Đào vàng trên sông năng của người Dao ở xã Bành Trạch, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn

Tóm tắt

Dòng sông Năng chảy qua xã Bành Trạch, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn vốn là một phần quan trọng của sinh kế và đời sống người Dao trong xã. Tuy nhiên, quá trình đào vàng trái phép từ những năm 1980 đã tàn phá nghiêm trọng chất lượng môi trường dòng chảy, gây ảnh hưởng nặng nề đến hệ sinh thái sông Năng, tác động tiêu cực đến sinh kế, xã hội của cộng đồng người Dao vốn gắn bó mật thiết với dòng sông. Trên cơ sở tư liệu thực địa thu thập được từ những năm 2018-2021 tại cộng đồng người Dao ở xã Bành Trạch, bài viết này tập trung xem xét mối tương tác hai chiều giữa cộng đồng người Dao và sông Năng, từ quá trình khai thác vàng phá hủy môi trường dòng sông đến sự thay đổi trong nhận thức của đồng bào về lợi ích của dòng sông Năng đối với hoạt động sinh kế lâu dài và sự cần thiết phải bảo vệ tài nguyên thiên nhiên nơi đây.