XU HƯỚNG “PHẢN LÃNG MẠN” VỀ NÔNG THÔN TRONG VĂN XUÔI VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI TỪ GÓC NHÌN PHÊ BÌNH SINH THÁI

Tóm tắt

Từ cái nhìn của phê bình sinh thái, bài viết chỉ ra văn xuôi Việt Nam đương đại chất vấn những diễn ngôn viết về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên trong văn học điền viên, thôn dã, lãng mạn... để nhận thức rằng ẩn sâu đằng sau những lớp huyền thoại về không gian làng quê thanh bình, yên ả, nhàn tản là vẻ đẹp đã tiêu biến dưới tác động của kinh tế thị trường và xã hội hiện đại. Hiện tại, chúng ta phải đối diện với một nông thôn vất vả, đói nghèo, bất an và bị xâm lấn bởi những sản phẩm ô hợp của đô thị. Kết quả nghiên cứu cho thấy có một cảm quan mới khi viết về nông thôn là xu hướng “phản lãng mạn”. Khuynh hướng ấy được đề cập trong nghiên cứu này qua motif rời bỏ nông thôn, motif “trở về” để nhận ra những miền quê thanh bình đã bị biến dạng bởi sự biến động của thời buổi kinh tế thị trường. Văn xuôi Việt Nam sau năm 1975 có một nhánh viết về nông thôn thông qua việc nhận chân sự thật về đời sống của những người nông dân nghèo khổ. Cách viết ấy kết nối văn học với những vấn đề xã hội hiện nay về trách nhiệm của con người trong việc phát triển bền vững.