Đánh giá một số hoạt tính sinh học của chất ent-halima-1(10),13E-dien-15-oic acid được phân lập từ cây quần đầu khỉ (Polyalthia simiarum Benth. & Hook.f.

Tóm tắt

Trong quá trình sàng lọc hoạt tính sinh học của một số loài thực vật Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã phát hiện cặn chiết ethyl acetat của lá cây quần đầu khỉ (P. simiarum) ức chế 100% sự phát triển của dòng tế bào ung thư tuyến thượng thận SW13. Tuy nhiên, cho đến nay, trên thế giới mới chỉ có duy nhất một công trình công bố về các thành phần bisnor-clerodan diterpenoid của vỏ cây này ở Bangladesh. Với mục tiêu tìm kiếm các chất có hoạt tính sinh học từ một số loài thực vật họ Na nói chung và chi Quần đầu (Polyalthia) nói riêng, đã tiến hành nghiên cứu thành phần hóa học của vỏ cây quần đầu khỉ (P. simiarum). Bài báo này trình bày về quá trình phân lập và xác định cấu trúc của một hợp chất ditecpenoid khung ent-haliman là ent-halima-1(10),13E-dien-15-oic acid (1) cùng với những đánh giá về hoạt tính gây độc tế bào và kháng vi sinh vật kiểm định của hợp chất này.

Phương pháp nghiên cứu

- Chiết xuất và phân lập chất: Chiết xuất với dung môi MeOH, phân tách bằng sắc ký cột.

- Phương pháp thử hoạt tính gây độc tế bào: Theo phương pháp của Monks.

- Phương pháp thử hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định.

Kết luận

            Hợp chất ent-halima-1(10),13E-dien-15-oic acid (1) đã được phân lập từ vỏ cây quần đầu khỉ (P. simiarum). Hợp chất này thể hiện hoạt tính gây độc tế bào đáng kể  đối với 07 tế bào ung thư người Lu-1, HepG2, LNCap, MCF7, SW626, SW480 và KB với giá trị IC₅₀nằm trong khoảng 13,93-25,05 µg/mL. Trong số các dòng tế bào ung thư thử nghiệm, chất này có tác dụng mạnh nhất đối với dòng tế bào ung thư buồng trứng SW480. Tuy nhiên, chất 1đã không thể hiện hoạt tính trên các chủng vi sinh vật kiểm định thử nghiệm. Đây là lần đầu tiên chất ent-halima-1(10),13E-dien-15-oic acid được đánh giá về hoạt tính gây độc tế bào và kháng vi sinh vật kiểm định.