Khảo sát kiến thức và thực hành của cán bộ y tế về báo cáo phản ứng có hại của thuốc tại 3 bệnh viện tuyến tỉnh

Tóm tắt

Báo cáo tự nguyện phản ứng có hại của thuốc (ADR) là hoạt động cơ bản nhất của Cảnh giác dược đã được triển khai tại hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện nay để giám sát an toàn thuốc sau khi thuốc được lưu hành. Nhiệm vụ chính của hệ thống báo cáo ADR tự nguyện là phát hiện kịp thời sự hình thành tín hiệu của các ADR mới, hiếm gặp hoặc nghiêm trọng cũng như các biến cố bất lợi liên quan đến sử dụng thuốc không hợp lý. Tuy nhiên số lượng báo cáo thấp hơn thực tế (underreporting) và báo cáo không đảm bảo chất lượng là vấn đề tồn tại lớn nhất của phương pháp báo cáo tự nguyện. Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động báo cáo ADR là kiến thức, thái độ và kỹ năng của cán bộ y tế (CBYT) đối với hoạt động này. Tại Việt Nam, hoạt động này đã được triển khai hơn 20 năm nay với số lượng báo cáo ADR tăng dần qua các năm. Tuy nhiên chất lượng báo cáo cũng còn hạn chế do việc điền thiếu thông tin. Vì vậy tiến hành nghiên cứu này nhằm mục tiêu: i) Đánh giá kiến thức và thực hành của CBYT về ADR và hoạt động báo cáo ADR, và ii) Xác định các biện pháp thúc đẩy hoạt động báo cáo ADR.

Nghiên cứu được tiến hành trên tất cả các bác sĩ, điều dưỡng viên đang làm việc trong thời gian tiến hành nghiên cứu tại các Khoa Lâm sàng và dược sĩ tại Khoa Dược của 3 bệnh viện: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, Bệnh viện Đà Nẵng và Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Nghiên cứu theo phương pháp mô tả cắt ngang, thu thập số liệu bằng phương pháp phỏng vấn theo Bộ câu hỏi (BCH) tự điền.

            Kết luận

            Nhận thức đầy đủ về ADR theo định nghĩa của WHO của các CBYT tại 3 bệnh viện còn thấp, cao nhất là nhóm dược sĩ (54,2 %). Có 58,0 %  CBYT ý thức được báo cáo bất cứ biến cố bất lợi nào, trong khi đó họ lại ít quan tâm hơn đến ADR của thuốc mới và ADR nghiêm trọng.

            Có 80,1 % CBYT đươkc khảo sát trả lời đã từng gặp ADR, song chỉ có 52,4 % các CBYT trả lời đã báo cáo ADR. Các CBYT đề xuất biện pháp để cải thiện hoạt động báo cáo ADR chủ yếu là đào tạo, tập huấn về ADR và cảnh giác dược (76,0 %); phối hợp dược sĩ, bác sĩ và điều dưỡng trong phát hiện, đánh giá và báo cáo ADR (65,3 %).