Đánh giá hàm lượng adenosin và cordycepin trong các bộ phận khác nhau của đông trùng hạ thảo nuôi cấy (Cordyceps sinensis (Berk) Sacc bằng phương pháp HPLC

Tóm tắt

Đông trùng hạ thảo (Cordyceps sinensis) (ĐTHT) là một loại dược liệu quý hiếm với nhiều tác dụng tốt như điều hòa miễn dịch, chống oxy hóa, ức chế các dòng tế bào ung thư, điều trị đái tháo đường, chống viêm, bảo vệ thận, gan, phổi, kích thích sinh dục, giảm mệt mỏi và tăng sức chịu đựng của cơ thể và được sử dụng ở nhiều quốc gia Á Đông như Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Buhtan... Các nhà khoa học trên thế giới cũng đã cố gắng để nuôi trồng loài này trong tự nhiên nhưng chưa thành công và dược liệu này được cung cấp chủ yếu dựa vào nuôi trồng trong phòng thí nghiệm. Do đó, giá cả loại dược liệu này dao động với mức độ rất lớn từ vài triệu đồng (loại nuôi cấy phòng thí nghiệm) đến vài tỉ đồng/kg (loại tự nhiên) và chất lượng dược liệu tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: điều kiện nuôi cấy, chủng nấm ký sinh... Nghiên cứu này định lượng adenosin (I) và cordycepin (II) ((hai hoạt chất chính trong ĐTHT) trong các phần khác nhau của ĐTHT, góp phần đánh giá chất lượng dược liệu, đồng thời làm cơ sở cho các nhà sản xuất và người tiêu dùng lựa chọn được các phần dược liệu thích hợp với nhu cầu sử dụng.

Phương pháp nghiên cứu

- Chuẩn bị mẫu: Mẫu chuẩn, mẫu trắng, mẫu thử.

- Lựa chọn điều kiện sắc ký.

- Thẩm định phương pháp phân tích: Theo yêu cầu chung của ICH gồm: Tính tương thích hệ thống, chọn lọc - đặc hiệu, khoảng nồng độ tuyến tính, độ chính xác, độ đúng, giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ).

Kết quả nghiên cứu

Đã xây dựng và thẩm định được phương pháp định lượng adenosin và cordycepin trong ĐTHT. Phương pháp đã xây dựng là tương thích với hệ thống sắc ký, đảm bảo độ chọn lọc đặc hiệu; độ đúng (> 90 %) và độ chính xác cao (RSD < 2,0 %). Áp dụng phương pháp đã xây dựng ở trên để phân tích đánh giá hàm lượng 2 hoạt chất này ở các bộ phận khác nhau của nấm ĐTHT, kết quả cho thấy, phần ngọn nấm có hàm lượng hoạt chất cao hơn nhiều so với các phần khác.