Tác động của các khu kinh tế, khu công nghiệp đến tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu xã hội tại tỉnh Thanh Hóa và Hà Tĩnh

Tóm tắt

Bài viết phân tích vai trò động lực của các khu kinh tế (KKT) và khu công nghiệp (KCN) đối với tăng trưởng kinh tế tại tỉnh Thanh Hóa và Hà Tĩnh, đồng thời xác định các tác động của chúng đến chuyển dịch cơ cấu xã hội. Sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, dựa trên dữ liệu khảo sát 800 đại diện hộ gia đình và phỏng vấn sâu, kết quả cho thấy: Mặc dù các KKT, KCN thành công vượt bậc trong việc thúc đẩy GRDP và thu ngân sách, quá trình chuyển đổi nghề nghiệp của người dân địa phương lại gặp nhiều rào cản. Sự lệch pha này được lý giải rõ nét qua lăng kính nhân khẩu học. Đối với nhóm hộ gia đình có tỷ lệ người phụ thuộc cao và lao động trên 40 tuổi, việc thu hồi đất đã tước đi tư liệu sản xuất cốt lõi; trong khi rào cản về tuổi tác, kỹ năng khiến họ bị loại khỏi thị trường lao động chính thức, buộc phải chuyển sang khu vực phi chính thức bấp bênh. Ngược lại, nhóm lao động trẻ dù thích ứng tốt hơn nhưng lại có xu hướng di cư ra các trung tâm kinh tế khác do mức phúc lợi tại địa phương chưa đáp ứng kỳ vọng. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp chính sách tích hợp, nhấn mạnh việc gắn kết thu hút đầu tư với đào tạo nghề thực chất và phát triển hạ tầng xã hội đồng bộ để đảm bảo sinh kế bền vững.