Tạp chí Nghiên cứu lập pháp

Nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội từ thực tiễn Quốc hội khóa XV và định hướng trong các nhiệm kỳ tới

2026-04-23T10:14:35+07:00

Bài viết phân tích thực trạng chất lượng đại biểu Quốc hội khóa XV trên các phương diện trình độ chuyên môn, chính trị, kinh nghiệm quản lý và năng lực thực hiện nhiệm vụ trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra một số hạn chế, bài học kinh nghiệm và đề xuất định hướng nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đại biểu Quốc hội trong các nhiệm kỳ tới.

Một số trao đổi, góp ý về Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi)

2026-04-23T10:35:39+07:00

Để tăng cường bảo đảm và bảo vệ quyền thông tin của công dân trong bối cảnh mới, Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) đã bổ sung nhiều chính sách quan trọng về: phạm vi thông tin cần phải cung cấp; mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin; mở rộng phạm vi thông tin phải được công khai; đa dạng hóa các phương thức cung cấp thông tin; bổ sung các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, một số quy định của Dự thảo Luật vẫn cần được tiếp tục trao đổi về mặt chính sách hoặc về kỹ thuật lập pháp. Nội dung bài viết này trao đổi, góp ý về một số vấn đề để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) trước khi trình Quốc hội thông qua.

Hoàn thiện Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) từ việc tham khảo kinh nghiệm Hàn quốc

2026-04-23T10:41:09+07:00

Trên cơ sở bình luận một số nội dung của Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), bài viết làm rõ những điểm mới về chủ thể cung cấp thông tin, phạm vi tiếp cận và cơ chế công khai. Đồng thời, thông qua việc nghiên cứu các quy định pháp luật và thực tiễn công khai thông tin tại Hàn Quốc, bài viết chỉ ra những khoảng trống pháp lý trong Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) của Việt Nam và đề xuất các gợi mở nhằm tiếp tục hoàn thiện.

Hoàn thiện thể chế pháp luật về công chứng, chứng thực giao dịch bất động sản theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW

2026-04-23T10:47:29+07:00

Việc công chứng, chứng thực các giao dịch bất động sản giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn pháp lý và cung cấp chứng cứ cho cơ quan có thẩm quyền khi giải quyết các tranh chấp. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vấn đề đặt ra là có nên tiếp tục duy trì quy định này hay chuyển sang công nhận giá trị pháp lý của giao dịch được xác minh qua nền tảng số, kết hợp với việc xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông. Điều này đòi hỏi sự cân nhắc giữa yêu cầu cải cách thủ tục hành chính với mục tiêu kiểm soát, phòng ngừa rủi ro pháp lý và chi phí thực thi. Trên nền tảng tư tưởng chỉ đạo, nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 66-NQ/TW, bài viết nhận diện những khoảng trống pháp lý còn tồn tại, tham khảo kinh nghiệm quốc tế; từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật có liên quan.

Hoàn thiện pháp luật về công chứng hợp đồng tặng cho nhà ở mà người nhận tặng cho là người nước ngoài

2026-04-23T10:53:08+07:00

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, các giao dịch dân sự có yếu tố nước ngoài ngày càng gia tăng, trong đó có hoạt động tặng cho nhà ở cho người nước ngoài. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện hành vẫn còn tồn tại những khoảng trống và bất cập trong việc điều chỉnh công chứng hợp đồng tặng cho nhà ở mà bên nhận tặng cho là người nước ngoài, đặc biệt liên quan đến điều kiện chủ thể, phạm vi sở hữu nhà ở, nghĩa vụ kiểm tra của công chứng viên và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền. Bài viết tập trung phân tích các quy định pháp luật hiện hành về công chứng và pháp luật nhà ở có liên quan, chỉ ra những hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, bảo đảm tính minh bạch, an toàn pháp lý cho giao dịch.

Hoàn thiện Luật trợ giúp pháp lý năm 2017 góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý của người dân

2026-04-23T10:59:28+07:00

Bài viết phân tích lý luận về quyền tiếp cận công lý, trợ giúp pháp lý và vai trò của trợ giúp pháp lý trong việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý của người dân; đồng thời, đánh giá bất cập, khoảng trống của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 trên cơ sở đối chiếu với thay đổi trong chủ trương, chính sách của Đảng, các Luật về tổ chức bộ máy, các cam kết quốc tế và tình hình thực tiễn tại địa phương ở Việt Nam sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Từ đó, bài viết kiến nghị các giải pháp hoàn thiện Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 góp phần bảo đảm và thúc đẩy quyền tiếp cận công lý của người dân.

Vai trò của các cơ sở đào tạo luật trong hoạt động trợ giúp pháp lý

2026-04-23T11:07:30+07:00

Các cơ sở đào tạo luật giữ vai trò quan trọng trong hoạt động trợ giúp pháp lý, góp phần gắn kết lý luận với thực tiễn, đồng thời đào tạo đội ngũ luật gia có năng lực và tinh thần phục vụ cộng đồng. Hoạt động trợ giúp pháp lý của các cơ sở đào tạo luật giúp người dân yếu thế tiếp cận công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Các cơ sở đào tạo luật còn đóng vai trò trong việc nghiên cứu, đề xuất chính sách nâng cao hiệu quả hệ thống trợ giúp pháp lý và phối hợp với các cơ quan chức năng trong các dự án phổ biến pháp luật. Bài viết phân tích vai trò của các cơ sở đào tạo luật trong hoạt động trợ giúp pháp lý tại Việt Nam, trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý của các cơ sở đào tạo luật thời gian tới.