Tạp chí Nghiên cứu lập pháp

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng

Trần Ngọc Đường — 2026-04-27

Một trong những quan điểm và định hướng lớn được Văn kiện Đại hội XIV của Đảng khẳng định là phải tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thể chế phát triển kinh tế - xã hội và coi đây là khâu đột phá chiến lược có vai trò đặc biệt quan trọng với sự phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới. Nội dung bài viết này phân tích, làm rõ vai trò của thể chế trong kỷ nguyên mới, đồng thời nêu ra một số định hướng tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.

Nâng cao hiệu quả hoạt động của đại biểu Quốc hội khóa XVI: Tiếp cận từ địa vị pháp lý đến năng lực thực hiện nhiệm vụ

Hoàng Thị Lan — 2026-04-27

Trong bài viết này, tác giả tập trung phân tích quy định của Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội[1] về địa vị pháp lý của đại biểu Quốc hội, khẳng định nguyên tắc bình đẳng giữa đại biểu hoạt động chuyên trách và hoạt động không chuyên trách, đồng thời làm rõ sự khác biệt thông qua điều kiện và mức độ thực thi nhiệm vụ. Từ thực tiễn hoạt động của Quốc hội khóa XV và kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, bài viết chỉ ra xu hướng nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng và yêu cầu ngày càng cao đối với đại biểu Quốc hội. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đại biểu Quốc hội.

[1] Tập trung vào Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày 16/6/2025) và Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 65/2020/QH14 ngày 19/6/2020 và Luật số 62/2025/QH15 ngày 17/02/2025).

Hoàn thiện pháp luật về chức năng, nhiệm vụ của Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

Lê Thị Anh Đào — 2026-04-27

Bài viết chỉ ra rằng, quy định về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài theo Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài năm 2009 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) còn mang tính khung, thiếu khả năng thi hành trực tiếp, dẫn đến tình trạng tương thích hình thức nhưng phân mảnh trong thực thi. Trên cơ sở phân tích quy phạm, đối chiếu thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, tác giả đề xuất sửa đổi Luật theo hướng định vị cơ quan đại diện như một thiết chế thực hiện dịch vụ công xuyên quốc gia; làm rõ chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp liên ngành; bổ sung khung pháp lý về bảo hộ công dân trong khủng hoảng, ngoại giao kinh tế, ngoại giao số; xây dựng nền tảng dữ liệu liên thông và tăng cường trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan đại diện.

Kiểm soát nội dung giao dịch theo Luật công chứng năm 2024: Tiếp cận từ chức năng phòng ngừa tranh chấp

Bùi Thị Hằng Nga — 2026-04-27

Luật Công chứng năm 2024 được ban hành nhằm hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh hoạt động công chứng, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch. Tuy nhiên, một hạn chế đáng chú ý là Luật vẫn chưa thiết lập được cơ chế hiệu quả để kiểm soát nội dung thực chất của giao dịch. Bài viết phân tích hạn chế này dưới góc độ chức năng phòng ngừa tranh chấp của công chứng, qua đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả của thiết chế công chứng trong bối cảnh Luật Công chứng năm 2024 được tiến hành sửa đổi, bổ sung.

Góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng năm 2024

Huỳnh Duy Tân — 2026-04-27

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật Việt Nam đang có sự điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, các quy định liên quan đến lĩnh vực công chứng cũng đang chịu sự tác động sâu sắc. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật Công chứng năm 2024 nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả năng tương thích của hệ thống pháp luật. Bài viết tập trung phân tích và đưa ra một số ý kiến góp ý đối với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng năm 2024, trên cơ sở đánh giá những bất cập của quy định hiện hành và yêu cầu từ thực tiễn áp dụng.

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) và vấn đề nâng cao khả năng cạnh tranh của luật sư Việt Nam

Nguyễn Hưng Quang — 2026-04-27

Bài viết góp ý một số vấn đề đối với Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi), bao gồm: cải cách mô hình tổ chức và hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư, cải thiện điều kiện hành nghề và vai trò của luật sư, khuyến khích chuyển đổi số trong hoạt động nghề luật sư, với mục đích nâng cao khả năng cạnh tranh của luật sư Việt Nam trên thị trường dịch vụ pháp lý trong nước và quốc tế.

Một số vấn đề về pháp luật ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số ở Việt Nam hiện nay

Lê Thị Thu Thủy — 2026-04-27

Trong bối cảnh chuyển đổi số đối với mọi lĩnh vực của nền kinh tế (đặc biệt là lĩnh vực tài chính - ngân hàng) ở Việt Nam hiện nay, việc xác định những thách thức đặt ra đối với hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật ngân hàng nói riêng là hết sức cần thiết, từ đó đưa ra các định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật, bảo đảm phát triển nền kinh tế số minh bạch, hiệu quả, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng dịch vụ ngân hàng. Bài viết tập trung phân tích đặc điểm của chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng, những vấn đề đặt ra đối với pháp luật ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số và nêu ra các giải pháp hoàn thiện.