Tạp chí Lịch sử Đảng

Tổ chức thành công Đại hội các cấp của Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Đoàn kết, dân chủ, gương mẫu, trí tuệ, hiệu quả

Nguyễn Xuân Thắng — 2026-04-10

Lời Ban Biên tập: Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và hướng dẫn của Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, các tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tiến hành Đại hội nhiệm kỳ 2025-2030 tiến tới Đại hội lần thứ XV Đảng bộ Học viện và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. GS, TS NGUYỄN XUÂN THẮNG, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đã có bài viết chỉ đạo đại hội các cấp của Đảng bộ Học viện.

Tạp chí Lịch sử Đảng trân trọng giới thiệu bài viết quan trọng này.

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đẩy mạnh toàn diện phòng trào thi đua yêu nước (2020-2025)

Hoàng Phúc Lâm — 2026-04-10

Phát huy truyền thống hơn 75 năm xây dựng và phát triển, thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, các thế hệ cán bộ, học viên của Học viện đã không ngừng thi đua trong học tập, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, công tác tổ chức cán bộ và các lĩnh vực khác, nỗ lực, phấn đấu, đóng góp xứng đáng vào công tác nghiên cứu, tuyên truyền và giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; nâng tầm và khẳng định vị thế là trung tâm quốc gia nghiên cứu lý luận chính trị và tư vấn chính sách cho Đảng, Nhà nước.

Vai trò của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong xây dựng nền báo chí cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại

Dương Trung Ý — 2026-04-10

Với vai trò là trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý, nghiên cứu lý luận chính trị và tư vấn chính sách, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có sứ mệnh trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực báo chí - truyền thông vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, giàu đạo đức nghề nghiệp, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong sự nghiệp phát triển nền báo chí cách mạng Việt Nam. Bài viết tập trung làm rõ vai trò của Học viện đối với việc xây dựng nền báo chí cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại trên từng lĩnh vực; đề xuất các khuyến nghị để Học viện tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí trong kỷ nguyên mới.

Báo chí cách mạng - “lợi khí” của Đảng trong vận động cách mạng Tháng Tám (1939-1945)

Trần Trọng Thơ — 2026-04-10

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thể hiện sự đúng đắn, sáng tạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong sử dụng báo chí làm “lợi khí” lãnh đạo và tổ chức, động viên lực lượng toàn dân tộc tiến hành công cuộc đấu tranh giành độc lập tự do cho dân tộc. Trong cuộc vân động giải phóng dân tộc (1939-1945), Đảng lãnh đạo, phát huy cao độ vai trò của báo chí cách mạng trong tuyên truyền chủ trương, đường lối cứu quốc của Đảng và Mặt trận Việt Minh, vận động, tổ chức nhân dân phát huy tinh thần tự lực tự cường, đoàn kết đấu tranh chống lại những luận điều xuyên tạc của kẻ thù... Báo chí cách mạng Việt Nam đã thực hiện suất sắc sứ mệnh lịch sử, góp phần to lớn vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Vai trò của báo chí trong thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam

Vũ Thị Phương Hậu — 2026-04-10

Trong bối cảnh toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế tri thức, Việt Nam với kho tàng di sản văn hóa phong phú và lực lượng sáng tạo trẻ năng động được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển công nghiệp văn hóa. Cùng với chính sách, hạ tầng, nguồn nhân lực, thì báo chí - với vai trò là kênh thông tin chính thống, công cụ truyền thông đại chúng - giữ vị trí quan trọng trong việc thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa. Bài viết làm rõ vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam, thông qua việc phân tích các chiều cạnh truyền thông, nâng cao nhận thức, quảng bá sản phẩm, định hướng thị hiếu thẩm mỹ công chúng, phản biện chính sách, kết nối hệ sinh thái; đồng thời cũng chỉ ra hạn chế, thách thức, từ đó đề xuất một số khuyến nghị.

Vai trò của Báo Quân giải phóng trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Hồ Sơn Đài — 2026-04-12

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, báo chí luôn giữ một vai trò hết sức quan trọng. Một trong những tờ báo ở chiến trường miền Nam là báo Quân giải phóng. Trong 12 năm hoạt động (1963-1975), báo xuất bản được 338 số, với hàng nghìn tin bài, hình ảnh phản ánh mọi hoạt động của quân và dân miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hoạt động của báo Quân giải phóng thực sự trở thành một bộ phận quan trọng hợp thành mũi đấu tranh chính trị trong phương châm “hai chân, ba mũi, ba vùng”; một thứ vũ khí tin cậy và sắc bén của Quân ủy, Bộ Chỉ huy Miền, các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng và văn hóa.

Nền văn học, nghệ thuật Việt Nam sau 50 năm đất nước thống nhất (1975-2025) - Những vấn đề đặt ra và định hướng phát triển

Nguyễn Duy Bắc — 2026-04-12

Văn học, nghệ thuật luôn giữ một vai trò đặc biệt trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc. Văn học, nghệ thuật không chỉ là tiếng nói của tâm hồn dân tộc mà còn là một vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, là sức mạnh tinh thần vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sau 50 năm kể từ ngày thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2025), nền văn học, nghệ thuật Việt Nam đã đạt được những thành tựu rực rỡ, đóng góp to lớn vào xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đồng thời, đặt ra những vấn đề cần quan tâm, định hướng để phát triển nền văn học, nghệ thuật Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Đại thắng mùa Xuân năm 1975 trong tiến trình lịch sử văn hóa chính trị Việt Nam

Nguyễn Thị Xuân Hương — 2026-04-12

Năm 2025, tròn 50 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (1975-2025). Đại thắng mùa Xuân năm 1975 mãi mãi là mốc son chói lọi trong tiến trình đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, Bắc - Nam sum họp một nhà. Từ góc nhìn lịch sử - văn hóa, Chiến dịch Hồ Chí Minh với Đại thắng mùa Xuân năm 1975 không chỉ phát triển tầm cao mới văn hóa chính trị Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, mà còn mở ra kỷ nguyên mới: Văn hóa chính trị dân tộc giai đoạn đổi mới, sáng tạo, hội nhập và phát triển.

Xây dựng văn hóa cần, kiệm theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới

Phạm Hồng Tung — 2026-04-12

Đạo đức cách mạng, theo Hồ Chí Minh, là một thể thống nhất với bốn phẩm chất cốt lõi là “cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư”¹. Trong bốn phẩm chất cốt lõi đó thì “cần” luôn luôn đi đôi với “kiệm”, tạo nên một bệ đỡ văn hóa của một lối sống cần, kiệm. Hồ Chí Minh không chỉ luận giải về triết lý cần, kiệm, kêu gọi và yêu cầu cán bộ và nhân dân thực hiện cần, kiệm mà tự mình Người luôn luôn nhất quán thực hành văn hóa cần, kiệm, như một nguyên tắc sống, vừa dung dị, vừa bao chứa những những ý nghĩa sâu sắc, tỏa sáng để nêu gương và cảm hóa người khác. Trong bối cảnh mới hiện nay, Đảng và Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, coi đó như một giải pháp chiến lược, đưa đất nước vững vàng phát triển trong tình hình mới.

Hồ Chí Minh vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội và cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Nguyễn Danh Tiên — 2026-04-12

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, song với sự độc lập, tự chủ, Người đã tiếp thu bản chất, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội một cách sâu sắc và sáng tạo. Nhận thức và tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội luôn thống nhất với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, nhưng đã được vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Hồ Chí Minh không đưa ra định nghĩa về chủ nghĩa xã hội với những tiêu chí đầy đủ, toàn diện, hoàn chỉnh của một mô hình lý tưởng được xây dựng sẵn. Với Người, chủ nghĩa xã hội không chỉ là ước mơ, lý tưởng mà còn từng bước được hiện thực trong thực tiễn quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Bước phát triển trong quan điểm của Đảng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua gần 40 năm đổi mới

Lê Văn Lợi — 2026-04-12

Trải qua gần 40 năm (1986-2025) đổi mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở Việt Nam cũng không ngừng được Đảng quan tâm, lãnh đạo, hoàn thiện về nhận thức, quan điểm và tổ chức thực hiện. Từ chỗ nhận diện mang tính cảnh báo, đến việc xác lập cơ chế phòng ngừa, đấu tranh và xử lý nghiêm minh, quan điểm của Đảng về vấn đề này có bước phát triển vượt bậc, thể hiện sự nhất quán, kiên định và quyết liệt, nhằm xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh, vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Một số thành tựu lý luận của Đảng về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc thời kỳ đổi mới

Trần Thị Nhẫn — 2026-04-12

Đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng “là đường lối chiến lược nhất quán của cách mạng Việt Nam; là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”¹. Nhận thức rõ vị trí, vai trò to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong thời kỳ đổi mới, Đảng đã từng bước phát triển nhận thức, lý luận và đề ra hệ thống quan điểm, chủ trương đúng đắn nhằm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững mạnh, góp phần quyết định đến những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước.

Vận dụng, phát triển sáng tạo và hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh là bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay

Nguyễn Trọng Phúc — 2026-04-12

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên trong suốt quá trình lãnh đạo của Đảng. Đó là nhân tố quyết định bản chất cách mạng khoa học và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng theo lý tưởng, mục tiêu đã đặt ra. Hiện nay, việc vận dụng phát triển sáng tạo lý luận, nhất là tư tưởng Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới càng đặc biệt quan trọng nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo đảm nâng cao vai trò, sức chiến đấu và năng lực cầm quyền của Đảng vì sự hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Phản bác luận điệu cho rằng để chấm dứt tụt hậu, tiến tới tương lai, Việt Nam cần thực hiện “tự do, dân chủ”, “tôn trọng khác biệt” và “chủ nghĩa đa nguyên”

Đào Ngọc Báu — 2026-04-12

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, các giá trị dân chủ, tự do, nhân quyền ngày càng được nhấn mạnh như là chuẩn mực phổ quát. Tuy nhiên, đi kèm với quá trình toàn cầu hóa đó là sự gia tăng của các luận điệu xuyên tạc, sai lệch về thể chế chính trị ở Việt Nam, đặc biệt là yêu sách đòi thực hiện “đa nguyên, đa đảng” như một điều kiện để thoát khỏi tụt hậu và đạt tới “dân chủ thực sự”. Trên không gian mạng và trong một số kênh truyền thông quốc tế, không ít người cố tình đồng nhất khái niệm dân chủ với mô hình thể chế đa đảng phương Tây, phủ nhận tính chính danh và hiệu quả của mô hình dân chủ xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Bài viết nhận diện, phản bác những quan điểm sai trái đó, thông qua việc phân tích cơ sở lý luận, dẫn chứng thực tiễn trong và ngoài nước.

Những đóng góp của Thiếu tướng Nguyễn Sơn với báo chí cách mạng Việt Nam và Trung Quốc (1925-1955)

Hà Thị Tường Thu — 2026-04-12

Được học tập, rèn luyện và định hướng của Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ, người thầy vĩ đại của nền báo chí cách mạng Việt Nam, Nguyễn Sơn (1908 - 1956) không chỉ được đào tạo, bồi dưỡng chính quy để trở thành một vị tướng trong quân đội mà còn là một nhà báo cách mạng. Trong sự nghiệp cách mạng của mình, từ năm 1925 đến năm 1955, Nguyễn Sơn đã viết hàng trăm bài báo, biên soạn và dịch sách, là tổng biên tập, sáng lập nhiều tờ báo cách mạng, tuyên truyền, phổ biến lý luận cho quần chúng, bộ đội, phát triển văn hóa kháng chiến. Bài viết trên cơ sở tập hợp các tài liệu ở Việt Nam và Trung Quốc, tài liệu lưu giữ của thân nhân gia đình Thiếu tướng Nguyễn Sơn, góp phần làm rõ thêm vai trò của ông đối với nền báo chí cách mạng Việt Nam và Trung Quốc nửa đầu thế kỷ XX.

Nhà báo, nhà sử học Trần Huy Liệu với cách mạng Việt Nam

Nguyễn Đình Thống — 2026-04-12

Trần Huy Liệu từ một thanh niên yêu nước đến với chủ nghĩa cộng sản; kiên trung, bất khuất, trải mọi lao tù đế quốc từ Côn Đảo, đến Sơn La; giữ nhiều trọng trách: Bí thư (Thư ký) Tổng bộ Việt Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc giải phóng trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, là Bộ trưởng Tuyên truyền đầu tiên của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Trưởng đoàn của Chính phủ đi nhận ấn kiếm và sự thoái vị của Vua Bảo Đại... Gần 50 năm hoạt động yêu nước và cách mạng, Trần Huy Liệu đã từng là chủ bút, chủ báo, tổng biên tập của 11 tờ báo, tạp chí. Là người đầu tiên tổ chức ra báo bí mật trong nhà tù ở Việt Nam và có đóng góp rất lớn trong việc giáo dục lý luận, rèn luyện ý chí cho các chiến sỹ cách mạng trong hoàn cảnh bị tù đày.

Một số giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nhân lực khoa học, công nghệ ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Bùi Văn Thạch — 2026-04-12

Để phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW, xác định: Đến năm 2030, tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao. Nghị quyết nêu nhóm giải pháp phát triển nhân lực khoa học, công nghệ: phát hiện, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nguồn nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao. Để phát triển nhân lực khoa học, công nghệ trong kỷ nguyên mới, có nhiều nhóm giải pháp. Bài viết bước đầu nêu một số giải pháp về hoàn thiện chính sách.

Công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay

Trần Thị Mỹ Hường — 2026-04-12

Nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng (gọi tắt là công tác lịch sử Đảng) “là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt”, có vai trò quan trọng trong công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, góp phần nâng cao nhận thức, giáo dục truyền thống cách mạng, củng cố niềm tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Bài viết tập trung làm rõ: vai trò của công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền lịch sử Đảng góp phần đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; một số vấn đề đặt ra trong công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền lịch sử Đảng trong bối cảnh phát triển mới của đất nước hiện nay.