Xác định độc tính cấp và đánh giá tác dụng giảm đau của cao chiết xuất từ lá cây cốp Bắc bộ (Kopsia tonkinensis Pitard, họ Trúc đào Apocynaceae)

Tóm tắt

Cốp Bắc bộ là 1 trong 6 loài thuộc chi Kopsia đã được xác định tại Việt Nam trong tổng số hơn 30 loài phân bố trên thế giới. Theo kinh nghiệm dân gian, một số loài thuộc chi Kopsia đã được sử dụng làm thuốc để điều trị bệnh như: viêm họng, sưng amydal, đau nhức xương khớp, chữa vết loét ngoài da... Hiện nay chưa thấy có tài liệu nào công bố về tác dụng sinh học của cây Kopsia tonkinensis Pitard. Vì vậy, tác giả tiến hành nghiên cứu này nhằm mục tiêu xác định độc tính cấp và đánh giá tác dụng giảm đau của cao chiết xuất từ lá cây này.

Phương pháp nghiên cứu

Đối tượng: Chuột nhắt trắng dòng Swiss trưởng thành, khỏe mạnh, cả 2 giống, trọng lượng 20 ± 2 g. Lá cây cốp Bắc bộ thu hái tại Kim Bôi - Hòa Bình vào tháng 12/2005, cao lá cây cốp Bắc bộ (CKT): là loại cao 2:1. 

Xác định độc tính cấp theo phương pháp của Abraham và Turner trên chuột nhắt trắng^.

Thăm dò độc tính của CKT ở các mức liều khác nhau để tìm ra liều cao nhất không gây chết chuột (LD₀) và liều thấp nhất gây chết 100% số chuột nghiên cứu. Theo dõi tình trạng chung của động vật và ghi lại số chuột chết ở từng lô trong thời gian 72 giờ.  LD₅₀ được tính theo phương pháp của Livschitch P. Z.  xác định độc tính cấp của cao cốp Bắc bộ và  đánh giá tác dụng giảm đau của cao cốp Bắc bộ.

Kết quả

Đã xác định được CKT ít độc với LD₅₀ theo đường uống tương đương 255,0 g DLK/kg TLCT. Ở mức liều tương đương 8 g DLK/kg TLCT, CKT dùng theo đường uống có tác dụng giảm đau trên hai mô hình gây quặn đau và mô hình gây đau bởi lực ép cơ học. Tuy nhiên, trên mô hình gây đau bởi mâm nóng, CKT lại không thể hiện tác dụng này. Tác dụng giảm đau của CKT trên các mô hình đánh giá đều yếu hơn so với tác dụng của thuốc đối chiếu ibuprofen ở liều nghiên cứu.