PHẬT GIÁO NAM TÔNG KHMER - GÌN GIỮ VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG TRONG KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH

KHMER THERAVĀDA BUDDHISM: THE PRESERVATION AND PROMOTION OF TRADITIONAL VALUES IN THE MEKONG DELTA IN THE ERA OF NATIONAL DEVELOPMENT

Tóm tắt

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với những chuyển biến mạnh mẽ về kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế, vấn đề gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở Đồng bằng sông Cửu Long đặt ra yêu cầu ngày càng cấp thiết. Dân tộc Khmer là một trong những cộng đồng dân tộc sinh sống lâu đời tại khu vực này, trong đó Phật giáo Nam tông Khmer giữ vai trò trung tâm trong đời sống văn hóa – tinh thần và xã hội của đồng bào dân tộc Khmer ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Bài viết tập trung phân tích vai trò của Phật giáo Nam tông Khmer trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer ở Đồng bằng sông Cửu Long thông qua các phương diện như phong tục, tập quán, lễ hội, ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức cộng đồng và sự gắn kết phum, sóc. Trên cơ sở phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và tiếp cận liên ngành văn hóa học, tôn giáo học, nghiên cứu cho thấy Phật giáo Nam tông Khmer không chỉ là chỗ dựa tâm linh mà còn là một thiết chế văn hóa – xã hội quan trọng, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và định hướng lối sống cộng đồng trong bối cảnh hiện đại.

Kết quả nghiên cứu khẳng định, việc phát huy vai trò của Phật giáo Nam tông Khmer có ý nghĩa quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh và thúc đẩy phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

ABSTRACT

As Viet Nam enters a new era of national development marked by profound transformations in economic growth, social change, and international integration, the preservation and promotion of traditional cultural values of ethnic minorities in the Mekong Delta has become increasingly urgent. The Khmer ethnic group is one of the long-established communities in this region, in which Theravada Buddhism plays a central role in the cultural, spiritual, and social life of Khmer people in the Mekong Delta.

This article focuses on analyzing the role of Khmer Theravada Buddhism in preserving and promoting the traditional values of the Khmer ethnic community in the Mekong Delta through various dimensions, including customs and practices, festivals, language and script, community ethics, and the cohesion of phum and sóc. Based on document analysis, synthesis, and an interdisciplinary approach combining cultural studies and religious studies, the research findings indicate that Khmer Theravada Buddhism is not only a spiritual foundation but also an important cultural and social institution that contributes significantly to the preservation of ethnic cultural identity and the orientation of community lifestyles in the modern context.

The study affirms that promoting the role of Khmer Theravada Buddhism is of great significance in strengthening national unity, fostering a healthy cultural life, and advancing sustainable development in the Mekong Delta during the country’s new stage of development.