MÚA ĐỒNG TRONG NGHỆ THUẬT SÂN KHẤU

Tóm tắt

Bài viết nghiên cứu hiện tượng sân khấu hóa múa đồng như một dạng giao thoa giữa nghi lễ Lên đồng và nghệ
thuật trình diễn đương đại. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành (sân khấu học, nghiên cứu trình diễn, nhân học nghi
lễ), bài viết phân tích ba không gian chuyển dịch꞉ vở diễn sân khấu, sân khấu múa chuyên nghiệp, và trình diễn
đại chúng ‑ truyền hình, qua các trường hợp tiêu biểu (Hầu văn Xá thượng, Hóa vàng, Nam Phương Mẫu tế; MV
Tứ Phủ; tiết mục Phong Nữ ‑ Cô Đôi Thượng Ngàn). Kết quả cho thấy múa đồng khi lên sân khấu chuyển từ
chức năng tín ngưỡng sang chức năng thẩm mỹ, được tái cấu trúc động tác, âm nhạc, đạo cụ, trang phục và
không gian/ánh sáng để tạo “không gian thiêng” mang tính nghệ thuật và truyền thông. Bài viết kết luận rằng sân
khấu hóa là quá trình tái tạo ý nghĩa và thương lượng giữa thiêng ‑ tục, cần tiếp cận thận trọng nhằm vừa mở rộng
công chúng tiếp nhận vừa tránh giản lược di sản