Tạp chí của Hội Nội tiết & Đái tháo đường Việt Nam
Hạ đường máu do hội chứng tự miễn insulin
Hội chứng tự miễn insulin (Insulin Autoimmune Syndrome - IAS), còn có tên là bệnh Hirata, là một rối loạn nội tiết hiếm gặp được đặc trưng bởi các cơn hạ đường máu nặng tái phát, insulin huyết thanh tăng rõ rệt và tự kháng thể kháng insulin dương tính (Insulin autoantibody - IAA). IAS là một dạng hạ đường huyết qua trung gian miễn dịch, phát triển khi có yếu tố kích hoạt (như là thuốc hoặc nhiễm virus) tác động lên nền tảng di truyền tiềm ẩn. Cơ chế bệnh sinh của IAS liên quan đến sự hình thành phức hợp insulin-IAA gây ra sự thay đổi đường máu theo cơ chế hai pha: IAA ngăn chặn insulin liên kết với thụ thể của nó trong giai đoạn sau bữa ăn, có thể dẫn đến tăng đường máu nhẹ; sau đó, insulin được giải phóng khỏi phức hợp insulin-IAA bất kể nồng độ glucose trong máu, do đó gây hạ đường máu. Việc chẩn đoán hạ đường máu do IAS là một thách thức, đòi hỏi phải cẩn thận nhằm loại trừ các nguyên nhân khác gây hạ đường máu khác do tăng insulin máu. Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định là tìm thấy IAA trong mẫu máu. Bệnh nhân có nồng độ IAA tăng cao và C-peptide cao không song hành với insulin, điều này có thể giúp chẩn đoán. IAS là bệnh tự thuyên giảm và có tiên lượng tốt. Điều trị chủ yếu bao gồm điều trị hỗ trợ triệu chứng, như điều chỉnh chế độ ăn uống, uống acarbose và các loại thuốc khác để trì hoãn sự hấp thu glucose nhằm ngăn ngừa hạ đường máu. Đối với những bệnh nhân có triệu chứng nghiêm trọng, các phương pháp điều trị có thể bao gồm các loại thuốc làm giảm bài tiết insulin tuyến tụy (như somatostatin và diazoxide), thuốc ức chế miễn dịch (glucocorticoid, zaprin và rituximab), và thậm chí trao đổi huyết tương để loại bỏ các tự kháng thể khỏi cơ thể.
Nhận xét kết quả điều trị suy giáp do viêm tuyến giáp tự miễn mạn tính và một số yếu tố liên quan ở phụ nữ mang thai
Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị suy giáp và sự thay đổi liều Levothyroxin trong thai kỳ ở phụ nữ mắc suy giáp do viêm tuyến giáp tự miễn mạn tính. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang đã được tiến hành trên 105 thai phụ đến khám được chẩn đoán suy giáp do viêm tuyến giáp tự miễn tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Dữ liệu về đặc điểm lâm sàng, sản khoa, xét nghiệm sinh hóa (bao gồm nồng độ TSH, FT4 và anti-TPO), liều điều trị levothyroxine (LT4) ở 3 quý đã được thu thập và phân tích. Kết quả: Tỷ lệ bệnh nhân đạt được mục tiêu TSH trong quý I và II không cao (tương ứng 53,6% và 62,3%), nhưng tăng lên đáng kể ở quý III (84,1%). Liều LT4 trung bình hàng ngày có xu hướng tăng lên, từ 58,3±22,3 µg/ngày trước khi mang thai lên 72,3±26,8 µg/ngày trong quý I. Nồng độ TSH ban đầu cao hơn, chỉ số khối cơ thể (BMI) trước mang thai cao hơn (BMI ≥ 23,0 kg/m²) có liên quan có ý nghĩa thống kê với sự tăng liều LT4 ở trong thai kỳ so với trước thai kỳ (p<0,05). Kết luận: Kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của các chiến lược quản lý chủ động hơn, bao gồm việc tư vấn và tăng liều LT4 sớm ngay khi xác nhận có thai, đặc biệt ở những bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ đã được xác định.
Thực trạng một số hội chứng lão khoa ở người bệnh đái tháo đường cao tuổi tại bệnh viện lão khoa trung ương
Mục tiêu: Mô tả thực trạng một số hội chứng lão khoa ở người bệnh đái tháo đường cao tuổi tại bệnh viện Lão khoa Trung ương. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 342 người bệnh cao tuổi được chẩn đoán đái tháo đường theo tiêu chuẩn ADA năm 2024 khám và điều trị tại bệnh viện Lão khoa Trung ương. Kết quả: Trong 342 đối tượng nghiên cứu tỷ lệ sử dụng nhiều loại thuốc (≥ 5 loại) là 67,8%. Điểm Charlson trung bình trong số các đối tượng nghiên cứu là 3,92± 1,41. Tỷ lệ suy giảm về hoạt động hàng ngày của ADL và IADL lần lượt là 29,2% và 47,7%. Nguy cơ ngã cao trong nghiên cứu 40,4% và tình trạng có tiểu không tự chủ (17,3%). Tình trạng suy giảm nhận thức chiếm 59,6% và tỷ lệ trầm cảm (16,4%). Hội chứng dễ bị tổn thương không có sự chênh lệch nhiều giữa hai nhóm tỷ lệ lần lượt là 53,2% và 46,8%. Tỷ lệ Sarcopenia trong nhóm đối tượng nghiên cứu là 35,1%. Kết luận: Sử dụng nhiều loại thuốc, tình trạng đa bệnh lý, Sarcopenia và suy giảm nhận thức là những hội chứng lão khoa có tỷ lệ cao ở người bệnh đái tháo đường cao tuổi tại bệnh viện Lão khoa Trung ương. Cần thiết phải sàng lọc và phát hiện sớm hội chứng lão khoa ở người bệnh đái tháo đường cao tuổi để phòng tránh các biến chứng bất lợi.
Nhận xét kết quả sử dụng thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM) Ở thai phụ đái tháo đường có điều trị insulin
Đặt vấn đề: Đái tháo đường (ĐTĐ) ở phụ nữ mang thai là người bệnh ĐTĐ cần được chăm sóc đặc biệt, yêu cầu kiểm soát đường huyết (ĐH) chặt chẽ nhằm làm giảm các kết cục xấu cho cả mẹ và thai trước, trong và sau khi sinh. Theo dõi ĐH ở khoảng kẽ bằng thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM: continuos glucose monitoring) có nhiều ưu điểm: xác định nhanh chỉ số ĐH, xác định được ĐH ở mọi thời điểm trong ngày, an toàn, không gây đau. Mục tiêu: 1. Mô tả đặc điểm LS, cận LS ở thai phụ ĐTĐ có điều trị insulin tại Bệnh viện đa khoa Hải Dương. 2. Nhận xét kết quả theo dõi ĐH bằng CGM ở thai phụ ĐTĐ có điều trị insulin. Đối tượng và phương pháp: 56 BN ĐTĐ mang thai có sử dụng insulin điều trị nội trú tại khoa Nội tiết Bệnh viện đa khoa Hải Dương từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2024. Phương pháp mô tả, tiến cứu. Kết quả: Tuổi mẹ trung bình: 32,5 ± 6,2. ĐTĐ thai kỳ: 62,5%; ĐTĐ type 2: 26,8%; ĐTĐ type 1: 10,7%. Mẹ có TS gia đình ĐTĐ 35,7%, TS thừa cân, béo phì 28,6%, TS sảy thai, thai lưu 35,7%, TS sinh con to 16,1%, TS BTĐN 12,5% và thai IVF là 16,1%. Triệu chứng LS tăng ĐH 21,4%, hạ ĐH 66,1%, THA 5,4%. Đa ối/siêu âm 8,9%. 100% BN ĐTĐ type 1 và type 2 sử dụng phác đồ insulin 4 mũi, 28,6% ĐTĐTK điều trị insulin 2 mũi, 11,4% 3 mũi và 60% 4 mũi. Phần trăm TIR trung bình đạt mục tiêu: 86,0 ± 17,9 %. Phần trăm TAR trung bình đạt mục tiêu: 5,9 ± 16,6 %. Phần trăm TBR trung bình không đạt mục tiêu: mức độ 1: 6,4 ± 8,7 %; mức độ 2: 1,5 ± 2,9 %. CGM phát hiện hạ ĐH không triệu chứng 26,8% mức độ 1; 10,7% mức độ 2. Tỷ lệ xuất hiện các mẫu ĐH thấp/CGM:ĐTĐ thai kỳ 46,4%; ĐTĐ type 1 và type 2 là 33,3%. Kết luận: Phần lớn đối tương nghiên cứu là đái tháo đường thai kỳ (62,5%). Yếu tố nguy cơ đái tháo đường phổ biến ở thai phụ bao gồm: TS gia đình ĐTĐ, thừa cân béo phì, TS sảy thai, thai lưu. TIR trung bình chiếm 86,0 ± 17,9%, tỷ lệ xuất hiện các mẫu ĐH thấp/CGM:ĐTĐ thai kỳ 46,4%; ĐTĐ type 1 và type 2 là 33,3%.
Đánh giá tỷ lệ loãng xương và một số yếu tố liên quan trên người suy giáp cao tuổi đang điều trị Levothyroxin
Tổng quan: Loãng xương là một bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi và có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng suy giáp cũng như việc điều trị levothyroxin kéo dài. Mục tiêu: Đánh giá tỷ lệ loãng xương ở người bệnh suy giáp cao tuổi đang điều trị levothyroxin và một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 216 người bệnh suy giáp ≥ 60 tuổi đang liều trị levothyroxin. Người bệnh được phỏng vấn theo bộ câu hỏi thống nhất và tiến hành đo mật độ khoáng xương (MĐX) bằng phương pháp DEXA (Dual-energy X-ray Absorptiometry) tại cột sống thắt lưng (CSTL) và cổ xương đùi (CXĐ+Toàn bộ vùng háng). Kết quả: Tổng số có 216 bệnh nhân suy giáp, nữ chiếm 93,1% cao hơn nam (chiếm 6,9%). Tỉ lệ nữ/nam= 13,4. Tuổi trung bình là 69,89 ± 5,3. Thời gian mắc bệnh trung bình 6,85±7,05 năm. Tỉ lệ loãng xương ở CSTL là 31,5% và giảm mật độ xương (GMĐX) là 38%. Tại vùng CXĐ-Total (Toàn bộ vùng háng), CXĐ-Neck (CXĐ) tỉ lệ loãng xương lần lượt chiếm 10,2% và 13,4%, tỷ lệ GMĐX là 54,6% và 51,9%. Điểm cut TSH ≤ 0,1 µIU/mL cho thấy tỷ lệ loãng xương cao hơn, đặc biệt là ở vùng CXĐ (p=0,04). Các yếu tố liên quan mật thiết gồm: nữ giới (p<0,01), BMI thấp (p<0,001), TSH thấp ≤ 0,1 µIU/mL (p<0,05). Kết luận: MĐX giảm đáng kể ở người suy giáp cao tuổi điều trị levothyroxin, đặc biệt ở nữ giới, người nhẹ cân và có TSH thấp. Cần theo dõi định kỳ MĐX để có chiến lược điều trị phòng ngừa loãng xương và gãy xương.
Thực trạng kiểm soát rối loạn lipid máu và tăng huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện 19-8
Mục tiêu: Nhận xét thực trạng kiểm soát rối loạn lipid máu và tăng huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1.286 bệnh nhân ĐTĐ típ 2, 30- 80 tuổi, điều trị ngoại trú tại khoa Nội tiết-Bệnh viện 19-8 từ 4 - 6/2024. Kết quả: Tuổi trung bình: 64.3 ± 9,9 (32-79); tỷ lệ nam (55,20%), cao hơn nữ (44.79%); Nhóm tuổi 60-69 chiếm tỉ lệ cao nhất 43,9%. BMI trung bình là 23,76 ± 2,87 kg/m², nam (24,01 ±2,96 kg/m²) cao hơn nữ (23,47 ± 2,72 kg/ m²). Tỉ lệ người bệnh có mức đường huyết đói đạt mục tiêu là 49,1%; sau ăn 2h đạt mục tiêu là 31,5%; chỉ số HbA1c trung bình 7,44± 1,61%; tỉ lệ đạt mục tiêu HbA1c < 7% là 46,40%; tỉ lệ tăng huyết áp là 94,17 %; tỉ lệ đạt huyết áp mục tiêu là 82,80%; 87,70% bệnh nhân có rối loạn lipid máu, trong đó triglycerid (55,60%) và LDL-C (53,00%) rối loạn nhiều nhất. Chỉ 19,1% bệnh nhân đạt đồng thời cả 3 mục tiêu HbA1c, HA và LDL-C. Nhóm công an hưu có tỷ lệ kiểm soát tốt hơn nhóm BHYT dân. Kết luận: Tỷ lệ rối loạn lipid máu và tăng huyết áp ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 tại Bệnh viện 19-8 rất cao, trong khi tỷ lệ đạt mục tiêu kiểm soát còn thấp. Cần tăng cường quản lý điều trị đa yếu tố, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân có bảo hiểm y tế dân.
Khảo sát một số yếu tố liên quan đến kiểm soát đường máu, mỡ máu, huyết áp ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện 19-8
Mục tiêu: Phân tích một số yếu tố liên quan đến kiểm soát đường máu, mỡ máu, huyết áp ở bệnh nhân (BN) đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2 điều trị ngoại trú tại khoa Nội tiết - Bệnh viện 19-8 và đề xuất giải pháp quản lý. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1.286 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 từ 30 đến 80 tuổi điều trị ngoại trú tại khoa Nội tiết - Bệnh viện 19-8 từ tháng 4/2024 đến tháng 6/2024. Thu thập thông tin lâm sàng, cận lâm sàng (glucose, HbA1c, lipid máu, huyết áp, BMI, vòng eo) và các đặc điểm xã hội học. Phân tích so sánh nhóm bệnh nhân công an (CA) (đang công tác, hưu trí) và nhóm BHYT dân. Kết quả: Tuổi trung bình 64,29 ± 9,87; nam chiếm 55,21%. Tỷ lệ tăng huyết áp rất cao: 94,17% toàn bộ mẫu; nhóm CA + CA hưu cao hơn nhóm BHYT. Rối loạn lipid máu gặp ở 87,71% bệnh nhân, trong đó triglycerid (55,6%) và LDL-C (53,0%) rối loạn nhiều nhất. HbA1c trung bình 7,44 ± 1,61%; chỉ 46,4% đạt mục tiêu <7%. BMI trung bình 23,76 ± 2,87 kg/m²; thừa cân – béo phì chiếm trên 58%. Tỷ lệ kiểm soát đồng thời 3 yếu tố (HbA1c, HA, LDL-C) chỉ đạt 19,1%. Nhóm CA + CA hưu kiểm soát tốt hơn nhóm BHYT. Kết luận: Tỷ lệ rối loạn lipid máu và tăng huyết áp ở bệnh nhân ĐTĐ típ 2 tại Bệnh viện 19-8 rất cao, trong khi tỷ lệ đạt mục tiêu điều trị còn thấp. Cần tăng cường quản lý tại tuyến y tế cơ sở Công an nhân dân, chú trọng kiểm soát đa yếu tố (đường huyết, huyết áp, lipid máu) và thay đổi lối sống.
Loãng xương và nguy cơ gãy xương theo mô hình FRAX và Garvan ở phụ nữ mãn kinh mắc đái tháo đường típ 2
Đặt vấn đề: Phụ nữ mãn kinh mắc đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2 đối mặt nguy cơ loãng xương và gãy xương cao hơn do cộng hưởng giữa thiếu hụt estrogen và suy giảm chất lượng xương liên quan đến ĐTĐ nhưng dữ liệu tại Việt Nam về nhóm này còn hạn chế. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ loãng xương, các yếu tố nguy cơ và nguy cơ gãy xương theo mô hình FRAX (Fracture Risk Assessment Tool) ở phụ nữ mãn kinh mắc ĐTĐ típ 2. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang trên 111 phụ nữ mãn kinh mắc ĐTĐ típ 2 tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương từ tháng 01-10/2024. Kết quả: tỷ lệ loãng xương tại cột sống thắt lưng (CSTL) là 39,64% và tại cổ xương đùi (CXĐ) là 45,05%. Tuổi ≥ 60 là yếu tố nguy cơ độc lập của loãng xương (OR = 2,906; p = 0,042). Nguy cơ gãy xương trung bình theo FRAX tại CXĐ là 5,13% (5 năm) và 9,77% (10 năm). Cả FRAX và Garvan đều xác định tỷ lệ bệnh nhân loãng xương thuộc nhóm nguy cơ cao gãy xương cao hơn đáng kể so với nhóm không loãng xương (p < 0,05). Kết luận: Phụ nữ mãn kinh mắc ĐTĐ típ 2 có tỷ lệ loãng xương và nguy cơ gãy xương cao, đặc biệt ngoài CXĐ. Tuổi ≥ 60 là yếu tố nguy cơ độc lập, trong khi FRAX và Garvan là công cụ dự báo hữu ích, hỗ trợ định hướng dự phòng gãy xương ở nhóm bệnh nhân này.
Tình trạng thiếu máu và một số yếu tố liên quan ở người bệnh sarcopenia cao tuổi
Mục tiêu: mô tả tình trạng thiếu máu và một số yếu tố liên quan ở người bệnh sarcopenia cao tuổi tại bệnh viện Lão Khoa Trung ương. Đối tượng và phương pháp: nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 246 người bệnh ≥ 60 tuổi được chẩn đoán sarcopenia khám và điều trị tại bệnh viện Lão khoa Trung ương. Sarcopenia được chẩn đoán dựa trên tiêu chuẩn của Hiệp hội Sarcopenia Châu Á 2019. Thiếu máu chẩn đoán theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới WHO 2011. Kết quả: Tỷ lệ thiếu máu ở nhóm đối tượng nghiên cứu là 37,4%, chủ yếu ở mức độ nhẹ (15,9%) và vừa (20,3%). Đặc điểm thiếu máu thường gặp là đẳng sắc – kích thước hồng cầu bình thường. Thiếu máu có liên quan ý nghĩa thống kê với tuổi ≥ 75, nữ giới, tình trạng sarcopenia nặng, giảm lực cơ tay, suy dinh dưỡng, albumin thấp, CRP tăng, cũng như suy giảm chức năng ADL và IADL (p < 0,05). Kết luận: Thiếu máu khá thường gặp ở người bệnh sarcopenia cao tuổi, liên quan đến nhiều yếu tố. Cần thiết phải sàng lọc và phát hiện sớm sarcopenia và thiếu máu ở người cao tuổi để phòng tránh các biến chứng bất lợi.
Đặc điểm bướu nhân tuyến giáp ở người cao tuổi tại Bệnh viện 19-8 sau theo dõi 12 tháng
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm nhân tuyến giáp ở người cao tuổi. Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang và hồi cứu 210 người bệnh > 60 tuổi có nhân tuyến giáp tại Bệnh viện 19-8 tại 2 thời điểm cách nhau 12 tháng. Kết quả: Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 69,33 ± 5,78. Tỷ lệ nữ/ nam là 1,26/1. Bệnh nhân béo phì và thừa cân là chiếm 52,8%, có đa bệnh là 59,5%; sử dụng đa thuốc là 41,9%. Tỷ lệ phát hiện nhân qua khám sức khỏe định kỳ và khám quản lý bệnh mạn tính là 61,0%. Có 30,5% bệnh nhân sờ thấy nhân tuyến giáp trên lâm sàng. Bệnh nhân có suy giáp dưới lâm sàng chiếm 6,7%. Tỷ lệ nghi ngờ ung thư và ung thư là 9,52%. Với những bệnh nhân được đánh giá tại 2 thời điểm cách nhau 12 tháng có kích thước nhân tuyến giáp và hormon giáp thay đổi không đáng kể. Kết luận: Bệnh nhân cao tuổi có thừa cân béo phì, mắc đa bệnh và sử dụng đa thuốc chiếm phần nhiều trong nghiên cứu. Chỉ có 1/3 số ca sờ được nhân tuyến giáp trên lâm sàng. Tỷ lệ bệnh nhân bị suy giáp dưới lâm sàng có xu hướng nhiều hơn cường giáp. Với những nhân tuyến giáp lành tính sự thay đổi về kích thước trên siêu âm và nồng độ hormon là không đáng kể sau 12 tháng, có thể kéo dài thời gian nghiên cứu để đánh giá sự biến đổi của nhân tuyến giáp.
Tác dụng phương pháp cấy chỉ trong hỗ trợ điều trị biến chứng thần kinh ngoại vi chi dưới do đái tháo đường típ 2
Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của phương pháp cấy chỉ trong hỗ trợ điều trị biến chứng thần kinh ngoại vi chi dưới do đái tháo đường type 2 tại khoa Y học cổ truyền Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Đối tượng: 72 người bệnh đái tháo đường type 2 có biến chứng thần kinh ngoại vi được chia thành 2 nhóm. Nhóm chứng gồm 36 người bệnh dùng Pregabalin 75mg x 01 viên/ngày. Nhóm nghiên cứu gồm 36 người bệnh dùng Pregabalin 75mg x 01 viên/ngày kết hợp cấy chỉ. Phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng có nhóm đối chứng. Kết quả: Người bệnh nhóm nghiên cứu cải thiện điểm đau và chất lượng cuộc sống theo thang điểm BPI-DPN tốt hơn nhóm chứng, p < 0,05. Trong các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cuộc sống, chất lượng giấc ngủ và niềm vui sống của người bệnh nhóm nghiên cứu được cải thiện hơn đáng kể so với nhóm chứng, p < 0,05. Tuy nhiên, khi xét trên thang điểm MDNS, tỉ lệ người bệnh đạt kết quả điều trị khá ở nhóm nghiên cứu là 11,1% và nhóm chứng là 8,3%, sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê với p > 0,05. Kết luận: Phương pháp cấy chỉ có tác dụng hỗ trợ cải thiện triệu chứng đau và cải thiện chất lượng cuộc sống, đặc biệt ở khía cạnh phương diện giấc ngủ cho người bệnh mắc BCTKNV do ĐTĐ type 2, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với p < 0,05.
Đặc điểm Sarcopenia ở người bệnh cao tuổi thoái hóa khớp gối nguyên phát
Mục tiêu: Nhằm xác định tỷ lệ và đặc điểm sarcopenia ở người bệnh cao tuổi thoái hóa khớp gối nguyên phát (THKGNP). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 221 người bệnh ≥ 60 tuổi mắc THKGNP khám và điều trị tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương. Thoái hóa khớp gối được chẩn đoán theo tiêu chuẩn của hội Thấp khớp học Hoa Kì 1987 và sarcopenia được chẩn đoán theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Sarcopenia châu Á 2019. Kết quả: Nhóm đối tượng nghiên cứu có tuổi trung bình là 72,80±8,13 năm. Tỉ lệ đối tượng thoái hóa độ 1-2 và 3-4 trên Xquang khớp gối lần lượt là 71,5% và 28,5%. Tỉ lệ sarcopenia là 48,9% (trong đó, tỉ lệ sarcopenia nặng là 31,2%). Trong nhóm đối tượng nghiên cứu mắc sarcopenia, giai đoạn thoái hóa khớp trên Xquang càng lớn, xu hướng mắc sarcopenia nặng càng cao. Giai đoạn thoái hóa khớp gối càng cao thì cơ lực tay và khả năng thực hiện động tác càng giảm. Kết luận: Sarcopenia khá thường gặp trên người bệnh cao tuổi THKGNP, nên tiến hành sàng lọc sarcopenia thường quy để có biện pháp phòng ngừa sớm cho nhóm đối tượng này.
Một số yếu tố dự báo chưa đạt mục tiêu kiểm soát LDL-C ở người bệnh cao tuổi đái tháo đường típ 2
Mục tiêu: Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định các yếu tố dự đoán việc chưa đạt mục tiêu lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) ở nhóm bệnh nhân cao tuổi mắc đái tháo đường típ 2. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang với nhóm mẫu nghiên cứu là bệnh nhân đái tháo đường típ 2 > 60 tuổi đã được chẩn đoán rối loạn lipid máu và điều trị bằng nhóm thuốc statin trong vòng tối thiểu 3 tháng. Bệnh nhân đạt mục tiêu kiểm soát LDL-C khi LDL-C giảm ≥ 50% so với mức nền và LDL-C < 1,4 mmol/L (< 55 mg/dL). Kết quả: số bệnh nhân được chọn vào nghiên cứu là 163. Có 138 (84,6%) bệnh nhân đái tháo đường típ 2 trên 60 tuổi chưa đạt mục tiêu LDL-C. Có 4 yếu tố dự đoán chưa đạt mục tiêu LDL-C trong mô hình hồi quy đa biến là béo phì trung tâm (OR: 4,46; KTC 95% 1,494 – 13,311), vận động thể lực (OR: 0,361; KTC 95% 0,132 –0,99), HbA1C (OR: 1,473; KTC 95% 1,036– 2,093). Kết luận: tỷ lệ chưa đạt mục tiêu LDL-C chiếm đa số ở nhóm bệnh nhân 60 – 69 tuổi, các yếu tố nguy cơ dự đoán chưa đạt mục tiêu LDL-C bao gồm béo phì trung tâm, vận động thể lực, HbA1C và phác đồ sử dụng statin.
Mối liên quan giữa nồng độ TRAb với đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và khả năng tái phát bệnh Basedow ở trẻ em và thanh thiếu niên
Đặt vấn đề: Kháng thể kháng TSH-R (TRAb) là yếu tố quan trọng trong tiên lượng bệnh Basedow. Tỷ lệ tái phát sau khi ngừng thuốc kháng giáp trạng tổng hợp (KGTH) khá cao (50,6%), với 90% xảy ra trong năm đầu tiên. Mục tiêu của nghiên cứu xác định mối liên quan giữa nồng độ TRAb với đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng; ý nghĩa biến đổi TRAb với tái phát bệnh Basedow. Đối tượng: 58 trẻ từ 2 đến 18 tuổi được chẩn đoán Basedow và điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ năm 2021 đến 2024. Phương pháp nghiên cứu: mô tả một loạt ca bệnh hồi cứu và tiến cứu. Dữ liệu được thu thập bao gồm đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng, cận lâm sàng, kết quả điều trị và theo dõi tái khám. Xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê y học. Kết quả: 58 trẻ được chẩn đoán ở độ tuổi trung bình 9,6±3,1 tuổi, trong đó 41 trẻ nữ (70,7%). Nhóm tuổi từ 9-13 chiếm tỷ lệ cao nhất, có 4 trẻ dưới 5 tuổi. Các dấu hiệu lâm sàng nổi bật: bướu giáp (98,3%), nhịp tim nhanh (86,2%), lồi mắt (74,1%), run tay (72,4%), da nóng ẩm (63,4%). Triệu chứng thường gặp: mất ngủ (55,2%), hồi hộp (46,6%), thay đổi tính tình (31,0%), ăn nhiều (17,2%). Nồng độ TRAb cao hơn rõ ở trẻ bướu giáp độ II–III so với độ I. Tái phát gặp ở 15,5% trẻ, sau trung bình 15,8±4,8 tháng. Nhóm tái phát có TRAb trung bình khi kết thúc điều trị là 12,0±7,4 U/L, cao hơn không đáng kể so với 8,2±8,0 U/L ở nhóm không tái phát. Kết luận: Định lượng TRAb khi chẩn đoán, kết thúc đợt điều trị tấn cống, khi kết thúc điều trị có thể không dự đoán được khả năng tái phát bệnh Basedow.
Khối tạo máu ngoài tủy tại tuyến thượng thận ở bệnh nhân β thalassemia: báo cáo 2 ca lâm sàng u thượng thận tình cờ hiếm gặp
Khối tạo máu ngoài tủy tại tuyến thượng thận là rất hiếm gặp. Tạo máu ngoài tủy tại tuyến thượng thận có thể được phát hiện lâm sàng như một khối u thượng thận tình cờ. Tình trạng này gặp ở các bệnh nhân có bệnh lý huyết học, chẳng hạn như beta-thalassemia, bệnh hồng cầu hình liềm. Chúng tôi báo cáo 2 trường hợp ca bệnh có khối tạo máu ngoài tủy tại tuyến thượng thận trên bệnh nhân β thalassemia. Hai bệnh nhân này mắc β thalassemia từ nhỏ và truyền máu định kỳ, tình cờ phát hiện u thượng thận. CT cho thấy một khối thượng thận phải lớn với mật độ không đồng nhất. Sau khi loại trừ khối u đang hoạt động, do u kích thước lớn > 4cm nên chúng tôi đã đề xuất phẫu thuật và kết quả mô bệnh học là khối tạo máu ngoài tủy.
Thực trạng điều trị đái tháo đường típ 2 ở bệnh nhân xơ gan tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An
Đặt vấn đề: Đái tháo đường típ 2 và xơ gan là hai bệnh lý không lây nhiễm phổ biến, có tỷ lệ mắc và tử vong cao. Khi cùng hiện diện trên một bệnh nhân, hai bệnh này không chỉ làm gia tăng nguy cơ biến chứng mà còn gây nhiều khó khăn trong lựa chọn phác đồ điều trị, đặc biệt trong kiểm soát đường huyết. Mục tiêu: Đánh giá thực trạng điều trị đái tháo đường típ 2 ở bệnh nhân xơ gan và phân tích một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành từ tháng 8/2024 đến tháng 5/2025 tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An. Đối tượng nghiên cứu là các bệnh nhân được chẩn đoán xác định đồng thời đái tháo đường típ 2 và xơ gan. Tiêu chuẩn loại trừ bao gồm: bệnh nhân có rối loạn tâm thần, sa sút trí tuệ ảnh hưởng đến khả năng hợp tác, hoặc đang trong tình trạng cấp cứu/giai đoạn cuối. Cỡ mẫu thuận tiện với 160 bệnh nhân thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ. Kết quả: Nghiên cứu trên 160 bệnh nhân cho thấy 50% đạt mục tiêu HbA1c < 7,5%, 32,4% đạt glucose đói trong ngưỡng 5 – < 7 mmol/L. Các yếu tố liên quan có ý nghĩa với kết quả kiểm soát HbA1c gồm: tuổi, trình độ học vấn, thời gian mắc bệnh, phân độ xơ gan và mức độ tuân thủ điều trị. Kết luận: Nghiên cứu cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng điều trị đái tháo đường típ 2 ở bệnh nhân xơ gan tại bệnh viện Nội tiết Nghệ An. Kết quả kỳ vọng sẽ góp phần định hướng các chiến lược kiểm soát bệnh hiệu quả và an toàn hơn cho nhóm bệnh nhân đặc biệt này.
Y học cá thể hóa trong chẩn đoán và hỗ trợ điều trị ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp (UTTG) là bệnh ác tính nội tiết phổ biến nhất, chiếm 3% trong tổng số tất cả các loại ung thư được chẩn đoán hàng năm trên thế giới. Hơn thế nữa, hầu hết các khối u tuyến giáp ác tính ban đầu được điều trị bằng phẫu thuật hoặc kết hợp phẫu thuật và liệu pháp iốt phóng xạ (RAI). Tuy nhiên, ở người bệnh UTTG tiến triển di căn, nhiều khối u trở nên kháng với RAI và người bệnh cần liệu pháp điều trị đích thay thế nhằm nâng cao hiệu quả điều trị người bệnh UTTG. Trong UTTG, BRAF, RET, NTRK và ALK đã được xác định là các gen sinh ung thư chủ đạo điều khiển sự phát triển, sinh trưởng của tế bào ung thư và đây cũng là các gen đích tiềm năng để phát triển các thuốc điều trị đích nhằm giúp điều trị hiệu quả người bệnh UTTG. Liệu pháp y học cá thể hóa dựa trên đặc điểm gen ung thư đích đã tạo ra tiền đề quan trọng trong chẩn đoán và hỗ trợ điều trị hiệu quả UTTG; đặc biệt, liệu pháp y học cá thể hóa được khuyến cáo áp dụng trong điều trị người bệnh UTTG giai đoạn muộn kháng RAI. Do vậy, bài báo này trình bày tóm lược ý nghĩa lâm sàng của y học cá thể hóa ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị người bệnh UTTG.
Điều trị đái tháo đường típ 2 ở người cao tuổi: Những điều cần lưu ý
Mục tiêu : Tổng quan các khuyến cáo và thực hành lâm sàng trong điều trị ĐTĐ típ 2 ở người cao tuổi, nhấn mạnh mục tiêu điều trị theo cá thể hóa đảm bảo hiệu quả, an toàn và có tính tuân thủ cao. Phương pháp: Bài tổng quan được thực hiện dựa trên các khuyến cáo mới của các Hiệp hội Đái tháo đường Hoa kỳ ADA 2025, Hiệp hội Nội Tiết lâm sàng Hoa Kỳ AACE 2023, Hiệp hội Tim mạch Châu Âu ESC 2024. Nội dung tập trung vào xác định mục tiêu điều trị, lựa chọn thuốc theo cá thể hóa và các yếu tố đặc thù ở bệnh nhân lão khoa. Kết quả: Các khuyến cáo hiện tại đề xuất việc phân tầng mục tiêu điều trị dựa trên tình trạng chức năng, nhận thức, bệnh kèm theo, nguy cơ hạ đường máu, kỳ vọng sống. Các nhóm thuốc SGLT2, GLP1, Metformin, DPP-4i là những nhóm thuốc được lựa chọn an toàn ở người cao tuổi, hạn chế dùng SU ở người cao tuổi, sử dụng insulin cần thận trọng và ưu tiên phác đồ đơn giản. Kết luận: Điều trị ĐTĐ típ 2 ở người cao tuổi đòi hỏi sự cá thể hóa và toàn diện. Mục tiêu điều trị nên được dựa trên tình trạng chức năng, nhận thức, bệnh kèm theo, nguy cơ hạ đường máu và kỳ vọng sống. Ưu tiên các thuốc ít gây hạ đường huyết, sử dụng liều thấp và tăng dần. Tránh điều trị quá mức, đơn giản hóa phác đồ đặc biệt là ở những nhóm suy giảm nhận thức hoặc tuổi thọ ngắn. Kết hợp dinh dưỡng, tập thể dục hợp lý và hỗ trợ tâm lý và xã hội để duy trì chức năng tổng thể.
Tình trạng di căn hạch tiềm ẩn của ung thư tuyến giáp thể nhú được cắt toàn bộ tuyến giáp tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương
Mục tiêu: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, xác định tình trạng di căn hạch tiềm ẩn của ung thư tuyến giáp thể nhú được điều trị phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp tại khoa Phẫu thuật tuyến giáp, Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: BN UTTG thể nhú được phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và nạo vét hạch cổ tại khoa Phẫu thuật Tuyến giáp Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Nghiên cứu mô tả hồi cứu cắt ngang. Kết quả: Trong 76 bệnh nhân nghiên cứu, tuổi mắc bệnh trung bình là 45,8, tỷ lệ nữ/nam là 5,3/1. Kích thước u ≤ 2cm chiếm 93,4% tỷ lệ di căn hạch cổ tiềm ẩn 53,9%; Các yếu tố nguy cơ của di căn hạch tiềm ẩn: tuổi, giới giai đoạn u. Kết luận: UTTG thể nhú có tỷ lệ di căn hạch tiềm ẩn cao, đặc biệt là nhóm VI. Các yếu tố: tuổi, giai đoạn u có liên quan tới tình trạng di căn hạch tiềm ẩn.
Đặc điểm rối loạn lipid máu ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tăng huyết áp có mất trũng huyết áp tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương
Đặt vấn đề: Mất trũng huyết áp (non-dipper) là một bất thường nhịp sinh học của huyết áp. Đây được xem là yếu tố có ý nghĩa tiên lượng xấu về biến cố và tử vong tim mạch trên dân số nói chung và trên người đái tháo đường (ĐTĐ) nói riêng. Bên cạnh đó, rối loạn lipid máu (RLLP) có vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh gây ra các tổn thương trên. Do vậy, đánh giá rối loạn lipid máu ở nhóm đối tượng trên là cần thiết trong thực hành lâm sàng. Mục tiêu: Mô tả đặc điểm rối loạn lipid máu ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 tăng huyết áp có mất trũng huyết áp điều trị tại bệnh viện Nội tiết trung ương. Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang trên bệnh nhân đái tháo đường typ 2 có tăng huyết áp điều trị tại khoa Điều trị Ban ngày Bệnh viện Nội tiết Trung ương từ tháng 8/2020 đến tháng 11/2020. Kết quả: Có 62/197 BN ĐTĐ typ 2 tăng huyết áp có mất trũng huyết áp, chiếm tỷ lệ 31,47%. Tỷ lệ RLLP máu ở nhóm mất trũng huyết áp là 70,97%, không có sự khác biệt so với nhóm không mất trũng huyết áp (72,59%), p > 0,05. Ở BN mất trũng HA: chỉ số non-HDL-c cao hơn so với nhóm không mất trũng HA ( 4,2 ± 1,2 so với 3,8 ± 0,8 mmol/l, p < 0,05), chỉ số HDL-c thấp hơn so với nhóm không mất trũng huyết áp (1,0 ± 0,3 so với 1,2 ± 0,7 p < 0,05). Kết luận: Không có sự khác biệt về tỉ lệ RLLP máu ở nhóm mất trũng hay không mất trũng huyết áp. Tuy nhiên, khi phân tích từng thành phần của bilan lipid máu thì nhóm mất trũng huyết áp có chỉ số non-HDL-c cao hơn và HDL-c thấp hơn, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê
Nhận xét một số yếu tố nguy cơ tim mạch đối với đối tượng gan nhiễm mỡ không do rượu
Mục tiêu: Ước tính nguy cơ tim mạch 10 năm theo thang điểm Framingham ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 40 bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu. Kết quả: Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu gan nhiễm mỡ là 47,75 ± 3,39; trong đó tuổi trung bình ở nữ là 49,4 ± 5,2, ở nam là 45,7 ± 4,4. Sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê (p = 0,2796 > 0,05). Có đến 67,5% bệnh nhân gan nhiễm mỡ có rối loạn men gan (GOT, GPT, GGT). Trong đó tỷ lệ tăng GOT là 40%, tăng GPT là 45% và tăng GGT là 50%. Nguy cơ trung bình 10 năm mắc bệnh động mạch vành của nhóm nghiên cứu là 6,65% ± 7,98%. Trong đó nguy cơ trung bình ở bệnh nhân nam là 7,48% ± 9,28%, cao hơn so với nữ (2,55% ± 3,03%), sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (p = 0,0002 < 0,05). Kết luận: Nguy cơ trung bình 10 năm mắc bệnh động mạch vành ở đối tượng nghiên cứu là 6,65% ± 7,98%. Trong đó có 27,50% bệnh nhân có nguy cơ trung bình và nguy cơ cao. Bệnh nhân nam có nguy cơ 10 năm mắc bệnh động mạch vành cao hơn nữ. Tỷ lệ nguy cơ trung bình và cao có xu hướng tăng theo độ tuổi.
Tác dụng của phúc châm kết hợp nhĩ áp trên người bệnh có hội chứng tiền mãn kinh
Mục tiêu: Đánh giá tác dụng của phúc châm kết hợp nhĩ áp trên người bệnh có hội chứng tiền mãn kinh và khảo sát tác dụng không mong muốn của phương pháp can thiệp. Phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng có đối chứng, so sánh trước và sau điều trị trên 70 người bệnh chẩn đoán hội chứng tiền mãn kinh. Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp phúc châm kết hợp nhĩ áp. Nhóm chứng sử dụng phương pháp nhĩ áp. Đánh giá hiệu quả cải thiện một số triệu chứng lâm sàng theo thang điểm Blatt- Kupperman. Kết quả: Sau điều trị, các triệu chứng lâm sàng theo thang điểm Blatt - Kupperman ở cả hai nhóm đều cải thiện đáng kể, sự khác biệt giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê với p<0,05. Không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng trên lâm sàng của phương pháp can thiệp. Kết luận: Phúc châm kết hợp nhĩ áp là một phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn trong điều trị người bệnh có hội chứng tiền mãn kinh.
Nghiên cứu tuân thủ sử dụng thuốc theo thang điểm GMAS ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế
Đặt vấn đề: Đái tháo đường (ĐTĐ) là một trong những bệnh mạn tính nghiêm trọng và ngày càng phổ biến. Trong đó hơn 95% BN mắc ĐTĐ típ 2. Để kiểm soát đường huyết thì liệu pháp sử dụng thuốc điều trị là liệu pháp quan trọng hàng đầu. Do vậy việc đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc (TTSDT) ở BN ĐTĐ típ 2 là một việc làm hết sức cần thiết. GMAS là một thang đo TTSDT đơn giản nhưng có mức độ phân loại mức độ tuân thủ cao, áp dụng được cho nhiều bệnh mạn tính. Vì vậy, tiến hành nghiên cứu với 2 mục tiêu chính: (1) Đánh giá TTSDT theo thang điểm GMAS ở BN ĐTĐ típ 2 tại Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế và (2) Tìm hiểu mối liên quan giữa TTSDT với đường máu, HbA1c, thuốc điều trị và một số yếu tố khác. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên gồm 300 BN được chẩn đoán ĐTĐ típ 2. Kết quả: Số BN đạt mục tiêu điều trị FPG chiếm 34,7% và 24,7% đạt mục tiêu điều trị HbA1c. Số BN TTSDT 75,3%, không TTSDT 24,7%. Trong đó BN tuân thủ cao, tuân thủ tốt, tuân thủ một phần lần lượt là 38,7%; 36,6% và 24,7%. Có mối liên quan giữa TTSDT với mục tiêu FPG (OR=3,2; KTC 95%: 1,3-7,8; p< 0,05), mục tiêu điều trị HbA1c (OR= 3,8; KTC 95%: 1,0 - 13,7; p< 0,05), phác đồ dùng thuốc (OR= 4,7;KTC 95%: 2,2-10,2; p < 0,05), khám định kì (OR= 2,5; KTC 95%: 1,0-6,2; p<0,05), bệnh mắc kèm (OR=3,6; KTC 95%: 1,2- 10,9; p<0,05), tập luyện TTSDT (OR=3,2; KTC 95%: 1,6-6,7; p< 0,05). Kết luận: Tỉ lệ TTSDT khá cao nhưng tỉ lệ đạt mục tiêu điều trị FPG và HbA1c còn khá khiêm tốn. Vì vậy ngoài việc đẩy mạnh TTSDT còn cần kiểm soát các yếu tố khác liên quan đến bệnh ĐTĐ típ 2. Có mối liên quan giữa bệnh mắc kèm, luyện tập thể dục thể thao, khám định kì, phác đồ điều trị, mục tiêu FPG và HbA1c với TTSDT.
Đặc điểm đông máu ở người bệnh đái tháo đường có biến chứng loét bàn chân tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương giai đoạn 2023 - 2024
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm chỉ số cầm đông máu và mối liên quan với biến chứng loét bàn chân (LBC) của người bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu cắt ngang trên 111 người bệnh ĐTĐ có biến chứng LBC và 31 người bệnh ĐTĐ không LBC tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương từ 01/03/2023 đến 30/04/2024. Kết quả: nhóm LBC có độ tuổi trung bình là 67,6 ± 11,8 tuổi; tỷ lệ nam/nữ là 1,5; LBC mức độ nặng (56,76%). Xu hướng rối loạn đông máu của người bệnh trong nghiên cứu chủ yếu là tăng D-Dimer (81,0%), tăng fibrinogen (72,5%), rút ngắn thời gian PT (16,9%), kéo dài thời gian TT (34,5%) và aPTT (16,9%). Phân tích ROC cho thấy nồng độ D-Dimer ở 1.118 ng/mL có giá trị dự báo LBC tốt nhất trong nghiên cứu với độ nhạy 72,2% và độ đặc hiệu 61,3%. Kết luận: qua nghiên cứu 111 người bệnh ĐTĐ có biến chứng LBC và 31 người bệnh ĐTĐ không LBC, chúng tôi thấy rằng rối loạn đông máu xu hướng tăng đông là một trong những rối loạn huyết học phổ biến và có mối liên quan chặt chẽ với tiến triển LBC ở người bệnh ĐTĐ và có tiềm năng ứng dụng trong tiên lượng và kiểm soát sớm biến chứng LBC.
Đặc điểm loãng xương ở bệnh nhân sử dụng glucocorticoid
Đặt vấn đề: Loãng xương do glucocorticoid là nguyên nhân loãng xương thứ phát phổ biến nhất, có thể xảy ra sớm sau vài tháng điều trị. Nhận diện đặc điểm loãng xương do glucocorticoid giúp can thiệp sớm và hiệu quả. Mục tiêu: Mô tả đặc điểm loãng xương ở bệnh nhân có sử dụng glucocorticoid. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 78 bệnh nhân ≤70 tuổi sử dụng glucocorticoid đến khám tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ tháng 7/2022 đến tháng 6/2023. Mật độ xương được đo tại cột sống thắt lưng và cổ xương đùi bằng phương pháp DEXA. Kết quả: Tuổi trung bình là 58,9 ± 10,6; nữ chiếm 59,0%. Tỷ lệ loãng xương là 29,5%; giảm mật độ xương là 47,4%. Cột sống thắt lưng là vị trí loãng xương thường gặp nhất (91,3%). 65,2% bệnh nhân có triệu chứng đau cột sống thắt lưng, tuy nhiên 21,7% không có triệu chứng. Kết luận: Loãng xương ở bệnh nhân sử dụng glucocorticoid có tỷ lệ đáng kể, thường gặp tại cột sống thắt lưng, có thể xảy ra âm thầm. Cần tầm soát và điều trị sớm để phòng ngừa biến chứng gãy xương.
Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số nguyên nhân hạ kali máu thường gặp tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nội tiết Trung ương
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số nguyên nhân thường gặp của các bệnh nhân hạ kali máu. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang loạt ca bệnh được chẩn đoán xác định hạ kali máu điều trị tại Khoa Cấp Cứu – Bệnh viện Nội tiết Trung ương từ tháng 05/2023 đến tháng 09/2024. Kết quả: Nam giới chiếm 39,8 %, nữ giới chiếm 60,2%, độ tuổi trung bình của các đối tượng nghiên cứu là 58,19 ± 17,17 tuổi, trong đó cao nhất là 87 tuổi, thấp nhất là 18 tuổi. Các bệnh nhân vào viện chủ yếu do các triệu chứng khác (mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, khó thở...) chiếm 64,46 %, các triệu chứng buồn nôn, nôn chiếm 18,67 %, các triệu chứng của hạ kali máu (yếu liệt chi, tê bì, co thắt, đau mỏi cơ) chiếm 12,05 %, vô tình đi khám sức khỏe phát hiện có hạ kali máu chiếm 4,2 %. Nồng độ kali máu trung bình lúc vào viện là 3.05 ± 0.39. Nguyên nhân gây hạ kali máu thường gặp nhất là do dùng thuốc gây mất kali (lợi tiểu, corticoid, insulin) chiếm 41,6 %, cường Aldosteron chiếm 15.1 %, Basedow chiếm 9,6 %, các nguyên nhân nhân khác ít gặp như hội chứng Cushing chiếm 3.0 %, mất qua đường tiêu hóa 1.8%. Kết luận: Hạ kali máu gặp ở nữ giới cao hơn nam giới, chủ yếu tập trung ở nhóm bệnh nhân cao tuổi. Bệnh hay gặp triệu chứng lâm sàng không điển hình, tuy nhiên bệnh nhận hạ kali máu mức độ nặng có các triệu chứng lâm sàng biểu hiện rõ và có thể ảnh hưởng đến tính mạng bệnh nhân. Các nguyên nhân thường gặp gây hạ kali máu thường gặp nhất là do dùng thuốc gây mất kali, cường Aldosteron, Basedow.
Đánh giá thực trạng sử dụng bút tiêm insulin của người bệnh đái tháo đường tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2024
Mục tiêu: Đánh giá thực trạng sử dụng bút tiêm insulin của người bệnh đái tháo đường điều trị nội trú tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2024 và tìm hiểu các biến chứng không mong muốn và yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 180 người bệnh đái tháo đường điều trị nội trú tại khoa Cấp cứu từ 6/2024 đến 10/2024. Thu thập số liệu bằng phỏng vấn trực tiếp, quan sát thực hành tiêm giả bút tiêm insulin và sổ y bạ/ bệnh án. Phân tích bằng SPSS 20.0 với các kiểm định thống kê, p<0,05 được coi là có ý nghĩa thống kê. Kết quả: Tuổi trung bình nhóm nghiên cứu chủ yếu từ 50–70 tuổi (49,4%), nữ chiếm 52.2%. Người bệnh mắc ĐTĐ typ 2 chiếm 95%, thời gian mắc bệnh >10 năm chiếm 57,2%. Về thực hành tiêm, 66,7% không kiểm tra chất lượng insulin trước tiêm, 70,6% không luân chuyển vị trí tiêm, 92,2% không tháo kim sau tiêm, 60% tái sử dụng kim ≥6 lần. Tỷ lệ giữ kim dưới da >10 giây đạt 57,2%. Biến chứng thường gặp: phì đại mỡ (76,7%), rò rỉ insulin (46,7%), bầm tím/chảy máu (72,2%). Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa phì đại mỡ với thời gian mắc bệnh, thời gian tiêm insulin, tần suất tiêm và luân chuyển vị trí tiêm (p<0,05). Kết luận: Người bệnh còn nhiều sai sót trong thực hành tiêm bút insulin, dẫn đến biến chứng tại chỗ tiêm. Cần tăng cường tư vấn, đào tạo và theo dõi định kỳ để cải thiện kỹ thuật tiêm.
Hiệu quả hỗ trợ hạ đường huyết và tính an toàn của bài thuốc ngũ vị tiêu khát kết hợp với metformin trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2
Mục tiêu: so sánh tác dụng hỗ trợ hạ đường huyết và tính an toàn của bài thuốc Ngũ vị tiêu khát thang với Metformin trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng có đối chứng với 31 bệnh nhân trong nhóm nghiên cứu và 31 bệnh nhân trong nhóm chứng. Kết quả: Bệnh nhân có BMI ở mức bình thường chiếm tỷ lệ cao nhất (43,8%). Bệnh nhân Tiêu khát có thể bệnh YHCT thuộc Hạ tiêu chiếm tỷ lệ cao nhất (51,6%). Sau 20 ngày sau điều trị, chỉ số đường huyết tương lúc đói trung bình (FPG) của nhóm nghiên cứu là 6,46 ± 0,21 mmol/l, của nhóm chứng là 6,97 ± 0,15 mmol/l, sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (p<0,05). Khác biệt giữa nhóm chứng và nhóm nghiên cứu về chỉ số ALT trước và sau điều trị là không có ý nghĩa thống kê (p>0,05). Nhóm nghiên cứu có GFR tăng nhẹ sau điều trị so với nhóm chứng, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05). Kết luận: Sau 20 ngày điều trị, nhóm bệnh nhân sử dụng kết hợp bài thuốc Ngũ vị tiêu khát được kiểm soát đường huyết tốt hơn nhóm bệnh nhân chỉ sử dụng Metformin. Bài thuốc có tính an toàn trên chức năng gan và thận.
Một số yếu tố liên quan đến thực hành tự tiêm insulin của người bệnh đái tháo đường điều trị tại Khoa Nội tiết Bệnh viện 19-8 năm 2024
Mục tiêu: Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến thực hành tự tiêm insulin của người bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 500 bệnh nhân (BN) ĐTĐ đã tự thực hành tiêm insulin đang điều trị nội, ngoại trú tại khoa Nội tiết - Bệnh viện 19-8 trong thời gian từ tháng 02/ 2024 đến tháng 12/2024. Phỏng vấn đánh giá kiến thức và thực hành tiêm của bệnh nhân theo bộ câu hỏi thống nhất, khai thác về tuổi, giới, trình độ học vấn, thời gian mắc, khu vực sống… đánh giá kiến thức và thực hành tiêm insulin. Kết quả: Nam 57,4%, nữ 42,6%, tuổi trung bình: 66,12 ± 11,03, thời gian mắc bệnh> 10 năm 57,2%, chủ yếu là ĐTĐ typ2 98,8%, BN có kiến thức đạt 66,2%, thực hành đạt là 52,8%, trong đó thực hành đạt bằng bơm tiêm 49,6%, bút tiêm 59,8%. Có mối liên quan giữa thời gian mắc bệnh với thực hành tiêm (p = 0,010), dạng thuốc tiêm (p = 0,032 <0,05), biến chứng tại chỗ tiêm (p < 0,001). Kết luận: tỷ lệ đúng về kiến thức và thực hành tự tiêm insulin còn chưa cao, nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thực hành tiêm insulin. Vì vậy cần nâng cao tầm quan trọng trong việc tư vấn, hướng dẫn BN nhằm cải thiện về kiến thức và thực hành tiêm.
Căn nguyên vi khuẩn và mức độ nhạy cảm kháng sinh của một số vi khuẩn phân lập được trên người bệnh nhiễm khuẩn da và mô mềm tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2023-2024
Mục tiêu: xác định tác nhân gây nhiễm khuẩn da và mô mềm thường gặp và mức độ nhạy cảm với kháng sinh của một số tác nhân phân lập được tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2023-2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: các chủng vi khuẩn gây nhiễm khuẩn da và mô mềm phân lập được tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2023-2024. Kết quả: trong số 1.029 mẫu bệnh phẩm có kết quả nuôi cấy dương tính, vi khuẩn gây nhiễm khuẩn da và mô mềm chiếm tỷ lệ cao nhất đó là S. aureus (51,7%), tiếp đó là E. coli (6,7%) và P. aeruginosa ( 59%) . Tất cả các chủng S. aureus đều nhạy cảm với linezolid, daptomycin, doxycycline và vancomycin. Tỉ lệ MRSA là 70-75%. Kết luận : trong tất cả các căn nguyên vi khuẩn phân lập được nhiều nhất là S. aureus. Các chủng S. aureus đều nhạy cảm với linezolid, daptomycin, doxycycline và vancomycin. E. coli và P. eruginosa có độ nhạy cảm khác nhau với các kháng sinh.