Vận dụng mô hình arimax dự báo biến động dân số: nghiên cứu tại thành phố Đà Nẵng sau hợp nhất

Tóm tắt

Dân số là yếu tố cốt lõi, giữ vai trò trung tâm trong sự phát triển kinh tế - xã hội ở cấp quốc gia và địa phương. Sự thay đổi về quy mô và cơ cấu dân số không chỉ ảnh hưởng đến nguồn lao động mà còn tác động đến an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong tình hình hợp nhất không gian hành chính giữa Đà Nẵng và Quảng Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và mô hình ARIMAX để phân tích và dự báo đặc điểm cơ cấu dân số sử dụng dữ liệu từ năm 1999 đến 2024. Thêm vào đó, nghiên cứu lượng hóa mức độ cũng như chiều hướng tác động của các yếu tố kinh tế - xã hội đến biến động dân số, đồng thời dự báo quy mô dân số Thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2025-2030. Kết quả cho thấy mô hình ARIMAX(0,0,1) với biến ngoại sinh là tỷ số giới tính có ý nghĩa thống kê (p < 0,05), đạt sai số dự báo MAPE ≈ 9,55%; dân số Đà Nẵng được dự báo đạt khoảng 3,27 triệu người vào năm 2030.