Sự hình thành và phát triển dàn nhạc bát âm trong thực hành tín ngưỡng dân gian vùng châu thổ sông Hồng

Tóm tắt

Dàn nhạc bát âm có nguồn gốc từ lâu đời và được người Việt sử dụng trong nhiều nghi lễ truyền thống. Các ghi chép cho thấy, hệ thống “bát âm” tuy được tiếp thu một phần từ Trung Hoa, nhưng sau này được các triều đại phong kiến Việt Nam phát triển, Việt hóa để sử dụng trong không gian cung đình với những cách tổ chức và tên gọi khác nhau. Bài viết phân tích một số điểm nổi bật trong lịch sử của dàn nhạc bát âm dựa trên những liên hệ với một số dàn nhạc trong cung đình Việt Nam. Đồng thời, bàn luận thêm về thời điểm dàn nhạc bát âm hiện hữu trong các hoạt động tín ngưỡng dân gian của người Việt tại vùng châu thổ sông Hồng qua hai nghi lễ phổ biến là lễ tế rước Thành hoàng làng và tang lễ của người Việt, nhằm góp phần bảo tồn và phát huy dàn nhạc bát âm nói riêng, âm nhạc cổ truyền Việt Nam nói chung trong đời sống văn hóa đương đại.