Lý tưởng nghề nghiệp của nhà báo Việt Nam trong bối cảnh truyền thông số
Từ khóa
Tóm tắt
Trong bối cảnh truyền thông số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và quá trình tái cấu trúc báo chí đang tác động sâu sắc đến điều kiện hành nghề, câu hỏi về lý tưởng nghề nghiệp của nhà báo Việt Nam cần được nhìn nhận từ chính trải nghiệm của người làm nghề. Bài viết dựa trên 26 phỏng vấn sâu với lãnh đạo/quản lý báo chí, nhà báo đang hành nghề và nhà báo đã rời nghề, nhằm phân tích cách nhà báo hình dung, duy trì và thương lượng lý tưởng nghề nghiệp trong bối cảnh mới. Kết quả cho thấy, lý tưởng nghề báo không biến mất; các giá trị như sự thật, tính chính xác, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phục vụ công chúng vẫn là nền tảng bản sắc nghề nghiệp. Tuy nhiên, khả năng thực hành các giá trị ấy phụ thuộc ngày càng nhiều vào thu nhập, khối lượng công việc, môi trường tòa soạn, rủi ro pháp lý, áp lực nền tảng và đời sống cá nhân. Đồng thời, bài viết mở ra một số hướng suy ngẫm về các vấn đề cần được quan tâm trong quản trị tòa soạn và công tác đào tạo báo chí và xây dựng môi trường hành nghề bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
Davenport, T. H., & Beck, J. C. (2001). The attention economy: Understanding the new currency of business. Harvard Business School Press.
Deuze, M. (2005). What is journalism? Professional identity and ideology of journalists reconsidered. Journalism, 6(4), 442–464. https://doi.org/10.1177/1464884905056815
Ekdale, B., Tully, M., Harmsen, S., & Singer, J. B. (2015). Newswork within a culture of job insecurity: Producing news amidst organizational and industry uncertainty. Journalism Practice, 9(3), 383–398. https://doi.org/10.1080/17512786.2014.963376
Gollmitzer, M. (2014). Precariously employed watchdogs? Perceptions of working conditions among freelancers and interns. Journalism Practice, 8(6), 826–841. https://doi.org/10.1080/17512786.2014.882061
Hanitzsch, T., & Vos, T. P. (2018). Journalism beyond democracy: A new look into journalistic roles in political and everyday life. Journalism, 19(2), 146–164. https://doi.org/10.1177/1464884916673386
Hồ Quang Lợi. (2026). Độ tin cậy và sức thuyết phục của Báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên số. Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, 32(6). https://lyluanchinhtrivatruyenthong.vn/do-tin-cay-va-suc-thuyet-phuc-cua-bao-chi-viet-nam-trong-ky-nguyen-so-p29745.html
Kemp, S. (2024, February 23). Digital 2024: Vietnam. DataReportal. https://datareportal.com/reports/digital-2024-vietnam
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111. https://doi.org/10.1002/wps.20311
Newman, N., Fletcher, R., Eddy, K., Robertson, C. T., & Nielsen, R. K. (2023). Reuters Institute Digital News Report 2023. Reuters Institute for the Study of Journalism. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2023
Nielsen, R. K., & Ganter, S. A. (2018). Dealing with digital intermediaries: A case study of the relations between publishers and platforms. New Media & Society, 20(4), 1600–1617. https://doi.org/10.1177/1461444817701318
Reinardy, S. (2011). Newspaper journalism in crisis: Burnout on the rise, eroding young journalists' career commitment. Journalism, 12(1), 33–50. https://doi.org/10.1177/1464884910385188
Rick, J., & Hanitzsch, T. (2024). Journalists' perceptions of precarity: Toward a theoretical model. Journalism Studies, 25(2), 199–217. https://doi.org/10.1080/1461670X.2023.2293827
Van Dijck, J., Poell, T., & de Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford University Press.
Webster, J. G. (2014). The marketplace of attention: How audiences take shape in a digital age. MIT Press.
Whitehouse, G. (2025). Social media and the journalist–source relationship. Journalism and Media, 6(2), Article 55. https://doi.org/10.3390/journalmedia6020055
