Tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế của người Chăm ở làng Bàu Trúc (Khánh Hòa) trong bối cảnh phát triển du lịch

Tóm tắt

Tái cấu trúc văn hóa được hiểu là quá trình kiến tạo cơ chế văn hóa mới trên nền tảng các giá
trị truyền thống, biểu hiện thông qua các tiến trình tái sáng chế, tái định vị và tái trình hiện. Bài viết phân
tích quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế của người Chăm ở làng Bàu Trúc (Khánh Hòa) trong
bối cảnh phát triển du lịch. Nghiên cứu sử dụng phương pháp dân tộc học, với dữ liệu được thu thập qua
nhiều đợt điền dã giai đoạn 2023-2025, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và tổng hợp tư liệu thứ
cấp. Kết quả cho thấy, bên cạnh việc duy trì các sinh kế truyền thống như nghề gốm và nông nghiệp, cộng
đồng Chăm ở Bàu Trúc đã chủ động sáng tạo và đa dạng hóa sinh kế gắn với du lịch, bao gồm trình diễn
văn hóa, kinh doanh lưu trú và ẩm thực, bán hàng trực tuyến và tổ chức các hoạt động trải nghiệm làng
nghề. Những biến chuyển này phản ánh vai trò chủ thể tự quyết của cộng đồng trong việc tái định vị sinh
kế và tái tổ chức nguồn lực văn hóa nhằm thích ứng với thị trường du lịch, qua đó góp phần làm rõ cơ chế
nội sinh của quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế ở các cộng đồng thiểu số trong bối cảnh phát
triển du lịch hiện nay