosa var. membranacea (Pit.) P.H.Hô) bằng phương pháp so sánh đặc điểm hình thái, cấu tạo giải phẫu và định tính sơ bộ thành phần hóa học bằng các phản ứng đặc trưng. Kết quả nghiên cứu đề xuất tên “Lấu leo lá mỏng”. Về hình thái, cây có thân leo, rễ sái vị, lá hình elip, cuống lá và mặt dưới gân chính có lông tơ, cụm hoa xim, hoa trắng nhỏ, quả trắng, hạch 2. Về cấu tạo giải phẫu, lá có gân chính lồi, phiến lá dị thể, cuống lá gần tròn, rải rác lông đa bào, thân tiết diện tròn, có tinh thể calci oxalate trong thân và lá. So sánh giữa các mẫu tại Côn Đảo và Phú Quốc cho thấy độ dày gân chính, phiến lá, cuống lá, thân sơ cấp và thứ cấp ở mẫu tại Côn Đảo lớn hơn so với Phú Quốc. Định tính sơ bộ thành phần hóa học xác định sự hiện diện của flavonoid, tanin, saponin, đường khử và coumarin trong mẫu bột dược liệu. Nghiên cứu này nhằm cung cấp thông tin khoa học cho việc phát triển tiềm năng dược liệu của loài Lấu trong tương lai.