Phra Mae Thorani: Hình tượng mẹ đất thiêng liêng (Terra Mater) trong tín ngưỡng người Khmer Nam Bộ
Từ khóa
Tóm tắt
Biểu tượng Phra Mae Thorani - Nữ thần Đất trong Phật giáo Theravāda - như một biểu tượng đặc thù của “Mẹ Đất thiêng liêng” (Terra Mater) trong tín ngưỡng của người Khmer Nam Bộ. Phra Mae Thorani là kết quả của sự tiếp biến văn hóa phù hợp với ký ức của chế độ mẫu hệ và tín ngưỡng thờ nữ thần của người Khmer Nam Bộ. Nghiên cứu được thực hiện nhằm khẳng định vai trò của Phra Mae Thorani đã vượt ra ngoài hình mẫu Terra Mater truyền thống, không chỉ giới hạn trong chu kỳ sinh dưỡng tự nhiên mà còn là nhân chứng đạo đức, là nền tảng cho tiến trình giải thoát trong Phật giáo Theravāda. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra sự chuyển hóa biểu tượng học phản ánh tiến trình nữ quyền hóa tôn giáo trong văn hóa Khmer Nam Bộ. Đồng thời, kết quả bài báo này tạo tiền đề cho việc thực hiện các nghiên cứu tiếp theo về cấu trúc biểu tượng nữ tính thiêng trong các tôn giáo bản địa và Phật giáo bản địa hóa ở các nước Đông Nam Á.
Lượt tải
Tài liệu tham khảo
Dũng, T. N., & Hùng, V. T. (2014). Lễ tang của người Khmer theo Phật giáo Nam tông ở Sóc Trăng hiện nay. Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, 3(129), 2014, 73-82.
Đăng, P. (2024). Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện (dịch bởi Thích Trí Tịnh). Nhà xuất bản Tôn giáo. Hà Nội.
Đường, C. H. (2017). An Nam Truyện: Ghi chép về Việt Nam trong chính sử Trung Quốc xưa. Nhà xuất bản Hội Nhà Văn. Hà Nội.
Eliade, M. (1957). The Sacred and the Profane. Harcourt Brace Jovanovich. New York.
Guthrie, E. (2004). A Study of the History and Cult of the Buddhist Earth Deity in Mainland Southeast Asia, (doctoral thesis). University of Canterbury.
Hương, L. (1969). Truyện cổ Cao Miên 1. Nhà xuất bản Khai Trí. Thành phố Hồ Chí Minh.
Khánh, P. T. (2008). Truyện thần thoại Khmer Nam Bộ. Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, 3(1), 3-15.
Skilton, A. (2025). Lịch sử Phật giáo: Hành trình từ cội nguồn Ấn Độ đến các vùng đất châu Á (dịch bởi Thích Thiện Chánh). Nhà xuất bản Thế Giới. Thành phố Hồ Chí Minh.
Thương, T. M. (2016). Văn hóa dân gian phi vật thể của người Khơ me ở Sóc Trăng. Nhà xuất bản Mỹ thuật. Hà Nội.
