Di cư và biến đổi gia đình ở Việt Nam trong bối cảnh xã hội chuyển đổi

Tóm tắt

Trên cơ sở khai thác số liệu, tư liệu từ các cuộc điều tra quy mô quốc gia và các tài liệu nghiên cứu về di cư và gia đình, bài viết làm rõ xu hướng, đặc điểm của di cư và những ảnh hưởng của di cư đến sự biến đổi gia đình Việt Nam trong bối cảnh xã hội chuyển đổi. Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô di cư ở Việt Nam có xu hướng giảm trong giai đoạn gần đây, tuy nhiên, hiện tượng “nữ hóa di cư” tiếp tục gia tăng và trình độ chuyên môn kỹ thuật của người di cư được cải thiện đáng kể. Di cư là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy và góp phần làm gia tăng mô hình gia đình hạt nhân và hộ độc thân; đồng thời làm thay đổi vai trò giới và cách thức thực hiện các chức năng chăm sóc trẻ em, người cao tuổi. Mặc dù di cư giúp nâng cao thu nhập và cải thiện điều kiện sống của nhiều hộ gia đình nhưng việc xa cách giữa các thành viên cũng đặt ra những thách thức đối với sự gắn kết gia đình, chăm sóc các thành viên, bình đẳng giới và phát huy những giá trị truyền thống của gia đình. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở các chính sách tăng cường an sinh xã hội, phát triển dịch vụ chăm sóc dựa vào cộng đồng và nâng cao khả năng thích ứng của gia đình Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi.