Sự phê phán lý tính công cụ của trường phái Frankfurt và ý nghĩa trong bối cảnh xã hội công nghệ hiện đại

Các tác giả

  • Nguyễn Thành Nam

Từ khóa

lý tính công cụ, trường phái Frankfurt, xã hội công nghệ hiện đại

Tóm tắt

Bài viết làm rõ sự phê phán lý tính công cụ của trường phái Frankfurt. Theo các đại biểu của trường phái là Max Horkheimer, Theodor Adorno, Herbert Marcuse và Jürgen Habermas, thay vì khai sáng và đem đến tự do, lý tính lại bị tha hóa thành lý tính công cụ, bị mất đi năng lực phủ định và chiều cạnh phê phán. Thay vì lý tưởng giải phóng con người, lý tính ấy lại trở thành một hệ tư tưởng, thành công cụ thống trị chính bản thân con người, trói chặt họ vào guồng máy vận hành của xã hội công nghiệp. Thông qua việc làm rõ sự phê phán lý tính công cụ của trường phái Frankfurt, bài viết chỉ ra ý nghĩa cảnh báo của sự phê phán này đối với nguy cơ con người bị thống trị bởi những công nghệ do mình tạo ra. Bài viết cũng nhấn mạnh ý nghĩa thức tỉnh của nó trong việc phục hồi năng lực phủ định, năng lực phê phán của lý tính trong bối cảnh xã hội công nghệ hiện đại.

Lượt tải

Chưa có dữ liệu tải xuống.

Tài liệu tham khảo

1. Habermas, J. (1980). Toward a rational society. Heinemann Educational Books Ltd, pp. 103-105.

2. Habermas, J. (2003). The future of human nature. Polity Press, p. 42.

3. Nguyễn Chí Hiếu - Đỗ Minh Hợp. (2013). Chủ nghĩa Mác phương Tây (Trường phái Frankfurt). Nhà xuất bản Tôn giáo, tr. 28, 172-173

4. Horkheimer, M. (2004). Eclipse of reason. Continuum Publishing Company, pp. 3, 6, 10, 64, 74, 96.

5. Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (2002). Dialectic of enlightenment. Stanford University Press, pp. 19, 23, 29, 94, 100, 118.

6. Marcuse, H. (1991). One-dimensional man. Beacon Press, pp. 5, 11, 59, 162

Lượt tải xuống

Đã Xuất bản

2026-08-17

Số

Chuyên mục

Lý luận chính trị