Tạp chí Lịch sử Đảng

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam - Những giá trị lịch sử

2026-04-21T10:19:53+07:00

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 - Cuộc cách mạng vô sản đầu tiên diễn ra trên thế giới giành thắng lợi, “mở ra một thời đại mới trong lịch sử thế giới”1 - thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười và sự ra đời của Nhà nước Xô viết, không chỉ thay đổi vận mệnh dân tộc Nga mà còn mở ra một trang sử mới cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cổ vũ mạnh mẽ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc vùng dậy đấu tranh giành độc lập, tự do. Đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sau 15 năm kiên trì, bền bỉ đấu tranh, nhân dân Việt Nam đã nhất tề đứng lên “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, giành độc lập cho dân tộc và lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thời gian đã lùi xa, nhưng Cách mạng Tháng Mười Nga và Cách mạng Tháng Tám để lại những giá trị trường tồn đối với lịch sử dân tộc Việt Nam và nhân loại.

Vai trò của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945

2026-04-21T10:26:20+07:00

Tháng 8-1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã nhất tề đứng lên “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, lật nhào ách thống trị của phát xít Nhật và chế độ phong kiến, giành độc lập cho dân tộc. Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc trong thế kỷ XX, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. Thắng lợi đó bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đóng vai trò quyết định.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và bài học hành động đúng thời cơ, đẩy lùi nguy cơ - Ý nghĩa với hiện nay

2026-04-21T10:30:15+07:00

Một thành công nổi bật, có ý nghĩa sâu sắc của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là Đảng đã chọn đúng thời cơ, đẩy lùi nguy cơ, giành thắng lợi nhanh, ít tổn thất. Thời cơ là khi những điều kiện khởi nghĩa đã chín muồi: Cao trào kháng Nhật cứu nước phát triển mạnh mẽ, nhân dân sẵn sàng khởi nghĩa; Đảng và Việt Minh chủ động, quyết tâm lãnh đạo khởi nghĩa trên cả nước; Nhật đầu hàng Đồng minh, quân Nhật ở Đông Dương hoang mang cực điểm. Kiên quyết đẩy lùi nguy cơ: quân Pháp quay lại xâm lược, áp đặt lại chế độ cai trị như trước ngày 9-3-1945; một số lực lượng Đồng minh lợi dụng vào Đông Dương để thực hiện âm mưu xâm lược. Bài học thành công này có ý nghĩa lớn với các thời kỳ cách mạng Việt Nam.

Hồ Chí Minh - Người kiến tạo nền giáo dục mới

2026-04-21T10:38:17+07:00

Ngay sau khi giành được độc lập (9-1945), nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa phải đồng thời đối diện với nhiều khó khăn, thách thức nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: Giáo dục là một trong những nhiệm vụ hàng đầu; giáo dục không chỉ là một trong những quyền cơ bản của con người mà còn là nền tảng văn hóa, chính trị đất nước; là trụ cột của công cuộc bảo vệ nền độc lập, kiến thiết quốc gia và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Bài viết phân tích quan điểm về giáo dục của Hồ Chí Minh giai đoạn 1945 - 1946, làm rõ giá trị và tầm nhìn chiến lược về giáo dục, đào tạo của Hồ Chí Minh đối với sự trường tồn, phát triển bền vững của đất nước Việt Nam.

Triết lý ngoại giao Hồ Chí Minh và sự vận dụng hiện nay

2026-04-21T10:43:19+07:00

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, người hành động thực tiễn, mà còn là nhà lý luận xuất sắc về nhiều vấn đề chiến lược của cách mạng Việt Nam, trong đó có lĩnh vực ngoại giao. Tính triết lý trong tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh được thể hiện rõ qua những nội dung: Độc lập, tự chủ gắn liền với đoàn kết, hợp tác quốc tế; Ngoại giao là một mặt trận, nhưng cần coi trọng thực lực; Đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết, nhưng không quên trách nhiệm quốc tế. Những triết lý ngoại giao này đang được Đảng và Nhà nước Việt Nam vận dụng sáng tạo trong bối cảnh mới hiện nay.

Xuất khẩu gạo Việt Nam trong thời kỳ đổi mới - Thành tựu và những vấn đề đặt ra

2026-04-21T10:47:19+07:00

Xuất khẩu gạo của Việt Nam trong thời kỳ đổi mới bắt đầu từ cuối thập niên 80 thế kỷ XX. Đến nay, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong ba nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao thu nhập nông dân và bảo đảm an ninh lương thực. Tuy nhiên, xuất khẩu gạo Việt vẫn đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, chi phí logistics cao, thiếu thương hiệu mạnh quốc gia, giá trị gia tăng còn thấp. Bài viết phân tích quá trình phát triển xuất khẩu gạo của Việt Nam, làm rõ các yếu tố thúc đẩy như chính sách khoán, cải cách đất đai, hội nhập thương mại và vai trò của hộ nông dân; đề xuất các giải pháp tái cơ cấu sản xuất theo nhu cầu thị trường, đầu tư chế biến - logistics, phát triển thương hiệu gạo Việt và nâng cao thể chế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, chuyển trọng tâm sang phát triển công nghiệp/công nghệ gắn liền với hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn.

Đảng lãnh đạo phát triển kinh tế số ở Việt Nam hiện nay

2026-04-21T10:52:18+07:00

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đánh dấu sự phát triển vượt bậc trong việc sử dụng dữ liệu và công nghệ vào toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội. Xu hướng số hóa nền kinh tế và các hoạt động xã hội diễn ra rất nhanh ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Kinh tế số trở thành một bộ phận quan trọng, đóng góp ngày càng nhiều vào tổng sản phẩm của các quốc gia. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế số. Bài viết tập trung nghiên cứu làm rõ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế số và những kết quả đạt được.

Sự phát triển lý luận của Đảng và kết quả thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam (1986-2025)

2026-04-21T10:56:42+07:00

Dưới sự lãnh đạo của Đảng công cuộc đổi mới đất nước qua gần 40 năm đạt được nhiều thành tựu quan trọng có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó quan điểm, chủ trương của Đảng về dân chủ xã hội chủ nghĩa đã đi vào thực tiễn cuộc sống, vừa là mục tiêu, động lực của sự nghiệp cách mạng. Bài viết tập trung làm rõ sự phát triển lý luận của Đảng về dân chủ xã hội chủ nghĩa qua các kỳ Đại hội của Đảng; một số kết quả và đúc rút kinh nghiệm có giá trị về phát huy dân chủ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, mở cửa, hội nhập quốc tế, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Báo chí góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

2026-04-21T11:17:56+07:00

Báo chí không những là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, lý luận của Đảng, mà còn là công cụ hữu hiệu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Bài viết khẳng định vai trò của báo chí trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, đồng thời đưa ra một số giải pháp nhằm góp phần tăng cường hoạt động của các cơ quan báo chí bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

Phản bác quan điểm tuyệt đối hóa vai trò của vũ khí công nghệ cao trong thời đại chiến tranh thông tin

2026-04-21T11:43:36+07:00

Hiện nay, cuộc Cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư đã làm xuất hiện một hình thái chiến tranh mới - chiến tranh thông tin dựa trên những lợi thế của việc ứng dụng những thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại, nhất là công nghệ thông tin vào các hoạt động quân sự. Do đó, gần đây có ý kiến cho rằng trong thời đại chiến tranh thông tin, vũ khí công nghệ cao đóng vai trò quyết định sự thành bại của các cuộc xung đột, chiến tranh quân sự. Đây là một luận điệu rất nguy hiểm tấn công trực diện vào chủ trương, đường lối của Đảng về quốc phòng toàn dân, do đó cần phải nhận diện rõ và có luận cứ đấu tranh phản bác thuyết phục.

Sự giúp đỡ về trang bị, vũ khí hiện đại của Liên Xô góp phần đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ trên miền Bắc

2026-04-21T11:28:56+07:00

Trong 2 cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam, không lực Hoa Kỳ đã vấp phải lưới lửa phòng không hiệu quả nhất thế giới với những loại vũ khí hiện đại được cung cấp bởi Liên Xô. Với việc sử dụng hiệu quả, phát huy tối đa tính năng của những vũ khí đó, lực lượng Phòng không - Không quân nhân dân Việt Nam đã bắn rơi hàng nghìn máy bay Mỹ. Sự giúp đỡ to lớn của Liên Xô góp phần đặc biệt quan trọng, có tính quyết định trong việc đánh bại không lực Hoa Kỳ trong những năm 1965-1972 và đóng góp vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân Việt Nam.

Nhân vật Léo Figuères trong Sổ vàng Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc

2026-04-21T11:37:40+07:00

Léo Figuères là ai? Tại sao ông đến Việt Nam và ghi lưu bút trong Sổ vàng của Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc? Những dòng lưu bút ấy có ý nghĩa gì? Để trả lời những câu hỏi đó, bài viết trình bày 3 nội dung: 1) Léo Figuères, một người cộng sản Pháp chân chính; 2) Hành trình Léo Figuères đến với Việt Nam; 3) phân tích nội dung Lưu bút của Léo Figuères trong Sổ vàng Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, ngày 2-5-1950.

Nguyễn Thị Định - Tấm gương người cộng sản kiên trung, niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam

2026-04-21T11:51:26+07:00

Trong suốt chiều dài lịch sử, phụ nữ Việt Nam đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp dựng nước và giữ nước, luôn là lực lượng đi đầu trong các phong trào yêu nước, kiên cường, bất khuất, trung hậu và đảm đang. Một trong những tấm gương tiêu biểu là Thiếu tướng Nguyễn Thị Định, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, người chiến sĩ cộng sản trung kiên, người phụ nữ tài năng, nhà lãnh đạo có uy tín của Đảng, Nhà nước Việt Nam, niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Phát triển bền vững doanh nghiệp vùng Đông Nam Bộ (2016-2024)

2026-04-21T11:55:13+07:00

Phát triển bền vững là xu thế tất yếu của thế giới cũng như Việt Nam. Để phát huy được thế mạnh của các vùng, Đảng đã chủ trương phát triển bền vững các vùng kinh tế, trong đó có vùng kinh tế Đông Nam Bộ. Đông Nam Bộ là vùng kinh tế năng động, sáng tạo, đi đầu trong đổi mới và phát triển, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu, thu ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm của cả nước. Trong đó, đóng góp nhiều nhất cho phát triển bền vững vùng Đông Nam Bộ là khu vực doanh nghiệp đang hoạt động trong vùng. Bài viết tập trung phân tích các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển bền vững và một số kết quả chủ yếu về phát triển bền vững doanh nghiệp vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2016-2024.

Đảng bộ Liên khu V lãnh đạo xây dựng căn cứ địa - hậu phương ở miền Tây các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (1954-1961)

2026-04-21T11:59:57+07:00

Sau năm 1954, ở Liên khu V, vùng tự do đều trở thành vùng địch kiểm soát, chính quyền Sài Gòn thực hiện chính sách “tố cộng”, phá hoại hiệp định Giơnevơ, truy lùng cán bộ, thẳng tay đàn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân. Do đó, yêu cầu bức thiết phải xây dựng căn cứ địa, nơi tập trung lực lượng chính trị, quân sự, kinh tế và hậu cần để phục vụ cho cuộc đấu tranh lâu dài; là nơi nuôi dưỡng và bảo vệ cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân. Đảng bộ Liên khu V đã kịp thời chuyển hướng hoạt động, bố trí lại tổ chức, chủ động lãnh đạo xây dựng căn cứ địa - hậu phương, làm bàn đạp để tiến hành các hoạt động đấu tranh chính trị, vũ trang.

Xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân đáp ứng yêu cầu làm việc trong môi trường quốc tế hiện nay

2026-04-21T12:03:24+07:00

Đội ngũ trí thức Công an nhân dân hiện nay có nhiều đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ những nhiệm vụ đặt ra trong môi trường quốc tế có nhiều thay đổi nhanh chóng, phức tạp, yêu cầu đối với đội ngũ trí thức Công an nhân dân là phải nắm bắt cơ hội và nhận biết thách thức phấn đấu vươn lên về mọi mặt, đủ năng lực, tiêu chí, sẵn sàng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, xây dựng lực lượng Công an nhân dân thực sự trong sạch, vững mạnh, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, góp phần xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc.

Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lãnh đạo phát triển nguồn nhân lực du lịch (2010-2020)

2026-04-21T12:06:54+07:00

Quảng Ninh nằm ở vùng Đông Bắc của Việt Nam, có vai trò chiến lược về địa chính trị, kinh tế, đối ngoại cũng như quốc phòng - an ninh. Vị trí đặc biệt này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, mà còn mở ra tiềm năng to lớn trong lĩnh vực du lịch. Nhận thức được vai trò, lợi thế đó, trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh luôn xác định phát triển du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đặc biệt, việc chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch được xem là một giải pháp then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch mang tầm khu vực và quốc tế.